Kāśyapaparivarta sūtra
evaṁ mayā śrutam| ekasmin samaye
bhagavān rājagṛhe viharati sma| gṛdhakūṭe parvate mahatā bhikṣusaṁghena
sārddham aṣṭābhirbhikṣusahasraiḥ ṣodaśabhiśca bodhisattvasahasraiḥ
nānābuddhakṣetrasaṁnipatitairekajātiprabaddhairyadutānuttarasyāṁ
samyaksaṁbodhau|
1
tatra bhagavān āyuṣmantaṁ
mahākāśyapamāmaṁtrayati sma| catvāra ime kāśyapa dharmā bodhisattvasya
prajñāpārihāṇāya saṁvartante| katame catvāraḥ ? yaduta agauravau bhavati
dharme ca dharmabhāṇake ca| dharma XXX ca bhavanti|
dharmācāryamuṣṭiñca karoti dharmakāmānāṁ ca pudgalānāṁ dharmāntarāyaṁ
karauti vicchanda XX vikṣipati| na deśayati| praticchādayati|
ābhimānikaśca bhavatyātmotkarṣī parapaṁsakaḥ| ime kāśyapa catvāro dharmā
bodhisattvasya prajñāpārihāṇāya saṁvartate| tatredam ucyate||
agauravo bhavati ca dharmabhāṇake|
dharmeṣu mātsaryarato ca bhoti |
ācāryamuṣṭiṁccā karoti vighnam
viccadayanto vividhaṁ kṣipanto
dharmaṁ na deśayati jinapraśastān
so ātmotkarṣaṇi nittyayukto
parapaṁsane cābhirataḥ kusidau |
caturo ime dharmā jinena proktā
prajñāprahāṇāya jinorasānām
etāṁ hi catvāri jahitvā dharmāś
caturau parāṁ dharma jinokta bhāvayet
|
2
catvāra ime kāśyapa dharmā
bodhisattvasya mahāprajñātāyaiḥ saṁvartaṁte| katame catvāraḥ ? yadu
sagauravo bhavati dharme ca dharmabhāṇake ca| yathāśrutāṁśca dharmān
yathāparyāptān parebhyo vistareṇa saṁprakāśayati| nirāmiṣeṇa
cittenāpratikāṁkṣayatiX
3
ca sattvānāṁ avarṇāyaśaṁ
kīrtiśabdaślokaniścāraṇatayā| māyāśāṭṭhyena ca paramupacarati nādhyāśaye
na| ebhiḥ kāśyapa caturbhiḥ dharmaiḥ samanvāgatasya bodhisattvasya
bodhicittaṁ muhyati| idam uv.XXX vāṁ tatredamucyate||
guru dākṣinīye na karoti proktuṁ
pareṣu kaukṛtyapasaṁharanti|
bodhā XXX sthita ye ca sattvās
teṣāmavarṇamayaśaṁ bhaṇanti |
māyāya śaṭhyena ca ketavena
par XXX ti ca nāśyena |
c| X O ime dharmā niṣe X mā ā
mohe i cittaṁ vara buddhabodhayeḥ
X smād imā XXXX vamāṇo
varāgrab| dh| y|sudūr | v| t| t| |
XXXXXX niṣevamāṇ|
varāgrab| dh| pṛś| t | ḥ praśā X
4
caturbhiḥ kāśyapa dharmaiḥ
samanvāgatasya bodhisattvasya| sarvāsu jātiṣu jatamātrasya bodhicittam
āmukhī bhavati na cāntarā X hyati yāvad bodhimaṇḍaniṣadanāt|
katamaiścaturbhiḥ ? yadutā jīvitahetorapi| saṁprajāna mṛṣāvādaṁ na
bhāṣate| antamaśa hāsyaprekṣyamapi| adhyāśayena sarvasattvānāṁ aṁtike
tiṣṭhatyapagatamāyāśāṭṭhyatayā| sarvabodhisattveṣu ca śāstṛsaṁjñāṁ
utpādayati| caturdiśaṁ XXXXXXXX cārayati| yāśca sattvān paripācayati
tān, sarvānuttarasyāṁ samyaksaṁbodhau samādāpayaXXXXXX
kāyānaspṛhāṇatayā| ebhiḥ kāśyapa caturbhiḥ dharmaiḥ samanvāgatasya
bodhisattvasya sarvāsu jātiṣu jātamātrasya bodhicittam āmukhībhavati na
cāntarā mmuhyati yāvad bodhimaṇḍaniṣadanāt tatredamucyate|
na jivitārthe anṛtaṁ vadanti
bhāṣaṁti vācaṁ sada arthayuktāṁ|
māyāya śaṭṭhye XXX tya varjitā
adhyāśayena sada sattva paśyati|
bodhāya ye prasthita śuddhasattvā
śāsteti tān manyati bodhisa X
varṇaṁ ca teṣāṁ bhaṇate caturdiśaṁ
śāstāra saṁjñāṁ sadupasthapitva |2|
yāṁścāpi sattvān paripācayati
anuttare jñāne samādapeti
eteṣu dharmeṣu pratiṣṭhitānāṁ
cittaṁ na bodhāya kadāci muhyatiḥ||3||
5
caturbhiḥ kāśyapa dharmaiḥ
samanvāgatasya bodhisattvasyotpannotpannāma kuśalā dharmāḥ paryādīyaṁte
yairna vivardhanti XXXXX rdharmaiḥ katamaiścaturbhiḥ ? yaduta
abhimānikasya lokāyatanamantraparyeṣṭyā| lābhasatkārādhy XXX
svakulapratyavalokanena| bodhisattvavidveṣābhyākhyānena| aśrutānām
anuddiṣṭānām ca sū XXXXXXX ṇa ebhiḥ kāśyapa dharmaiḥ samanvāgatasya
bodhisattvasyotpannotpannā kuśalān dha XXXXXXXX vivardhate
kuśalairdharmaiḥ tatraidam ucyate|
lokāyikāṁ eṣati ābhimāniko
kulāni c XXXXXXXX 2
buddhaurasā dviṣate ca bodhisattvāṁs
teṣām avarṇaṁ bhaṇate samaṁtāt
noddiṣṭato cāpi śrutā XXXXX
kṣīpta imi jinena proktāt
tamehi dharmehi samanvitasya
kuśaleṣū dharmeṣu na vṛddhirasti|
tasmād XXXX ta bodhisattvo
dūrān vijahyāccaturo pi dharmān
imā niṣevanta sudūri bodhaye
nabhaṁ va bhūmiya sudūradūraṁ
6
caturbhiḥ kāśyapa dharmaiḥ samanvāgate
bodhisattvaḥ aparihāṇadharmā bhavati viśeṣagāmitāyaiḥ
katamaiścaturbhiḥsuśrutaṁ paryeṣate na duśrutaṁ| yaduta
ṣaṭpāramitābodhisattvapiṭakaparyeṣṭa śvasadṛśaśca bhavati nirmāṇatayā
sarvasattveṣu dharmalābhasaṁtuṣṭa ca bhavati|
sarvamithyājīvaparivarjitaḥ āryavaṁśasaṁtuṣṭ| .XXXXX tāycāpatyā na
parāṁścodayti| na ca doṣāntaraskhalitagavesī bhavati| yeṣcāsya buddhirna
gāhate tatra tathāgatam eva sākṣiti kṛtvā na pratikṣapati| tathāgata eva
jānāti nāhaṁ XXXXX dhirnānādhimuktikānāṁ sattvānāṁ yathādhimuktikatayā
dharmadeśanā pravartate| ebhi kāśyapa caturbhirdharmaiḥ samanvāgato
bodhisattvaḥ aparihāṇadharma bhavati viśeṣagamitāyai| tatredam ucyate|
nityaṁ ca so ........... yukto
upāyakauśalyatha bodhipīṭake|
nirmānatāyāśca śvacittasādṛśo
sarve ca sattveṣu ni .................
tuṣṭaśca lābhena saddhārmikena
ājivaśuddho sthita āryavaṁśe|
paraṁ ca nāpattiṣu codayaṁto
skhalitā ...... na gaveṣamāṇo|2|
na gāhate yatra ca buddhirasya
tathāgataṁ sākṣikaroti tatra|
nāhaṁ parajānāmi jino prajā ....
ananta bodhi sugatena bhāṣitā |3|
imā tu dharamāścaturo viditvā
na hāpaye jātu viśeṣam uttamam|
imeṣu dharmeṣu pratiṣṭhitasya
na durlabhā bodhi jinapraśastān||
7
catvāra ime kāśyapa
kuṭilāścittotpādāstena bodhisattvena parivarjitavyāḥ
katameścatvāraryadutā kāṁkṣā vimatirvicikitsā sarvabuddhadharmeṣu|
mānamadamrakṣakrodhavyāpadāḥ sarvasattvaiṣu irṣyāmātsaryaṁ paralābheṣu
avarṇāyaśokīrtiśabdaślokaniścāraṇatayā ............... ime kāśyapa
catvārāḥ kuṭilāścittotpādaste bodhisattvena parivarjitavyāḥ
tatredamucyate|
dharmeṣu kāṁkṣāṁ vimatiṁ ca kurvati
sattveṣu māmaṁmathā krodhaṁ sevati|
mātsaryamirṣyā paralābha kurvate
jine prasādaṁ ca na
.........................
akīrtyavarṇaṁ ayaśaṁ ca cārayī
so bodhisattveṣu sadā avidvāt
catvāri cittā kuṭilā vivarjaye
..............
............... pakṣaṁ sada
bodhisattvaḥ|| 2||
8
catvāra ime kāśyapa ṛjukasya
bodhisattvasya ṛjukalakṣaṇāni bhavanti katamāni catvāriryaduta
āpattiāpanno na pracchādāyatācaṣṭe vivṛṇoti niṣparyutthāno bhavati| yena
satyavacanena rājapārihāṇirvā dhanapārihāṇirvā kāyajīvitāntarāyo bhavet
tat satyavacanaṁ na vigūhati nānyenānyaṁ prati nisṛtya vācā bhāṣate |
sarvaparopakrameṣu cākrośaparibhāṣaṇakuṁsanapaṁsantāḍana
tarjanavadhabandhanāparādheṣvātmāparādhī bhavati| karmavipākapratisaraṇo
na pareṣāṁ kupyati nā nuśayaṁ vahati| sa śraddhāpratiṣṭhitaśca bhavati|
sarvāśraddheyānapi buddhadharmā śraddadhāti āśayaśuddhatām upādāya| ime
kāśyapa catvāro ṛjukasya bodhisattvasya ṛjukalakṣaṇāni bhavanti|
tatredamucyate || 8 ||
āpattim āpanna na cchādayanti
kathenti vivaranti ca eti doṣāt |
dhanarājyaheto na ca jīvi XX
XX vadaṁte vidadīyasaṁjñām |
ākrośanākunsanapaṁsanāsu
vadheṣu bandheṣvavarodhaneṣu|
ātmāparādhī na pare X kupyate
karmasvako nānuśayaṁ vahaṁtoḥ ||2||
sa śraddadhāti sugatāna bodhiṁ
śraddhāsthito āśayiśuddhiyukto
ṛjukalakṣaṇā hyeti jinena proktā
varāgrasattvena niṣevitavyāḥ ||3||
9
catvāra ime kāśyapa bodhisattva–
khaḍuṁkāḥ katame catvāraḥ śrutoddhatadharmavihārī ca bhavati na ca
pratipadyate| dharmānudharmapratipattiṁ anuśāsane nuddhatadharmavihārī
ca bhavati| na ca śuśrūṣatyācāryopādhyāyānāṁ| śraddhādeyaṁ vinipātayati
cyutapratijñaśca śraddhādeyaṁ paribhuṁkte| dāntājāneyaprāptāṁśca
bodhisattvāṁ dṛṣṭvā agoravo bhavati mānagrāhī| ime kāśyapa catvāro
bodhisattvākhaḍuṁkāḥ tatredamucyate 9 ||
śrutena oddhatyavihāri bhoti
na coddhato gaccati ānuśāsaniṁ|
so uddhato sevati sarvadharmān
śuśrūṣate na ca āryāṁ kathaṁcit
cyutapratijño paribhuṁjate sadā
śraddhāya dinnāni subhojanāni|
ājanyaprāptān api bodhisattvān
paśyitvā no gauravatā karoti ||2||
mānaṁ ca so bṛṁhayate khaḍuṁko
nirmāṇa to sevati bodhisattvān
ete khaḍuṁkā sugatena proktā
jinātmajāste parivarjanīyāt ||3||
10
catvāra ime kāśyapa ājāneyā
bodhisattvāḥ katame catvāraḥ suśrutaṁ śruṇoti tatra ca pratipadyate|
arthapratisarṇaśca bhavati na vyaṁjanapratisaraṇaḥ pradakṣiṇagrāhī
bhavatyavavādānuśāsane| suvacāsukṛtakarmakārī ca bhavati|
guruśuśrūṣaniryātaḥ ājāneyabhojanāni ca paribhūṁkte|
acyutaśīlasamādhirdāntājāneyaprāptaśca bodhisattvān dṛṣṭvā sagauravo
bhavati sapratīśaḥ tannimnaḥ tatpravaṇaḥ tatprāgbhāraḥ
tadguṇapratikāṁkṣī| ime kāśyapa catvāro ājāneyā bodhisattvāḥ tatredaṁ
ucyate |10|
śruṇoti yaṁ suśruta taṁ karoti
dharmārthasāro pratipattisusthitaḥ
pradakṣiṇaṁ gṛhṇati ānuśāsanīṁ
suvaco guru sevati dharmakāma|
śīle samādhau ca sadā pratiṣṭhito|
subhojanaṁ bhuṁjati śīlasaṁvṛtaḥ
sagauravo bhavati ca sapradeśo
tannimna tatproṇu guṇābhikāṁkṣi |2|
ājanyaprāptāśca jinorasā ye
premeṇa tāṁ paśyati nityakālam
catvāra etan sugato diṣṭā
ājanyaprāptā sugatasya putrāḥ 3||
catvāra ime kāśyapa
bodhisattvaskhalitāni| katamāni catvāri aparipāciteṣu satveṣu viśvāso
bodhisattvasya skhalitaṁ| abhājanībhūte
satveṣūdārabuddhadharmasaṁprakāśanatā bodhisattvasya skhalitaṁ
udārādhimuktikeṣu sattveṣu hīnayānasaṁprakāśanā bodhisattvasya skhalitaṁ
samyakpratyupasthiteṣu sattveṣu śīlavatsu kalyāṇadharmaprati mānanā
duḥśīlapāpadharmasaṁgraho bodhisattvasya skhali imā kāśyapa catvāro
bodhisattvaskhalitāni| tatredam ucyate 10 ||
na viśvaseyāparipāciteṣu
abhājane dharma udāra no bhaṇe|
udāradharmeṣu na hīnayāne
prakāśaye jātu sa bodhisattvo|
samyaksthitāṁ śīlaguṇopapetān
kalyāṇadharmā na vimānayeta|
duḥśīlasatvā na parigraheyā
pāpaṁ ca dharmān parivarjayetaḥ
skhalitāni catvāri imāni jñātvā
vivarjayed dūrata bodhisattvāḥ
imā niṣevaṁ tu na bodhi buddhyate
tasmād vivarjed imi dharma paṇḍitaḥ
3||
12
catvāra ime kāśyapa bodhisattvamārgāḥ
katame catvāraḥ samacittatā sarvasattveṣu| buddhajñānasamādāpanatā
sarvasattveṣu sama dharmadeśanā sarvasattveṣu samyakprayogatā
sarvasattveṣu| 4 ime kāśyapa catvāro bodhisatvamārgāḥ tatredam idam
ucyate 12 ||
samacitta sattveṣu bha X ta nityaṁ
samādapeyād iha buddhayāne|
dharmaṁ ca deśetā jinapraśastaṁ
sarveṣu sattveṣu prasannacitto|
samyakprayuktā pratipattisusthito
sarveṣu satveṣu samaṁ careta|
mārgān imāṁścatura jinapraśastāṁ
jinorasā sada taṁ bhāvayanti|| 3||
13
catvāra ime kāśyapa bodhisattvasya
kumitrāṇi kusahāyāste bodhisattvena parivarjayitavyā| katamāni catvāri|
śrāvakayānīyo bhikṣu ātmahitāya pratipannaḥ pratyekabuddhayānīyolpārtho
lpakṛtyaḥ lokāyatiko vicitramantrapratibhānaḥ yaṁ ca pudgalaṁ sevamāna
tato lokāmiṣasaṁgraho bhavati na dharmasaṁgrahaḥ ime kāśyapa catvāro
bodhisattvasya kumitrāṇi kusahāyāste bodhisattvena parivarjayitavyāḥ
tatredam ucyate||
ye śrāvakā ātmahitāya yuktā
yogaṁ ca ye pravrajitāścaraṁti|
pratyekabuddhāpi ca yelpakṛtyā
alpārthasaṁsargā vivarjayaṁti|
lokāyataṁ ye ca paṭhaṁti bālā
vigrāhikā yatra kathopadiṣṭā|
yaṁ sevamānāmiṣasaṁgraho bhaved
bhavenna dharmasya ca saṁgraho yahim 2
tān bodhisattvāś caturo prahāya
kalyāṇamitrāścaturo bhajaṁti|
ete kumitrā kusahāyayuktā
jinena dūrāt parivarjanīyā |3||
14
catvāra ime kāśyapa bodhisattvasya
bhūtakalyāṇamitrāṇi| katamāni catvāri| yācanako bodhisattvasya
bhūtakalyāṇamitraṁ bodhimārgopastaṁbhāya saṁvartate dharmabhāṇako
bodhisattvasya bhūtakalyāṇamitraṁ śrutaprajñopastaṁbhāya samvarte|
pravrajyāsamādapako bodhisattvasya bhūtakalyāṇamitra
sarvakuśalamūlopastaṁbhāya| saṁvartate| buddhā bhagavanto bodhisattvasya
bhūtakalyāṇamitra sarvabuddhadharmopastaṁbhāya saṁvartate| ime kāśyapa
bodhisattvasya bhūtakalyāṇamitrāṇi tatcedam ucyate|12||
kalyāṇamitraṁ sa ca dāyakānāṁ
pratigrāhako bodhiparigrahāya|
dharmārthavādī śrutaprajñakarī
kalyāṇamitraṁ sugatena proktaṁ|
pravrajya ye cāpi samādapenti
te mitrāmūlaṁ sugatasya vuktāḥ
buddhaś ca mitraṁ sugatātmajānāṁ
saṁbuddhamārgasyupastaṁbhanāyaḥ
ete hi catvāri jinapraśastā
kalyāṇamitrā sugatātmajānāṁ|
eta niṣeva sadāpramantā
prāpnoti bodhi sugatopadiṣṭā |3||
15
cātvāra ime kāśyapa
bodhisattvapratirūpa.... katame catvāra| lābhasatkārārthiko bhavati na
dharmārthikāḥ kīrtiśabdaślokārthiko bhavati na guṇārthikaḥ
ātmasukhārthiko bhavati na sattvaduḥkhā panayanārthikāḥ parṣadguṇārthiko
bhavati na vivekārthikaḥ ime kāśyapa catvāro bodhisattvapratirūpakāḥ
tatredam ucyate|| 14||
lābhārthiko bhavati na dharma- kāmo
kīrtyarthiko nneva guṇaibhirarthikaḥ
na sattvaduḥkhāpanayena cārthiko
yo cātmano nitya sukh..... rthikaḥ
parṣadguṇārthī na vivekakāmo
sukhe prasakto na guṇeṣu sakto|
catvāra ete pratirūpakoktāḥ
te bodhisatvān parivarjanīyā 2||
16
catvāra ime kāśyapa bodhisattvasya
bhūtā bodhisatvaguṇā| katame catvāra śunyatāṁ cādhimucyate| karmavipākaṁ
cābhiśraddadhāti| nairātmyaṁ cāsya kṣamate sarvasattveṣu mahākaruṇ|
nirvāṇagataścāsyāśayaḥ saṁsāragataśca prayogaḥ sattvaparipākāya ca dānaṁ
vipākāpratikāṁkṣanatā ca| ime kāśyapa catvāro dharmā bodhisattvasya
bhūtā bodhisattvaguṇā tatredam ucyate 15||
śunyāśca dharmān adhimucyate sadā
vipāka pattīyati karmaṇaṁ ca|
nairātmakṣāntyā samatāpratiṣṭhito
karuṇāṁ ca sattveṣu janeti nityaṁ|
nirvāṇi bhāvo sata tasya bhoti
prayoga saṁsāragataśca tasya|
paripācanārthaṁ ca dadāti dānaṁ
vipāka nākāṁkṣati karmaṇāṁ ca|| 2||
17
catvāra ime kāśyapa bodhisattvasya
mahānidānapratilambhāḥ katame........... buddhotpādārāgaṇatā|
ṣadpāramitāśravaṇaḥ apratihatacittasya dharmabhāṇakadarśanaṁ|
apramattasyāraṇyavā sābhirataḥ ime kāśyapa catvāro bodhisattvasya
mahānidhānapratilambhā| tatredam ucyate| 16||
buddhānam ārāgaṇa sarvajātiṣu
śravaś ca ṣaṇṇām api pāramīṇām|
prasannacitto pi ca dharmabhāṇakaṁ
saṁpaśyate gaurava jātu nityam
sadāpramattasya cāraṇyavāso
tatreva so bhoti ratiḥ sadāsya|
catvāra dharmā sugatena proktā
mahānidhānāni jinātmajānām 2||
18
catvāra ime kśyapa
bodhisatvamārapathasamatikramaṇā dharmāḥ katame catvāraḥ
bodhicittasyānutsargaḥ sarvasatveṣvapratihatacittatā| sarvadṛṣṭīkṛtānām
avabodhānā| anati- manyanā sarvasattveṣu ime kāśyapa catvāro
bodhisattvasya mārapathasamatikramaṇā dharmā| tatredam ucyate 17||
bodhāya cittaṁ na parityajaṁti
sattveṣu ca pratigha jahaṁti nityam
sarvāś ca dṛṣṭigatan utsṛjaṁ...
na cādhimanyanti ha satvakāyam
catvāra ete sugatena proktā
dharmāhi mārasya atikramāya|
....... niṣevitva jinā bhavaṁti
aṁgīrasā apratimā vināyakā 2||
19
catvāra ime kāśyapa dharmā
bodhisattvasya sarvakuśaladharmasaṁgrahāya saṁvartante| katame catvāraḥ
niṣkuhakasyāraṇyavāsābhiratiḥ pratikārāprātikāṁkṣiṇaś c..........
saṁgrahavastūni sarvasattveṣu kāyajīvitotsargaḥ saddharmaparyeṣṭim
ārabhyātṛptitā sarvakuśalamūla- samudānanāya| ime kāśyapa catvāro dharmā
bodhisattvasya sarvakusaladharmasaṁgrahāya saṁvartaṁte tatredam ucyate
|18||
araṇyavāse kuhanāvivarjito
sattveṣu ca saṁgraha yo jinoktā|
utsarga kāyasya ca jīvitasya
saddharmaparyeṣṭi
samārabhi.............
samudānanāyāś ca sadā atṛpto
kuśalāna mūlāna analpakānāṁ|
kuśalāna dharmāṇa ca saṁgrahārthe
catvāro dharmā sugatena proktā 2||
20
catvāra ime kāśyapa
bodhisattvasyāprameyā puṇyasaṁbhārāḥ katame catvāraḥ nirāmiṣacittasyā
dharmadānaṁ duḥśīleṣu ca sattveṣu mahākaruṇā sarvasattveṣu
bodhicittārocanatā durbaleṣu sattveṣu kṣāntyā sevanatā| ime kāśyapa
catvāro bodhisattvasyāprameyā puṇyasambhārāḥ tatredam ucyate 19||
dānaṁ ca dharmasya jinapraśastaṁ
śittena śuddhenā nirāmiṣeṇa
apetaśīle karuṇā ca tīvrā
pareṣu bodhāya janeti cittam
kṣāntyādhiseveti ca durbaleṣu
dharmeṣv a......
saṁgrahatā......coktā|
etā niṣevitvā jinā bhavaṁti
te bodhisattve sada sevitavyāḥ
catuṣkakā aṣṭa jahi........ kā|
bodhāya ye āvaraṇaṁ karonti|
tathāparā dvādaśa sevya paṇḍitā
prāpnoti bodhim amṛtaṁ
spṛcitv...............
ye cāgrasattvā ima dhramanetrī
dhārenti vācenti prakāśayanti|
teṣāṁ jino puṇyam anantu bhāṣate
ye...... m apramāṇaṁ jina varṇayaṁti 4
ye kṣetrakoṭyo yatha gaṁgavālikā
ratnāna pūritvana teṣu dadyāt
yo vā ito gātha catuṣpadī paṭhed
imasya puṇyasya na eti saṁkhyā |5||
21
catvāra ime kāśyapa dharmā
bodhisattvasya avidyā- bhāgīyākleśasamati kramāya saṁvartaṁte| katame
catvāraḥ śīlasaṁvaraḥ saddharmaparigraha pradīpadānam antamaśaḥ
saṁstutebhyaḥ ime kāśyapa catvāro dharmā bodhisatvāsya
avidyabhāgīyākleśasamatikramāya saṁvartate||
22
catvāra ime kāśyapa dharmā
bodhisattvasya anāvaraṇajñānatāye saṁvartaṁte| katame catvāraḥ yaduta
indriyasaṁvaraḥ gaṁbhīrārthavivaraṇatā svalābhenāvamanyanā|
paralābhesvanadhya.......... natā| ime kāśyapa catvāro dharmā
bodhisattvasyānāvaraṇajñānatāye saṁvartaṁte| 22||
23
na khalu....... kāśyapa nāmamātreṇa
bodhisattvo mahāsattva ityucyate dharmacaryayā samacaryayā kuśalacaryayā
dharm...... ritābhiḥ kāśyapa samanvāgato bodhisattvo mahāsattva
ityucyate| dvātriṁśadbhikāśyapa dharmaiḥ samanvāgato bodhisattvo
ityucyate| katame dvātriṁśadbhiḥ yaduta hitasukhādhyāśayatayā
sarvasattveṣu| sarvajñajñānāvatāraṇatayā kinahaṁm argāmīti pareṣāṁ
jñānākunsanatā niradhimānatayā| dṛḍhādhyāśayatayā| akṛtrimaprematayā|
atyaṁtamitratā| mitrāmitreṣu samacittatayā| yāvan nirvāṇaparyaṁtatāye|
24
anṛtavākyatā
smitamukhapūrvābhibhāṣaṇatā nupādatteṣu bhāreṣv . v. ṣ. d. n...........
sarvasattveṣv aparicinnamahākaruṇatā aparikhinnamānasatayā
saddharmaparyeṣṭim ārabhyātṛ....... śrutārthatayā| ātmaskhaliteṣu
doṣadarśanatayā| paraskhalitesvaruṣṭāpatticodanatayā| sārvaīryapatheṣu
bodhicittaparikarmatayā| vipākāpratikāṁkṣiṇa tyāgal
sarvabhavagatyupapa........ niḥśritaṁ śīlam sarvasatveṣv apratihat
kṣāṁtiḥ||
25
sarvakuśalamūlasamādānanāya vīryaṁ|
ārūpya........ parikarṣitaṁ dhyānam| upāyasaṁgṛhītā prajñā|
catuḥsaṁgrahavastusaṁprayuktā upāya| śīlavaddūḥśī............ yatayā
maitratā| satkṛtya dharmaśravaṇaṁ| satkṛtyāraṇyavāsaḥ
sarvalokavicitrikeṣvanabhiratiḥ...... dṛṣṭivigataṁ| hīnayānaspṛhaṇatā|
mahāyāne cānuśaṁsasaṁdarśitāyā| pāpamitravivarjanat...........
kalyāṇamitrasevanatā| catubrahmavihāraniṣpādanatā|
paṁcābhijñavikrīḍanatā| jñānapratisaraṇatā|
pratipattivipratipattisthitānā sattvānām anutsargaḥ ekāṁsavacanatā|
satyagurukatā| ..................... kuśalamūlasamudānatayā atṛptatā|
bodhicittapūrvaṁgamatā||
26
ebhiḥ kāśyapa dvāstriṁśadbhir dharmaiḥ
samanvāgato bodhisattvo mahāsattva ityucyate|| tatredam ucyate ||
sarveṣu sattveṣu hitaṁ sukham ca
adhyāśayenāpyadhimucyamānāḥ
sarvajñājñānottaraṇāya kiṁ nu
arghāmi nārghāmyahaṁ jñānamānā|
akutsan|yānadhimānatāyā
dṛḍhāśayākṛtrimaprematāyāḥ
satveṣu cātyantasumitratāyā
yāvan na nirvāṇaparāyaṇatvaṁ 2
mitre amitre samacittatāyā
smitomukhatvaṁ anṛtā ca vāṇī|
upātabhāre..............dāryaṇatvaṁ
karuṇāpariccinna tatheva sattve 3
27
saddharmaparyeṣṭiya nāsti khedaḥ
śruteṣvatṛpte skhalitetmadoṣ........
........ raśca ruṣṭena na codanīyāḥ
īryāpathe cittasukarmatāyā 4
tyāgo vipākāpratikāṁkṣaṇaṁ ca
ana............ taṁ śīladbhavaṁ gatīṣu
sattveṣu kṣāṁti pratighātavarjitā
samudānanāyā kuśalasya vīrya 5
ārūpyadhā........ vakṛṣṭaṁ ca dhyānaṁ
upāyato saṁgṛhītā ca prajñāḥ
catuḥsaṁgraheḥ saṁgrahītopāyo
duḥśīlaśīle dvayā.......... ca maitryā
6
satkṛtya dharmaśravaṇaṁ ca kāle
satkṛtya vāso ca araṇyaśānte|
lokeṣu citreṣu ratirna kāryam
hīneṣu yāneṣu ratirna kāryam 7
udārayāneṣu spṛhā janeyā
pāpāṇi mitrāṇi vivarjayeyā|
kalyāṇamitrāṇi sadā ca seveś
catvāra brahāśca vihāra bhāvayet 8
28
krīḍetābhījñehi ca paṁcabhiḥ sadā
jñānānusāri ca bhaveta........
na utsṛjeyā pratipattiyuktā
na ca dvitīyāpi kadācid anyāḥ 9
ekāṁtavādī ca bhaveta nityaṁ
satye ca segaurava nitya bhoti|
bhāveti dharmāmśca jinapraśastā
pūrvaṁgamaṁ bodhayi citta kṛtvā10
dvāstriṁśad ete sugatena proktā
dharmā niṣevyā sugatoraseti |
imehi dharmehi samanvitā ye
te bodhisattvā sugatena proktā 11 ||
29
upamopanyāsanirdeśāste kāśyapa
nirdekṣyāmi | yairupamopanyāsanirdeśebhiḥ bodhisattvo mahāsattvaguṇān
vijñāpay..... tadyathā kāśyapa iyaṁ mahāpṛthivī sarvasatvopajīvyā
nirvikārā niṣpratikārā| evameva kāśyapa prathamacittotpādiko
bodhisattvo yāvad bodhimaṇḍaniṣadanātāvat sarvasattvopajīvyo nirvikāro
niṣpratikāro bhavati| tatredam ucyate ||
pṛthivī yathā sarvajānopajīvyā
pratikāra nākāṁkṣati nirvikārā|
citte tathādye sthitā bodhisattvo
yāvan na buddho bhavitā jinottama|
anuttarā sarvajanopajīvyo
pratikāra nākāṁkṣati nirvikāro|
putre ca śatruṁ hi ca tulyamāna so
paryeṣate nitya varāgrabodhim 2 ||
30
tadyathā kāśyapa abdhātu
sarvatṛṇagulmoṣadhivanaspatayo rohāpayati | evam eva kāśyapa āśayaśuddho
bodhisatvaḥ sarva- satvāni maitratayā spharitvā viharan sarvasattvānāṁ
sarvaśukladharmān virohayati| tatredam ucyate
yathāpi ābdhātu tṛṇagulmamauṣadhī
vanaspatīnauṣadhidhānyajātam
emeva śuddhāśayabodhisattvo -
maitryāya sattvān spharate anaṁtāt
spharitva dharmān vividhā krameṇa
śuklehi dharmehi vivardhamānaḥ
a................ rva prāpnoti jināna
bodhiṁ
nihatya mārāṁ sabalām sasainyam 2||
31
tadyathā kāśyapa tejodhātuḥ
sarvasasyāni paripā X yati| evameva kāśyapa bodhisatvasya prajñā
sarvasatvānāṁ sarvaśukladharmān paripācayati | tatredam ucyate 3||
yathāpi teja paripācayaṁti
sasyāṇi sarvāṇi tṛṇauṣadhīṁś ca|
emeva prajñā sugatātmajānām
dharmān śubhā vardhayate janasya 1||
32
adyathā kāśyapa vāyudhātuḥ
sarvabuddhakṣetrāṇi viṭhapaya ti evameva kāśyapa
bodhisatvasyopāyakauśalyaṁ sarvabuddhadharmān viṭhapayati| tatredam
ucyate|
|| vāyuryatheva viṭhapeti kṣetrād
buddhāna nānāvidha āśayato|
upāya evaṁ hi jinorasānān
viṭhapaṁti dharmān sugatoktam agrān||
33
tadyathāpi nāma kāśyapa mārasya
pāpīmataścaturaṁgaṁ balasainya sarvadevairna śakyam abhibhavituṁ
paryādatuṁ vā| evamevkāśyapa śuddhāśayo bodhisatva sarvamārairna śakyam
abhibhavitu paryādattuṁ vā|
34
|| tadyathāpi nāma kāśyapa śuklapakṣe
candramaṇḍalaṁ paripūryate vardhate ca| evameva kāśyapa āśayaśuddho
bodhisatvaḥ sarvaśukladharmairvardhate| tatredam ucyate 4
|| śuklapakṣe yathā
candramaṇḍalaṁ............
pūryate vardhati no ca hīyate|
emeva śuddhāśayabodhisatvoḥ
śuddhehi dharmehi sadā vivardhate| ||
35
tadyathāpi nāma kāśyapa sūryamaṇḍalam
ekapramuktābhi sūryaraśmibhiḥ satvānām avabhāsaṁ karoti| evameva
kāśyapa bodhisattvam ekapramuktābhiḥ prajñāraśmibhiḥ satvānām
jñānāvabhāsaṁ karoti| tatredam ucyate 7
|| mekapramuktābhi yatheva sūryo
raśmībhi sattvānna karoti bhāsam
evaṁ jinānāṁ suta jñānaraśmibhi
prajñāya sattvānavabhāsa kurvati||
36
tad yathāpi nāma kāśyapa siñho
mṛgarājā yato yata| eva prakramate sarvatrā bhito nutrasta evaṁ
prakramati| evam eva kāśyapa śīlaśrutaguṇadharmapratiṣṭhito bodhisatvo
yato yata eva prakramate sarvatrābhīto nutrasta eva prakramate| tatredam
ucyate 8
|| yathā hi siṁho mṛgarāja kesarī
yeneccakaṁ yāti asaṁtrasaṁto|
emeva śīlaṁśrutajñānasusthito
yeneccakaṁ gaccati bodhisattvo ||
37
tadyathāpi nāma kāśyapa sudāntaḥ
kuṁjaro nāgassarvabhāravahānatayā na parikhidyate| evameva kāśyapa
sudāntacitto bodhisattva sarvasattvānāṁ sarvabhāravahanatā na
parikhidyate| tatredam ucyate ...........
yathāpi nāmago balavān sudānto
bhāraṁ vahaṁto na dupeti khedaṁ|
sudāntacitto tathā bodhisattvo
satvāna bhāreṇa na khedamaiti||
38
tadyathāpi nāma kāśyapa padmam udake
jātamudakena na lipyate| evameva kāśyapa bodhisattvo loke jāto
lokadharme na lipyate| tatredam ucyate 10
|| padmaṁ yathā kokanadaṁ jaleruhaṁ
jalene no lipyati kardamena vā |
loke smi jāto tathā bodhisattvo
na lokadharmehi kadāci lipyate||
39
tadyathāpi nāma kāśyapa viṭapaccinno
vṛkṣo mūle nupahate punar eva virohati| evaṁ eva kāśyapa
upāyakauśalyakleśaccinno bodhisattvaḥ sarvakuśalamūlasaṁyojane nupahate
punar eva traidhātuke virohati| tatredam ucyate 11
|| yathāpi vṛkṣo viṭapasmi ccinno
virohate mūla dṛḍhe nupadrute|
evaṁ upāyopahato virohate
mūlasmi saṁyojana suprahīṇe| ||
40
adyathāpi nāma kāśyapa nānādigvidikṣu
mahānadīṣvāpskandho mahāsamudre praviṣṭaḥ sarvam ekaraso bhavati yaduta
lavaṇarasaḥ evam eva kāśyapa nānāmukhopacitaṁ kuśalamūlaṁ bodhisattvasya
bodhāya pariṇāmitaṁ sarvamekarasaṁ yadida vimuktirasaṁ| tatredamucyate
12
|| nānānadīnām udakaṁ praviṣṭaṁ
mahāsamudrekarasaṁ yathā syat
kuśalāni nānāmukhasaṁcitāni
parināmitānyekarasāni bodhye||
41
tadyathāpi nāma kāśyapa
sumerupratiṣṭhitā caturmahārājakāyikāstrayastriṁśāśca devāḥ evameva
kāśyapa bodhicittākuśalamūlapratiṣṭhitā bodhisattvasya sarvajñatā
tatredamucyate 13
|| caturmahārājikastrāyastriṁcā
yath sumerusthita devasaṁghā|
tatha bodhisattvā kuśale pratiṣṭhāḥ
sarvajñatā prāpya vadaṁti dharmān ||
42
tadyathāpi nāma kāśyapa
āmātyasaṁgṛhītā rājānaḥ sarvarājakāryāṇi kurvanti| evameva kāśyapa
upāyasaṁgrahītā bodhisattvasya prajñā sarvabuddhakāryāṇi karoti |
tatredam ucyate| 14
|| yathā hi rājāna āmātyasaṁgrahā
sarvāṇi kāryāṇi karoti nityaṁ|
tatha bodhisattvasya upāyasaṁgraho
buddhārtha prajñāya karonti nitya ||
43
tadyathāpi nāma kāśyapa vyabhre deve
vigatavalāhake nāsti varṣasyāyadvāraṁ evam eva kāśyapa alpaśrutasya
bodhisattvasyānti kānāsti saddharmavṛṣṭerāyadvaraṁ| tatredam ucyate 15
|| vyabhre yathā vigatavalāhake nabhe
varṣasya ā............ na kadāci
vidyate|
alpaśrutasyāntikad dharmadeśanā
na bodhisattvasya kadāci labhyate||
44
tadyathāpi nāma kāśyapa..........
bhraghanameghasamutthitā varṣadhārā sasyānyabhivarṣati| evameva kāśyapa
mahākaruṇādharmameghasamutth......... bodhisattvasya
saddharmavṛṣṭissattvānām abhivarsati| tatredam ucyate 16
yathāpi megho vipulo savidyuto
........... syānuvarṣeṇa karoti tṛptim
saddharmameghotthitavarṣadhārā
tarpeti sattvā tatha bodhisattvaḥ||
45
tadyathāpi nāma kāśyapa yatra rājā
cakravarti utpadyate tatra saptaratnānyutpadyaṁte evameva kāśyapa yatra
bodhisattva utpadyate tatra saptātriṁśad bodhapakṣyā dharmā utpadyaṁte |
tatredam ucyate 17
|| utpadyate yatra hi cakravārti
tatrāsya ratnāni bhavaṁti sapta
utpadyate yatra ca bodhisatvas
tatrāsya bodhyaṁga bhavaṁti sapta ||
46
tadyathāpi nāma kāśyapa yatra
maṇiratnāyadvāraṁ bhavati bahūnāṁ tatra kārṣāpaṇaśatasahasrāṇām
āyadvāraṁ bhavati| evameva kāśyapa yatra bodhisattvasyāyadvāraṁ bhavati|
bahūnām tatra śrāvakapratyekabuddhaśatasahastrāṇāmāyadvāraṁ bhavati|
tatredam ucyate 18
|| yathāpi yasmiṁ maṇiratna bhoti|
karṣāpaṇāyo bahu............ tra bhoti
saṁbodhicittasya ca yatra āyo
āyo bahū tatra ca śrāvakānām ||
47
tadyathāpi nāma kāśyapa
miśrakāvanapratiṣṭhitānā trāyastriṁśānāṁ devānām upabhogaparibhogāḥ
samāḥ saṁtiṣṭhaṁte| evameva kāśyapa āśayaśuddhasya bo- dhisatvasya
sarvasatvānām antike samyakprayogo bhavati| tatredam ucyate 19
|| yathāpi devāna samā prayogā
miśrāvane saṁsthihate sthitānā
evam eva śuddhāsaya bodhisatvo
satveṣu samyakkurute prayogam ||
48
tadyathāpi nāma kāśyapā
maṁtrauṣadhaparigṛhītaṁ viṣaṁ na vinipātayati| evam eva kāśyapa
jñānopāyakauśalyaparigṛhīto bodhisattvasya kleśaviṣaṁ na śaknoti
vinipātayitum| tatredam ucyate 20
|| yathā viṣām maṁtraparigraheṇa
janasya doṣāṁ kriyayāsamarthaṁ
evaṁ hi jñānī iha bodhisattvo
kleśairna śakyaṁ vinipātanāya| ||
49
tadyathāpi nāma kāśyapa yaṁ
mahānagareṣu saṁkarakūtaṁ bhavati sa ikṣukṣetreṣu śālikṣetreṣu
mṛdvīkākṣetreṣu copakārī bhūto bhavati| evameva kāśyapa yo
bodhisattvasya kleśaḥ sa sarvajñātāyām upakārībhūto bhavati| tatredam
ucyate|| 21
|| nagareṣu saṁkāruryathā sucokṣo
so ikṣukṣetreṣupakāra kurvati|
emeva kleśo upakārā kurvati
yo bodhisattvasya jināna dharme| ||
50
tadyathāpi nāma kāśyapa iṣvastre
aśikṣitasya śastragrahaṇaṁ evameva kāśyapa alpaśrutasya bodhisattvasya
dharmapravicayakauśalyamīmāsadarthagrahaṇajñānaṁ draṣṭavyaḥ 22||
51
tadyathāpi nāma kāśyapa kuṁbhakārasya
bālabhājaneṣūdārāgnidānāṁ evam eva kāśyapa bālaprajñeṣu bo-
sattvasyodāradharmadeśanā veditavyaḥ 22||
52
tasmin tarhi kāśyapa iha mahāratnakūṭe
dharmaparyāye śikṣitu kāmena bodhisattvena yoniśo dharmaprayuktena
bhavitavyaṁ| tatra kāśyapa katamo yoniśadharmaprayogaḥ yaduta
sarvadharmāṇāṁ bhūtapratyavekṣā| katamā ca kāśyapa sarvadharmāṇāṁ
bhūtapratyavekṣā| yatra kāśyapa nātma pratyavekṣā
nāsattvānajīvanapoṣānāpudgalanāmanujanamānavāpratyavekṣā| iyam ucyate
kāśyapa madhyamā pratipad dharmāṇāṁ bhūtapratyavekṣā|
53
punaraparaṁ kāśyapa madhyamā pratipad
dharmāṇāṁ bhūtapratyavekṣā yā rupasya na nityam iti pratyavekṣā
nānityānīti pratyavekṣā| yā vedanāyāḥ saṁjñāyāḥ saṁskārāṇāṁ vijñānasya
na nityam iti pratyavekṣā| nānityamiti pratyavekṣā iyamucyate kāśyapa
madhyamā pratipad dharmāṇāṁ bhūtapratyavekṣā|
54
yā pṛthivīdhātorna nityam iti
pratyavekṣā nānityam iti pratyavekṣā yābdhātostejodhātorvāyudhāto na
nityam iti pratyavekṣā nānityam iti pratyavekṣā| yā
ākāśadhātorvijñānadhāto na nityam iti pratyavekṣā nānityam iti
pratyavekṣā iyamucyate kāśyapa madhyamā pratipad dharmāṇāṁ
bhūtapratyavekṣā|
55
punaraparaṁ kāśyapa madhyamā pratipad
dharmāṇāṁ bhūta pratyavekṣā| yā cakṣurāyatanasya na nityam iti
pratyavekṣā nānityam iti pratyavekṣā iyamucyate kāśyapa madhyamā
pratipad dharmāṇāṁ bhūtapratyavekṣā| evaṁ
yāvacchrotraghrāṇajihvākāyamanāyatanasya na nityam ityam iti|
pratyavekṣā iyamucyate kāśyapa madhyamā pratipad dharmāṇāṁ
bhūtapratyavekṣā|
56
nityamiti kāśyapa ayamekontaḥ anityam
iti kāśyapa ayaṁ dvitīyontaḥ yadetayordvayo nityānityayormaddhyaṁ
tadarūpyanidarśanam anābhāsam avijñaptikam apratiṣṭham
aniketamiyamucyate kāśyapa madhyamā pratipad dharmāṇāṁ bhūtapratyavekṣā|
57
ātmeti kāśyapa ayam ekontaḥ
nairātmyamityayaṁ dvitīyontaḥ yadātmanerātmyayormadhyaṁ
tadarūpyanidarśanamanābhāsam avijñaptikam apratiṣṭham aniketam
iyamucyate kāśyapa madhyamā pratipad dharmāṇāṁ bhūtapratyavekṣā|
58
bhūtacittamiti kāśyapa ayamekontaḥ
abhūtacittamiti kāśyapa ayaṁ dvitīyontaḥ yatra kāśyapa na cetanā na mano
na vijñānamiyamucyate kāśyapa madhyamā pratipad dharmāṇāṁ
bhutapratyavekṣā
59
evaṁ sarvadharmāṇāṁ kuśalākuśalānāṁ
lokikalokottarāṇāṁ sāvadyānavadyānāṁ sāsravānāsravānāṁ
saṁskṛtāsaṁskṛtānāṁ saṁkleśa iti kāśyapa ayamekontaḥ vyavadānam ityayam
kāśyapa dvitīyontaḥ yo syāntadvayasyānugamonudāhāro pravyāhāra
iyamucyate| kāśyapa madhyāmā pratipad dharmāṇāṁ bhūtapratyavekṣā|
60
astīti kāśyapa ayameko ntaḥ
nāstityayaṁ dvitīyo ntaḥ yadetayordvayorantayor maddhyam iyamucyate
kāśyapa madhyamā pratipad dharmāṇāṁ bhutapratyavekṣat
61
yadapi kāśyapa yuṣmākaṁ mayākhyāta |
yaduta avidyāpratyayā saṁskārāḥ saṁskārapratyayaṁ vijñānaṁ
vijñānapratyayan nāmārūpan nāmarūpapratyayaṁ ṣaḍāyatanaṁ
ṣaḍāyatanapratyaya sparśaḥ sparśapratyayā vedanā vedanāpratyayā tṛṣṇā
tṛṣṇāpratyayam upādānam upādānapratyayo bhavaḥ bhavapratyayā jātiḥ
jātipratyayā jarāmaroṇaśokaparidevaduḥkhadaurmanasyopāyāsāḥ saṁbhavaṁ
tyevamasya kevalasya mahato duḥkhaskandhasya samudayo bhavati|
62
avidyānirodhā saṁskāranirodhaḥ
saṁskāranirodhād vijñānanirodhaḥ vijñānanirodhān nāmarūpanirodhāḥ
nāmarūpanirodhāt ṣaḍāyatanāni
......................................................................................................................
cyate kāśyapa madhyamā pratipaddharamāṇāṁ bhūtapratyavekṣā||
63
punaraparaṁ kāśyapa dharmāṇāṁ
bhūtapratyavekṣā yanna śūnyatāyā dharmā śūnyā karoti dharmā eva śūnyā|
yannānimittena dharmānanimittān karoti dharmā caivānimittāḥ
yannāpraṇihitena dharmā| praṇihitān karoti dharmā evāpraṇihitāḥ
yannānabhisaṁskāreṇa dharmān abhisaṁskaroti dharmā cavānabhisaṁskṛtāḥ
evaṁ nānutpādena dharmānn ānutpādā karoti dharmā caivānutpannāḥ evaṁ
najātā dharmān ajātīkaroti dharmā caivājātaḥ eva yanna agrāhyā dharmānn
agrāhyā karoti dharmā cāivāgrāhyā| evam anāsravā dharmān anāsravā
karoti dharmā caivānāsravā| evaṁ yonasvabhāvena dharmān asvabhāvikaroti
dharmā caivāsvabhāvā| evaṁ yanna svabhāvena dharmāsvabhāvatā dharmāṇāṁ
yat svabhāvaṁ nopalabhate yā evaṁ pratyavekṣā iyamucyate kāśyapa
madhyamā pratipad dharmāṇāṁ bhūtapratyavekṣāḥ ||
64
na khalu punaḥ kāśyapa
pudgalabhāvavināśāya śūnyatā pudgala caiva śūnyatā śūnyatā caiva
śūnyatā| atyantaśūnyatā| purvāntaśunyatā| aparāntaśunyatā
pratyutpannaśūnyatā| śūnyatā kāśyapa pratisaratha mā pudgalam ye khalu
puna kāśyapaḥ śūnyatopalaṁbhena śūnyatā pratisaraṁti| tānahaṁ kāśyapa
naṣṭapranaṣṭāniti vadāmi ito pravacanāt varaṁ khalu puna kāśyapa
sumerumātrā pudgaladṛṣṭirāśritā natyevādhimānikasya śūnyatādṛṣṭimālinā|
tat kasmāddheto pudgaladṛṣṭi gatānām kāśyapa śūnyatā niḥsaraṇaṁ
śūnyatādṛṣṭi puna kāśyapa kena niḥsariṣyaṁtiḥ||
65
tadyathāpi nāma kāśyapa kaścid eva
puruṣo glāno bhavet | tasmai vaidyo bhaiṣajyaṁ dadyāt tasya tad
bhaiṣajyaṁ sarvadoṣānucālya koṣṭhagata na nirgacchet tatkiṁ manyase
kāśyapa api nu sa glānapuruṣastasmād glānyā parimukto bhavet | yasya
tadbhaiṣajyaṁ sarvakoṣṭhagatā doṣān uccālya koṣṭhagato na niḥsaret |
āha no bhagavān | gāḍhataraśca tasya puruṣasya tadgelānyaṁ bhavet |
yasya tadbhaiṣajyaṁ sarvadoṣānucālya sakoṣṭhagataṁ na niḥsaret |
bhagavānāha| evameva kāśyapa sarvadṛṣṭigatānāṁ śūnyatā niḥsaraṇaṁ yasya
khalu punaḥ kāśyapa śūnyatādṛṣṭistamahamacikitsyamiti vadāmi|
tatredamucyate| ||
yathā hi vaidyo puruṣasya dadyādd
virecanaṁ rogavinigrahāya
uccālya doṣāśca na niḥsareta
tato nidānaṁ ca na copaśānti |
|| imeva dṛṣṭigahanāśṛteṣu
yā śūnyatā niḥsaraṇaṁ paraṁ hi|
sāśu ................................
.....................................................
66
67
68
69
70
......................................................................................
ye pi śūnyaṁ| || tadyathāpi nāma kāśyapa tailapradīpasyaivaṁ bhavatyaham
andhakāraṁ vidhamāmīti| athā ca punastailapradyote kṛte ālokaṁ pratītya
tamondhakāraṁ vigacchati| yaśca kāśyapa tailapradyoto yaśca
tamondhakāramubhayam etac śūnyatā| agrāhyā śūnya niśceṣṭāḥ evameva
kāśyapa yaṁ ca jñānaṁ cājñānaṁ cājñānaṁ ca ubhayametacchūnyadagrāhyā
śūnyā niśceṣṭyā 7|
71
|| tadyathāpi nāma kāśyapa gṛhe vā
layane vā avavarake vā varṣāsahasrasyātyayena na tat kadācit
tailapradyotaḥ kṛto bhavet | atha ca tatra kaścideva puruṣaḥ
tailapradīpaṁ kuryāt | tatkiṁ manyase kāśyapa maivāṁ tasya
tamondhakārasya bhūdvarṣāsahasrasaṁcito'haṁ nāham ito vigamiṣyāmīti |
āha no hīdaṁ bhagavan na....... tasya tamondhakārasya śaktirasti
yastailapradyota kṛte na vigaṁtum avaśyaṁ tena vigatavyaṁ bhagavānāha
evameva kāśyapa kalpakoṭīnayutaśatasahasrasaṁcito'pi karmakleśa ekena
yoniśomanasikāraprajñāpratyavekṣaṇena vigacchati| tailapradyota iti
kāśyapa āryasyaitat prajñendriyasyādhivacanaṁ| tamondhakāra iti
kāśyapatkarmakleśasyādhivacanam | tatredamucyate 8
|| yathāpi dīpo layane cirasya
kṛto bhaveta puruṣeṇa kenacit
.........................................................
72
73
74
75
76
77
.................................................. vālam uddharet |
kuśalānvitaṁ śrāvakam eva paśyatha
kuśalena yuktaṁ abhisaṁskṛtena|
78