10
Dhāraṇaguṇaparikīrtanaparivarto daśamaḥ|
atha khalu śakrasya
devānāmindrasyaitadabhūt-pūrvajinakṛtādhikārāste kulaputrāḥ
kuladuhitaraśca bhaviṣyanti bahubuddhāvaropitakuśalamūlāḥ,
kalyāṇamitraparigṛhītāśca bhaviṣyanti,
yeṣāmiyaṁ prajñāpāramitā śrotrāvabhāsamapyāgamiṣyati| kaḥ punarvādo ya
enāmevaṁ gambhīrāṁ prajñāpāramitāmudgrahīṣyanti dhārayiṣyanti
vācayiṣyanti paryavāpsyanti pravartayiṣyanti
deśayiṣyantyupadekṣyantyuddekṣyanti svādhyāsyanti| udgṛhya dhārayitvā
vācayitvā paryavāpya pravartya deśayitvopadiśyoddiśya svādhyāyya
tathatvāya śikṣiṣyante,
tathatvāya pratipatsyante,
tathatvāya yogamāpatsyante| na te avaramātrakeṇa kuśalamūlena
samanvāgatā bhaviṣyanti| bahubuddhaparyupāsitāste kulaputrāḥ
kuladuhitaraśca bhaviṣyanti| paripṛṣṭāḥ paripraśnīkṛtāśca te buddhā
bhagavanto bhaviṣyanti kulaputraiḥ kuladuhitṛbhiścaināmeva
prajñāpāramitām| śrutā ceyaṁ paurvakāṇāmapi tathāgatānāmarhatāṁ
samyaksaṁbuddhānāmantikāt,
ya enāṁ prajñāpāramitāmetarhyapi śroṣyanti| śrutvā codgrahīṣyanti
dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti pravartayiṣyanti
deśayiṣyantyupadekṣyantyuddekṣyanti svādhyāsyanti,
tathatvāya śikṣiṣyante,
tathatvāya pratipatsyante,
tathatvāya yogamāpatsyante| bahubuddhāvaropitakuśalamūlāste kulaputrāḥ
kuladuhitaraśca veditavyāḥ,
ya etasyāmeva gambhīrāyāṁ prajñāpāramitāyāṁ bhāṣyamāṇāyāṁ
deśyamānāyāmupadiśyamānāyāmuddiśyamānāyāṁ svādhyāyyamānāyāṁ nāvaleṣyante
na saṁleṣyante, na
viṣatsyanti na viṣādamāpatsyante,
na vipṛṣṭhīkariṣyanti mānasam,
na bhagnapṛṣṭhīkariṣyanti,
notrasiṣyanti na saṁtrasiṣyanti na saṁtrāsamāpatsyante||
atha khalvāyuṣmān śāriputraḥ
śakrasya devānāmindrasya imamevaṁrūpaṁ caitasaiva
cetaḥparivitarkamājñāya bhagavantametadavocat-yo bhagavan ihaivaṁ
gambhīrāyāṁ prajñāpāramitāyāṁ bhāṣyamāṇāyāṁ deśyamānāyāmupadiśyamānāyāṁ
kulaputro vā kuladuhitā vā abhiśraddadhadavakalpayannadhimucya
prasannacitto bodhāya cittamutpādya enāṁ prajñāpāramitāmudgrahīṣyati
dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati pravartayiṣyati
deśayiṣyatyupadekṣatyuddekṣyati svādhyāsyati,
tathatvāya śikṣiṣyate,
tathatvāya pratipatsyate,
tathatvāya yogamāpatsyate,
yathāvinivartanīyo bodhisattvo mahāsattvastathā sa dhārayitavyaḥ|
tatkasya hetoḥ?
gambhīrā bhagavan iyaṁ prajñāpāramitā| na hi bhagavan
parīttakuśalamūlenāparipṛcchakajātīyena aśrutvā buddhānāṁ bhagavatāṁ
saṁmukhībhāvataḥ pūrvamacaritavatā ihaiveyamevaṁ gambhīrā prajñāpāramitā
adhimoktuṁ śakyā| ye punaranadhimucya enāmanavabudhyamānāḥ
pratikṣeptavyāṁ maṁsyante,
pūrvāntato'pi bhagavaṁstaiḥ kulaputraiḥ kuladuhitṛbhiśceyaṁ gambhīrā
prajñāpāramitā bhāṣyamāṇā pratikṣiptā| tatkasya hetoḥ?
yathāpi nāma parīttatvātkuśalamūlānām| na hi bhagavan acaritavadbhiḥ
pūrvāntata iyaṁ gambhīrā prajñāpāramitā śakyā adhimoktum| ye'pi ca
pratikṣepsyanti enāṁ gambhīrāṁ prajñāpāramitāṁ bhāṣyamāṇām,
te'pyevaṁ veditavyāḥ-pūrvāntato'pyebhiriyaṁ gambhīrā prajñāpāramitā
bhāṣyamāṇā pratikṣiptā| tathā hyeṣāmasyāṁ gambhīrāyāṁ prajñāpāramitāyāṁ
bhāṣyamāṇāyāṁ nāsti śraddhāḥ,
nāsti kṣāntirnāsti rucirnāsti cchando nāsti vīryaṁ nāstyapramādo
nāstyadhimuktiḥ, na
caibhiḥ pūrvaṁ buddhā bhagavanto buddhaśrāvakā vā paripṛṣṭāḥ,
na ca paripraśnīkṛtā iti||
atha khalu śakro
devānāmindra āyuṣmantaṁ śāriputrametadavocat-gambhīrā ārya śāriputra
prajñāpāramitā| kimatrāścaryaṁ syādyadasyāṁ gambhīrāyāṁ
prajñāpāramitāyāṁ bhāṣyamāṇāyāṁ pūrvamacaritāvī bodhisattvo mahāsattvo
nādhimucyeta? atha
khalu śakro devānāmindro bhagavantametadavocat-namaskaromi bhagavan
prajñāpāramitāyai| sarvajñajñānasya sa bhagavannamaskāraṁ karoti,
yaḥ prajñāpāramitāyai namaskāraṁ karoti| bhagavānāha-evameva kauśika,
evametat| sarvajñajñānasya sa kauśika namaskāraṁ karoti yaḥ
prajñāpāramitāyai namaskāraṁ karoti| tatkasya hetoḥ?
atonirjātā hi kauśika buddhānāṁ bhagavatāṁ sarvajñatā|
sarvajñajñānanirjātā ca punaḥ prajñāpāramitā prabhāvyate| evamasyāṁ
prajñāpāramitāyāṁ caritavyam| evamasyāṁ prajñāpāramitāyāṁ sthātavyam|
evamasyāṁ prajñāpāramitāyāṁ pratipattavyam| evamasyāṁ prajñāpāramitāyāṁ
yogamāpattavyam||
atha khalu śakro
devānāmindro bhagavantametadavocat-kathaṁ bhagavan prajñāpāramitāyāṁ
caran bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṁ sthito bhavati?
kathaṁ prajñāpāramitāyāṁ caran prajñāpāramitāyāṁ yogamāpadyate?
evamukte bhagavān śakraṁ devānāmindrametadavocat-sādhu sādhu kauśika|
sādhu khalu punastvaṁ kauśika yastvaṁ tathāgatamarhantaṁ
samyaksaṁbuddhamenamarthaṁ paripraṣṭavyaṁ paripraśnīkartavyaṁ manyase|
idamapi te kauśika buddhānubhāvena pratibhānamutpannam| iha kauśika
bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṁ caran rūpe na tiṣṭhati,
rūpamiti na tiṣṭhati| yataḥ kauśika bodhisattvo mahāsattvo rūpe na
tiṣṭhati, rūpamiti na
tiṣṭhati, evaṁ rūpe
yogamāpadyate| evaṁ vedanāyāṁ saṁjñāyāṁ saṁskāreṣu| vijñāne na tiṣṭhati,
vijñānamiti na tiṣṭhati| yataḥ kauśika bodhisattvo mahāsattvo vijñāne na
tiṣṭhati, vijñānamiti
na tiṣṭhati, evaṁ
vijñāne yogamāpadyate| rūpamiti kauśika na yojayati,
yataḥ kauśika rūpamiti na yojayati,
evaṁ rūpamiti na tiṣṭhati| evaṁ vedanāsaṁjñāsaṁskārāḥ| vijñānamiti
kauśika na yojayati,
yataḥ kauśika vijñānamiti na yojayati,
evaṁ vijñānamiti na tiṣṭhati| evaṁ prajñāpāramitāyāṁ sthito bhavati|
evaṁ yogamāpadyate||
atha khalvāyuṣmān śāriputro
bhagavantametadavocat-gambhīrā bhagavan prajñāpāramitā| duravagāhā
bhagavan prajñāpāramitā| durudgrahā bhagavan prajñāpāramitā| apramāṇā
bhagavan prajñāpāramitā| bhagavānāha-evametacchāriputra,
evametat| rūpaṁ gambhīramiti śāriputra na tiṣṭhati| yataḥ śāriputra
rūpaṁ gambhīramiti na tiṣṭhati,
evaṁ rūpe yogamāpadyate| evaṁ vedanāsaṁjñāsaṁskārāḥ| vijñānaṁ śāriputra
gambhīramiti na tiṣṭhati| yataḥ śāriputra vijñānaṁ gambhīramiti na
tiṣṭhati, evaṁ
vijñāne yogamāpadyate| rūpaṁ śāriputra gambhīramiti na yogamāpadyate|
yataḥ śāriputra rūpaṁ gambhīramiti na yogamāpadyate,
evaṁ rūpaṁ gambhīramiti na tiṣṭhati| evaṁ vedanāsaṁjñāsaṁskārāḥ|
vijñānaṁ śāriputra gambhīramiti na yogamāpadyate| yataḥ śāriputra
vijñānaṁ gambhīramiti na yogamāpadyate,
evaṁ vijñānaṁ gambhīramiti na tiṣṭhati||
evamukte āyuṣmān śāriputro
bhagavantametadavocat-gambhīrā bhagavan prajñāpāramitā avinivartanīyasya
vyākṛtasya bodhisattvasya mahāsattvasya purato bhāṣitavyā| tatkasya
hetoḥ? sa hi bhagavan
na kāṅkṣiṣyati, na
vicikitsiṣyati na dhaṁdhāyiṣyati na vivadiṣyati||
atha khalu śakro
devānāmindra āyuṣmantaṁ śāriputrametadavocat-sacetpunarārya śāriputra
avyākṛtasya bodhisattvasya mahāsattvasya purata iyaṁ prajñāpāramitā
bhāṣyeta, ko doṣo
bhavet? evamukte
āyuṣmān śāriputraḥ śakraṁ devānāmindrametadavocat-dūrataḥ sa kauśika
bodhisattvo mahāsattva āgato veditavyaḥ| cirayānasaṁprasthitaḥ
paripakvakuśalamūlaḥ sa kauśika bodhisattvo mahāsattvo veditavyaḥ,
yo'vyākṛta imāṁ prajñāpāramitāṁ lapsyate darśanāya vandanāya
paryupāsanāya śravaṇāya| śrutvā ca notrasiṣyati na saṁtrasiṣyati na
saṁtrāsamāpatsyate| na cedānīmasau cireṇa vyākaraṇaṁ
pratilapsyate'nuttarāyāḥ samyaksaṁbodheḥ| āsannaṁ tasya vyākaraṇaṁ
veditavyam| sa bodhisattvo mahāsattvo naikaṁ vā dvau vā trīn vā
tathāgatānarhataḥ samyaksaṁbuddhānatikramiṣyati,
tato vyākaraṇaṁ pratilapsyate'nuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau| api tu
tānārāgayiṣyati,
ārāgayitvā tāṁstathāgatānarhataḥ samyaksaṁbuddhānna virāgayiṣyati|
tathāgatadarśanaṁ ca vyākaraṇenāvandhyaṁ kariṣyati,
tathāgatadarśanācca tato vyākaraṇaṁ pratilapsyate'nuttarāyāṁ
samyaksaṁbodhau| yāvacca vyākaraṇaṁ pratilapsyate'nuttarāyāṁ
samyaksaṁbodhau,
tāvadavandhyaṁ kariṣyati tathāgatadarśanavandanaparyupāsanopasthānaṁ
yāvannānuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁbuddha iti||
atha khalvāyuṣmān śāriputro
bhagavantametadavocat-dūrataḥ sa bhagavan bodhisattvo mahāsattva āgato
bhaviṣyati| cirayānasaṁprasthitaḥ| paripakvakuśalamūlo hi bhagavan sa
bodhisattvo mahāsattvo veditavyaḥ,
ya imāṁ gambhīrāṁ prajñāpāramitāṁ lapsyate darśanāya vandanāya
paryupāsanāya śravaṇāya| kaḥ punarvādo'tra yaḥ śrutvā codgrahīṣyati
dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati pravartayiṣyati
deśayiṣyatyupadekṣyatyuddekṣyati svādhyāsyati||
atha khalu
bhagavānāyuṣmantaṁ śāriputrametadavocat-evametacchāriputra,
evametat| dūrataḥ sa śāriputra bodhisattvo mahāsattva āgato veditavyaḥ|
cirayānasaṁprasthitaḥ| paripakvakuśalamūlo hi sa śāriputra bodhisattvo
mahāsattvo bhaviṣyati,
ya imāṁ gambhīrāṁ prajñāpāramitāṁ lapsyate darśanāya vandanāya
paryupāsanāya śravaṇāya| kaḥ punarvādo'tra yaḥ śrutvā codgrahīṣyati
dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati pravartayiṣyati
deśayiṣyatyupadekṣyatyuddekṣyati svādhyāsyati||
atha khalvāyuṣmān śāriputro
bhagavantametadavocat-pratibhāti me bhagavan,
pratibhāti me sugata aupamyodāharaṇam| tadyathāpi nāma bhagavan yo'yaṁ
bodhisattvayānikaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā svapnāntaragato'pi
bodhimaṇḍe niṣīdet,
veditavyametadbhagavan,
ayaṁ bodhisattvo mahāsattva āsanno'nuttarāyāṁ
samyaksaṁbodherabhisaṁbodhāyeti| evameva bhagavan yaḥ kulaputro vā
kuladuhitā vā imāṁ gambhīrāṁ prajñāpāramitāṁ lapsyate darśanāya
vandanāya paryupāsanāya śravaṇāya,
kaḥ punarvādaḥ śrutvā codgrahītuṁ dhārayituṁ vācayituṁ paryavāptuṁ
pravartayituṁ deśayituṁ upadeṣṭuṁ uddeṣṭuṁ svādhyāpanāya|
veditavyametadbhagavan dūrato'yaṁ bodhisattvayānikaḥ pudgala
āgataścirayānasaṁprasthitaḥ| āsanno'yaṁ bodhisattvayānikaḥ pudgalo
vyākaraṇasya| vyākariṣyantyenaṁ buddhā bhagavanto bodhisattvaṁ
mahāsattvamanuttarāyāḥ samyaksaṁbodherabhisaṁbodhāyeti|
cirayānasaṁprasthitaḥ paripakvakuśalamūlo hi sa bodhisattvo mahāsattvo
veditavyaḥ, yasyeyaṁ
gambhīrā prajñāpāramitā upapatsyate'ntaśaḥ śravaṇāyāpi| kaḥ
punarvādo'tra bhagavan yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā enāṁ gambhīrāṁ
prajñāpāramitāmudgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati
pravartayiṣyati deśayiṣyatyupadekṣyatyuddekṣyati svādhyāsyati| tatkasya
hetoḥ? bhūyastvena hi
bhagavan dharmavyasanasaṁvartanīyaiḥ sattvāḥ karmopacayairavihitāḥ,
teṣāṁ bhūyastvena asyāṁ gambhīrāyāṁ prajñāpāramitāyāṁ cittāni
pratikūlāni bhaviṣyanti,
cittāni parivellayiṣyanti| na hyanupacitakuśalamūlāḥ sattvā asyāṁ
bhūyastvena bhūtakoṭyāṁ praskandanti prasīdanti|
upacitakuśalamūlāḥ khalu
punaste bhagavan sūpacitakuśalamūlāḥ kulaputrāḥ kuladuhitaraśca
veditavyāḥ,
yeṣāmasyāṁ bhūtakoṭyāṁ cittaṁ praskandati prasīdati| tadyathāpi nāma
bhagavan puruṣo yojanaśatikādaṭavīkāntārād dviyojanaśatikādvā
triyojanaśatikādvā caturyojanaśatikādvā pañcayojanaśatikādvā
daśayojanaśatikādvā aṭavīkāntārānniṣkrāmet| sa niṣkramya
paśyetpūrvanimittāni gopālakān vā paśupālakān vā sīmā vā ārāmasaṁpado vā
vanasaṁpado vā,
tato'nyāpi va nimittāni,
yairnimittairgrāmo vā nagaraṁ vā nigamo va sūcyeta| tasya tāni
pūrvanimittāni dṛṣṭaivaṁ bhavati-yathemāni pūrvanimittāni dṛśyante,
tathā āsanno me grāmo vā nagaraṁ vā nigamo vā iti| sa āśvāsaprāpto
bhavati| nāsya bhūyaścoramanasikāro bhavati| evameva bhagavan yasya
bodhisattvasya mahāsattvasyeyaṁ gambhīrā prajñāpāramitā upavartate,
veditavyaṁ tena bhagavan abhyāsanno'smyanuttarāyāḥ samyaksaṁbodheḥ,
nacireṇa vyākaraṇaṁ pratilapsye'nuttarāyāḥ samyaksaṁbodheriti| nāpi
tenotrasitavyaṁ na saṁtrasitavyaṁ na bhetavyaṁ śrāvakabhūmervā
pratyekabuddhabhūmervā| tatkasya hetoḥ?
tathā hi asyemāni pūrvanimittāni saṁdṛśyante yadutemāṁ gambhīrāṁ
prajñāpāramitāṁ labhate darśanāya vandanāya paryupāsanāya śravaṇāya|
evamukte bhagavānāyuṣmantaṁ śāriputrametadavocat-evametacchāriputra,
evametat| pratibhātu te śāriputra punarapyetatsthānam,
yathāpi nāmaitadbuddhānubhāvena vyāharasi vyāhariṣyasi ca||
evamukte āyuṣmān śāriputro
bhagavantametadavocat-tadyathāpi nāma bhagavan iha kaścideva puruṣo
mahāsamudraṁ draṣṭukāmo bhavet| sa gacchenmahāsamudraṁ darśanāya| yathā
yathā ca sa gacchenmahāsamudraṁ darśanāya,
tathā tathā sacetpaśyetstambaṁ vā stambanimittaṁ vā parvataṁ vā
parvatanimittaṁ vā,
tenaivaṁ veditavyaṁ dūre tāvadito mahāsamudra iti| sacenna bhūyaḥ
paśyetstambaṁ vā stambanimittaṁ vā parvataṁ vā parvatanimittaṁ vā,
tenaivaṁ veditavyam-abhyāsanna ito mahāsamudra iti| tatkasya hetoḥ?
anupūrvanimno hi mahāsamudraḥ,
na mahāsamudrasyābhyantare kaścitstambo vā stambanimittaṁ vā parvato vā
parvatanimittaṁ veti| kiṁcāpi sa na mahāsamudraṁ sākṣātpaśyati cakṣuṣā,
atha ca punaḥ sa niṣṭhāṁ gacchati-abhyāsanno'smi mahāsamudrasya,
neto bhūyo dūre mahāsamudra iti| evameva bhagavan bodhisattvena
mahāsattvenemāṁ gambhīrāṁ prajñāpāramitāṁ śṛṇvatā veditavyam-kiṁcāpyahaṁ
taistathāgatairarhadbhiḥ samyaksaṁbuddhairna saṁmukhaṁ vyākṛtaḥ,
atha ca punarabhyāsanno'smyanuttarāyāḥ samyaksaṁbodhervyākaraṇasya|
tatkasya hetoḥ? tathā
hyenāṁ gambhīrāṁ prajñāpāramitāṁ labhate darśanāya vandanāya
paryupāsanāya śravaṇāyeti| tadyathāpi nāma bhagavan vasante
pratyupasthite śīrṇaparṇapalāśeṣu nānāvṛkṣeṣu nānāpallavāḥ
prādurbhavanti| pallaveṣu prādurbhūteṣvāttamanaskā bhavanti jāmbūdvīpakā
manuṣyāḥ tāni pūrvanimittāni vaneṣu dṛṣṭvā nacirādvanapuṣpāṇi ca phalāni
ca prādurbhaviṣyanti| tatkasya heto?
tathā hi imāni pūrvanimittāni stambeṣu dṛśyanta iti|
evameva bhagavan yadā
bodhisattvo mahāsattvo labhate imāṁ gambhīrāṁ prajñāpāramitāṁ darśanāya
vandanāya paryupāsanāya śravaṇāya,
upavartate tasyeyaṁ gambhīrā prajñāpāramitā| tadā paripakvakuśalaḥ sa
bodhisattvo mahāsattvo veditavyaḥ-tenaiva pūrvakeṇa
kuśalamūlenopanāmiteyaṁ tasmai gambhīrā prajñāpāramitā| tatra yā devatāḥ
pūrvabuddhadarśinyaḥ,
tāḥ pramuditā bhavanti prītisaumanasyajātāḥ-paurvakāṇāmapi
bodhisattvānāṁ mahāsattvānāmimānyeva pūrvanimittānyabhūvannanuttarāyāḥ
samyaksaṁbodhervyākaraṇāya| nacireṇa batāyaṁ bodhisattvo mahāsattvo
vyākaraṇaṁ pratilapsyate'nuttarāyāḥ samyaksaṁbodheriti| tadyathāpi nāma
bhagavan strī gurviṇī gurugarbhā| tasyā yadā kāyo veṣṭate,
adhimātraṁ vā kāyaklamatho jāyate,
na ca sā caṁkramaṇaśīlā bhavati| alpāhārā ca bhavati| alpastyānamiddhā
ca bhavati| alpabhāṣyā ca bhavati| alpasthāmā ca bhavati| vedanābahulā
ca bhavati| krandantī ca bahulaṁ viharati| na ca saṁvāsaśīlā bhavati|
paurvakeṇāyoniśomanasikāreṇāsevitena niṣevitena bhāvitena bahulīkṛtena
imāmevaṁrūpāṁ kāyena vedanāṁ pratyanubhavāmīti,
tadā veditavyamidaṁ bhagavan-yathāsyāḥ pūrvanimittāni saṁdṛśyante,
tathā nacireṇa bateyaṁ strī prasoṣyate iti| evameva bhagavan yadā
bodhisattvasya mahāsattvasyeyaṁ gambhīrā prajñāpāramitā upavartate
darśanāya vandanāya paryupāsanāya śravaṇāya,
śṛṇvataścaināṁ ramate cittamasyāṁ prajñāpāramitāyām,
arthikatayā cotpadyate,
tadā veditavyamidaṁ bhagavan-nacireṇa batāyaṁ bodhisattvo mahāsattvo
vyākaraṇaṁ pratilapsyate'nuttarāyāḥ samyaksaṁbodheriti||
evamukte bhagavānāyuṣmantaṁ
śāriputrametadavocat-sādhu sādhu śāriputra| idamapi te śāriputra
buddhānubhāvena pratibhāti| atha khalvāyuṣmān
subhūtirbhagavantametadavocat-āścaryaṁ bhagavan yāvatsuparigṛhītāśca
suparīttāśca suparīnditāśca ime bodhisattvā mahāsattvāstathāgatenārhatā
samyaksaṁbuddhena| bhagavānāha-tathā hi te subhūte bodhisattvā
mahāsattvā bahujanahitāya pratipannā bahujanasukhāya lokānukampāyai
mahato janakāyasyārthāya hitāya sukhāya devānāṁ ca manuṣyāṇāṁ ca|
anukampakā anukampāmupādāya anuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁboddhukāmāḥ|
anuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁbudhyānuttaraṁ dharmaṁ deśayitukāmāḥ||
subhūtirāha-iha bhagavan
bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṁ carataḥ kathaṁ
prajñāpāramitābhāvanā paripūriṁ gacchati?
bhagavānāha-yadi subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṁ caran
na rūpasya vṛddhiṁ samanupaśyati,
carati prajñāpāramitāyām| evaṁ na vedanāyā na saṁjñāyā na saṁskārāṇām|
na vijñānasya vṛddhiṁ samanupaśyati,
carati prajñāpāramitāyām| na rūpasya parihāṇiṁ samanupaśyati,
carati prajñāpāramitāyām| evaṁ na vedanāyā na saṁjñāyā na saṁskārāṇām|
na vijñānasya parihāṇiṁ samanupaśyati,
carati prajñāpāramitāyām| dharmaṁ na samanupaśyati,
carati prajñāpāramitāyām| adharmamapi na samanupaśyati,
carati prajñāpāramitāyām| evamasya prajñāpāramitābhāvanā paripūriṁ
gacchati||
subhūtirāha-acintyamidaṁ
bhagavan deśyate| bhagavānāha-rūpaṁ hi subhūte acintyam| evaṁ
vedanāsaṁjñāsaṁskārāḥ| vijñānaṁ hi subhūte acintyam| rūpamacintyamityapi
subhūte na saṁjānīte,
carati prajñāpāramitāyām| evaṁ vedanāsaṁskārāḥ| vijñānamacintyamityapi
subhūte na saṁjānīte,
carati prajñāpāramitāyām||
atha khalvāyuṣmān śāriputro
bhagavantametadavocat-ko'tra bhagavan adhimokṣayiṣyati evaṁgambhīrāyāṁ
prajñāpāramitāyām?
bhagavānāha-yaḥ śāriputra caritāvī bodhisattvo mahāsattvo bhaviṣyati
prajñāpāramitāyām,
so'tra prajñāpāramitāyāmadhimokṣayiṣyati| āyuṣmān śāriputra āha-kathaṁ
bhagavan caritāvī bodhisattvo mahāsattvo bhaviṣyati,
kathaṁ caritāvīti nāmadheyaṁ labhate?
bhagavānāha-iha śāriputra bodhisattvo mahāsattvo balāni na kalpayati,
vaiśāradyāni na kalpayati,
buddhadharmānapi na kalpayati,
sarvajñatāmapi na kalpayati| tatkasya hetoḥ?
balāni hi śāriputra acintyāni,
vaiśāradyānyapyacintyāni,
buddhadharmā apyacintyāḥ sarvajñatāpyacintyā,
sarvadharmā apyacintyāḥ| evaṁ caritāvī śāriputra bodhisattvo mahāsattvo
na kvaciccarati,
carati prajñāpāramitāyām| evaṁ sa caritāvītyucyate,
caritāvīti nāmadheyaṁ labhate||
atha khalu āyuṣmān
subhūtirbhagavantametadavocat-gambhīrā bhagavan prajñāpāramitā|
ratnarāśirbhagavan prajñāpāramitā| śuddharāśirbhagavan prajñāpāramitā
ākāśaśuddhatāmupādāya| āścaryaṁ bhagavan syādyadenāṁ
prajñāpāramitāmudgṛhṇatāṁ dhārayatāṁ vācayatāṁ paryavāpnuvatāṁ
pravartayatāṁ deśayatāmupadiśatāmuddiśatāṁ svādhyāyatāṁ likhatāṁ ca
kulaputrāṇāṁ kuladuhitṝṇāṁ ca bahavo'ntarāyā utpadyeran| evamukte
bhagavānāyuṣmantaṁ subhūtimetadavocat-evametatsubhūte,
evametat| bahavaḥ subhūte antarāyā imāṁ prajñāpāramitāmudgṛhṇatāṁ
dhārayatāṁ vācayatāṁ paryavāpnuvatāṁ pravartayatāṁ
deśayatāmupadiśatāmuddiśatāṁ svādhyāyatāṁ likhatāṁ ca kulaputrāṇāṁ
kuladuhitṝṇāṁ ca bhaviṣyati| tatkasya hetoḥ?
tathā hi subhūte imāṁ prajñāpāramitāmudgṛhṇatāṁ dhārayatāṁ vācayatāṁ
paryavāpnuvatāṁ pravartayatāṁ deśayatāmupadiśatāmuddiśatāṁ svādhyāyatāṁ
likhatāṁ ca kulaputrāṇāṁ kuladuhitṝṇāṁ ca māraḥ
pāpīyānautsukyamāpatsyate'ntarāyaṁ kartum| tatra śīghraṁ likhatā
sacenmāsena vā māsadvayena vā māsatrayeṇa vā likhyeta,
likhitavyaiva bhavet| sacetsaṁvatsareṇa tato vāpareṇa likhitā bhavet,
tathāpi likhitavyaiva khalu punaḥ subhūte bhavati tena kulaputreṇa
kuladuhitrā vā iyaṁ prajñāpāramitā| tatkasya hetoḥ?
evaṁ hyetatsubhūte bhavati yanmahāratnānāṁ bahavo'ntarāyā utpadyante||
evamukte āyuṣmān
subhūtirbhagavantametadavocat-iha bhagavan
prajñāpāramitāyāmudgṛhyamāṇāyāṁ dhāryamāṇāyāṁ vācyamānāyāṁ
paryavāpyamānāyāṁ pravartyamānāyāṁ
deśyamānāyāmupadiśyamānāyāmuddiśyamānāyāṁ svādhyāyyamānāyāṁ
likhyamānāyāṁ ca māraḥ pāpīyān bahuprakāramautsukyamāpatsyate,
antarāyakarmaṇa udyogaṁ ca kariṣyati| bhagavānāha-kiṁcāpi subhūte māraḥ
pāpīyānudyogamāpatsyate antarāyakarmaṇaḥ asyāṁ
prajñāpāramitāyāmudgṛhyamāṇāyāṁ dhāryamāṇāyāṁ vācyamānāyāṁ
paryavāpyamānāyāṁ pravartyamānāyāṁ
deśyamānāyāmupadiśyamānāyāmuddiśyamānāyāṁ svādhyāyyamānāyāṁ
likhyamānāyāṁ ca,
atha ca punarna prasahiṣyate'cchidrasamādānasya bodhisattvasya
mahāsattvasyāntarāyaṁ kartum||
atha khalvāyuṣmān śāriputro
bhagavantametadavocat-yadā bhagavan imāṁ prajñāpāramitāmudgṛhṇatāṁ
dhārayatāṁ vācayatāṁ paryavāpnuvatāṁ pravartayatāṁ
deśayatāmupadiśatāmuddiśatāṁ svādhyāyatāṁ likhatāṁ ca kulaputrāṇāṁ
kuladuhitṝṇāṁ ca māraḥ pāpīyānautsukyamāpatsyate antarāyakaraṇāya,
tadā kathametarhi bhagavan kulaputrāḥ kuladuhitaraśca imāṁ
prajñāpāramitāmudgrahīṣyanti dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti
pravartayiṣyanti deśayiṣyantyupadekṣyantyuddekṣyanti svādhyāsyanti
likhiṣyanti ca? kasya
cānubhāvena bhagavaṁste kulaputrāḥ kuladuhitaraśca imāṁ
prajñāpāramitāmudgrahīṣyanti dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti
pravartayiṣyanti deśayiṣyantyupadekṣyantyuddekṣyanti svādhyāsyanti
likhiṣyanti ca?
evamukte bhagavānāyuṣmantaṁ śāriputrametadavocat-buddhānāṁ śāriputra
bhagavatāṁ tathāgatānāmarhatāṁ samyaksaṁbuddhānāmanubhāvena te
kulaputrāḥ kuladuhitaraśca imāṁ prajñāpāramitāmudgrahīṣyanti
dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti pravartayiṣyanti
deśayiṣyantyupadekṣyantyuddekṣyanti svādhyāsyanti likhiṣyanti ca,
tathatvāya śikṣiṣyante,
tathatvāya pratipatsyante,
tathatvāya yogamāpatsyante|
tatkasya hetoḥ?
eṣā hi śāriputra dharmāṇāṁ dharmatā,
ye te'prameyeṣvasaṁkhyeyeṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavantastiṣṭhanti
dhriyante yāpayanti,
te imāṁ prajñāpāramitāṁ samanvāhariṣyanti parigrahīṣyanti
bhāṣyamāṇāmudgṛhyamāṇāṁ dhāryamāṇāṁ vācyamānāṁ paryavāpyamānāṁ
pravartyamānāṁ deśyamānāmupadiśyamānāmuddiśyamānāṁ svādhyāyyamānāṁ
likhyamānāṁ ca| ye caināṁ prajñāpāramitāṁ kulaputrāḥ
kuladuhitaraścodgrahīṣyanti dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti
pravartayiṣyanti deśayiṣyantyupadekṣyantyuddekṣyanti svādhyāsyanti ca,
tathatvāya śikṣiṣyante,
tathatvāya pratipatsyante,
tathatvāya yogamāpatsyante,
tāṁśca te buddhā bhagavantaḥ samanvāhariṣyanti parigrahīṣyanti ca| na hi
śāriputra buddhasamanvāhṛtānāṁ buddhaparigṛhītānāṁ ca kulaputrāṇāṁ
kuladuhitṝṇāṁ ca śakyamantarāyaṁ kartum||
evamukte āyuṣmān śāriputro
bhagavantametadavocat-ye'pi te bhagavan bodhisattvā mahāsattvā imāṁ
gambhīrāṁ prajñāpāramitāṁ śroṣyanti udgrahīṣyanti dhārayiṣyanti
vācayiṣyanti paryavāpsyanti pravartayiṣyanti
deśayiṣyantyupadekṣyantyuddekṣyanti svādhyāsyanti likhiṣyanti ca,
tathatvāya śikṣiṣyante,
tathatvāya pratipatsyante,
tathatvāya yogamāpatsyante,
sarve te bhagavan buddhānubhāvena buddhādhiṣṭhānena buddhaparigraheṇa ca
imāṁ prajñāpāramitāṁ śroṣyanti udgrahīṣyanti dhārayiṣyanti vācayiṣyanti
paryavāpsyanti pravartayiṣyanti deśayiṣyantyupadekṣyantyuddekṣyanti
svādhyāsyanti likhiṣyanti ca,
tathatvāya ca śikṣiṣyante,
tathatvāya pratipatsyante,
tathatvāya yogamāpatsyante,
evaṁ ca saṁpādayiṣyanti||
evamukte bhagavānāyuṣmantaṁ
śāriputrametadavocat-evametacchāriputra,
evametat| sarve te śāriputra bodhisattvā mahāsattvā buddhānubhāvena
buddhādhiṣṭhānena buddhaparigraheṇa ca imāṁ gambhīrāṁ prajñāpāramitāṁ
śroṣyanti udgrahīṣyanti dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti
pravartayiṣyanti deśayiṣyantyupadekṣyantyuddekṣyanti svādhyāsyanti
likhiṣyanti ca,
tathatvāya śikṣiṣyante,
tathatvāya pratipatsyante,
tathatvāya yogamāpatsyante| jñātāste śāriputra tathāgatena|
adhiṣṭhitāste śāriputra tathāgatena| dṛṣṭāste śāriputra tathāgatena|
vyavalokitāste śāriputra tathāgatena buddhacakṣuṣā| ye te bodhisattvā
mahāsattvā imāṁ prajñāpāramitāṁ śroṣyanti udgrahīṣyanti dhārayiṣyanti
vācayiṣyanti paryavāpsyanti pravartayiṣyanti
deśayiṣyantyupadekṣyantyuddekṣyanti svādhyāsyanti likhiṣyanti ca,
tathatvāya ca śikṣiṣyante,
tathatvāya pratipatsyante,
tathatvāya yogamāpatsyante,
śrutvo udgṛhya dhārayitvā vācayitvā paryavāpya pravartya
deśayitvopadiśyoddiśya svādhyāyya likhitvā tathatvāya
śikṣamāṇāstathatvāya pratipadyamānāstathatvāya yogamāpadyamānā
āsannībhaviṣyantyanuttarāyāḥ samyaksaṁbodheḥ,
tathatvāya sthāsyantyanuttarāyai samyaksaṁbodhaye|
ye'pi śāriputra enāṁ
prajñāpāramitāṁ likhitvā dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti
deśayiṣyantyupadekṣyantyuddekṣyanti svādhyāsyanti likhiṣyanti,
na ca tathatvāya śikṣiṣyante,
na ca tathatvāya pratipatsyante,
na ca tathatvāya yogamāpatsyante,
te na tathatvāya śikṣamāṇā na tathatvāya pratipadyamānā na tathatvāya
yogamāpadyamānā na tathatāyāṁ sthāsyantyanuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau,
te'pi śāriputra tathāgatena jñātāḥ| te'pi tathāgatenādhiṣṭhitāḥ| te'pi
tathāgatena dṛṣṭāḥ| te'pi tathāgatena vyavalokitā buddhacakṣuṣā|
teṣāmapi śāriputra mahārthiko mahānuśaṁso mahāphalo mahāvipākaśca sa
pariśramaḥ parispandaśca bhaviṣyati| tatkasya hetoḥ?
tathā hi prajñāpāramitā paramārthopasaṁhitā sarvadharmāṇāṁ
yathābhūtaprativedhāya pratyupasthitā sarvasattvānām| ime khalu punaḥ
śāriputra ṣaṭpāramitāpratisaṁyuktāḥ sūtrāntāstathāgatasyātyayena
dakṣiṇāpathe pracariṣyanti,
dakṣiṇāpathātpunareva vartanyāṁ pracariṣyanti,
vartanyāḥ punaruttarapathe pracariṣyanti| navamaṇḍaprāpte dharmavinaye
saddharmasyāntardhānakālasamaye samanvāhṛtāste śāriputra tathāgatena
kulaputrāḥ kuladuhitaraśca| tasmin kāle ya imāṁ
prajñāpāramitāmudgrahīṣyanti dhārayiṣyanti,
vācayiṣyanti paryavāpsyanti pravartayiṣyanti
deśayiṣyantyupadekṣyantyuddekṣyanti svādhyāsyanti,
antaśo likhitvā pustakagatāmapi kṛtvā dhārayiṣyanti,
jñātāste śāriputra tathāgatena| adhiṣṭhitāste śāriputra tathāgatena|
dṛṣṭāste śāriputra tathāgatena| vyavalokitāste śāriputra tathāgatena
buddhacakṣuṣā||
śāriputra āha-iyamapi
bhagavan prajñāpāramitā evaṁgambhīrā paścime kāle paścime samaye
vaistārikī bhaviṣyatyuttarasyāṁ diśi uttare digbhāge?
bhagavānāha-ye tatra śāriputra uttarasyāṁ diśyuttare digbhāge imāṁ
gambhīrāṁ prajñāpāramitāṁ śrutvā atra prajñāpāramitāyāṁ yogamāpatsyante,
te vaistārikīṁ kariṣyati| cirayānasaṁprasthitāste śāriputra bodhisattvā
mahāsattvā veditavyāḥ,
ya imāṁ prajñāpāramitāṁ śroṣyanti likhiṣyanti udgrahīṣyanti
dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti pravartayiṣyanti
deśayiṣyantyupadekṣyantyuddekṣyanti svādhyāsyanti,
tathatvāya śikṣiṣyante,
tathatvāya pratipatsyante,
tathatvāya yogamāpatsyante||
śāriputra āha-kiyantaste
bhagavan bodhisattvā mahāsattvā bhaviṣyanti uttarasyāṁ diśi uttare
digbhāge, bahava
utāho alpakāḥ? ya
imāṁ gambhīrāṁ prajñāpāramitāṁ śroṣyanti likhiṣyanti udgrahīṣyanti
dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti pravartayiṣyanti deśayiṣyanti
upadekṣyantyuddekṣyanti svādhyāsyanti,
tathatvāya śikṣiṣyante,
tathatvāya pratipatsyante,
tathatvāya yogamāpatsyante?
bhagavānāha-bahavaste śāriputra subahavaḥ uttarāpathe uttarasyāṁ
diśyuttare digbhāge bodhisattvā mahāsattvā bhaviṣyanti|
kiṁcāpi śāriputra bahavaste,
tebhyo'pi bahubhyo'lpakāste bodhisattvā mahāsattvā bhaviṣyanti,
ya imāṁ gambhīrāṁ prajñāpāramitāṁ śroṣyanti likhiṣyantyudgrahīṣyanti
dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti pravartayiṣyanti deśayiṣyanti
upadekṣyantyuddekṣyanti svādhyāsyanti,
tathatvāya śikṣiṣyante,
tathatvāya pratipatsyante,
tathatvāya yogamāpatsyante,
prajñāpāramitāyāṁ ca bhāṣyamāṇāyāṁ nāvaleṣyante na saṁleṣyante,
na viṣatsyanti na viṣādamāpatsyante,
na vipṛṣṭhīkariṣyanti mānasam,
na bhagnapṛṣṭhīkariṣyanti,
notrasiṣyanti na saṁtrasiṣyanti na saṁtrāsamāpatsyante,
cirayānasaṁprasthitāste bodhisattvā mahāsattvā veditavyāḥ|
anubaddhāstaiḥ paurvakāstathāgatā arhantaḥ samyaksaṁbuddhāḥ,
paripṛṣṭāḥ paripṛcchitāḥ paripraśnīkṛtāḥ| pūjitāśca taiḥ
paurvakāstathāgatā arhanta samyaksaṁbuddhāḥ kulaputraiḥ kuladuhitṛbhiśca
bodhisattvayānikaiḥ pudgalaiḥ| śīleṣu ca te paripūrṇakāriṇo bhaviṣyanti,
bahujanasya ca te'rthaṁ kariṣyanti,
yaduta imāmevānuttarāṁ samyaksaṁbodhimārabhya| tatkasya hetoḥ?
tathā hi teṣāṁ kulaputrāṇāṁ kuladuhitṝṇāṁ ca mayaiva
sarvajñatāpratisaṁyuktaiva kathā kṛtā| teṣāṁ jātivyativṛttānāmapi eta
eva sarvajñatāpratisaṁyuktāḥ prajñāpāramitāpratisaṁyuktāḥ samudācārā
bhaviṣyanti|
enāmeva ca te kathāṁ
kariṣyanti, enāmeva
ca kathāmabhinandiṣyanti,
yaduta anuttarāṁ samyaksaṁbodhimārabhya| teṣu ca susthitāḥ samāhitāśca
bhaviṣyanti asyāṁ prajñāpāramitāyām| māreṇāpi te na śakyā bhedayitum,
kutaḥ punaranyaiḥ sattvaiḥ,
yaduta cchandato vā mantrato vā| tatkasya hetoḥ?
yathāpi nāma taddṛḍhasthāmatvādanuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau| te ca
kulaputrāḥ kuladuhitaraśca śrutvā enāṁ prajñāpāramitāmudāraṁ
prītiprāmodyaprasādaṁ pratilapsyante| bahujanasya ca te
kuśalamūlānyavaropayiṣyanti yadutānuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau| tatkasya
hetoḥ? evaṁ hi taiḥ
kulaputraiḥ kuladuhitṛbhiśca mamāntike saṁmukhaṁ vāgbhāṣitā-bahūni
prāṇiśatāni bahūni prāṇisahasrāṇi bahūni prāṇiśatasahasrāṇi bahūni
prāṇikoṭīśatāni bahūni prāṇikoṭīsahasrāṇi bahūni prāṇikoṭīśatasahasrāṇi
bahūni prāṇikoṭīniyutaśatasahasrāṇi bodhisattvacaryāṁ caranto
vayamanuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau prasthāpayiṣyāmaḥ saṁdarśayiṣyāmaḥ
samādāpayiṣyāmaḥ samuttejayiṣyāmaḥ saṁpraharṣayiṣyāmaḥ
saṁprabhāvayiṣyāmaḥ saṁbodhaye pratiṣṭhāpayiṣyāma iti,
avinivartanīyān kariṣyāma iti| tatkasya hetoḥ?
anumoditaṁ hi śāriputra mayā teṣāṁ bodhisattvayānikānāṁ kulaputrāṇāṁ
kuladuhitṝṇāṁ ca cittena cittaṁ vyavalokya yairiyaṁ vāgbhāṣitā-bodhāya
caranto vayaṁ bahūni prāṇiśatāni bahūni prāṇisahasrāṇi bahūni
prāṇiśatasahasrāṇi bahūni prāṇikoṭīśatāni bahūni prāṇikoṭīsahasrāṇi
bahūni prāṇikoṭīśatasahasrāṇi bahūni prāṇikoṭīniyutaśatasahasrāṇi
anuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau prasthāpayiṣyāmaḥ saṁdarśayiṣyāmaḥ
samādāpayiṣyāmaḥ samuttejayiṣyāmaḥ saṁpraharṣayiṣyāmaḥ
saṁprabhāvayiṣyāmaḥ,
saṁbodhaye pratiṣṭhāpayiṣyāma iti,
avinivartanīyān kariṣyāma iti|
evaṁ ca te kulaputrāḥ
kuladuhitaraśca udārādhimuktikā bhaviṣyanti,
yadanyānyapi te buddhakṣetrāṇyadhyālambitavyāni maṁsyante| yatra
saṁmukhībhūtāstathāgatā arhantaḥ samyaksaṁbuddhā dharmaṁ deśayiṣyanti,
tatra saṁmukhībhūtānāṁ tathāgatānāmarhatāṁ
samyaksaṁbuddhānāmantikātpunarevaināṁ gambhīrāṁ prajñāpāramitāṁ
vistareṇa śroṣyanti| teṣvapi te buddhakṣetreṣu bahūni prāṇiśatāni bahūni
prāṇisahasrāṇi bahūni prāṇiśatasahasrāṇi bahūni prāṇikoṭīśatāni bahūni
prāṇikoṭīsahasrāṇi bahūni prāṇikoṭīśatasahasrāṇi bahūni
prāṇikoṭīniyutaśatasahasrāṇi anuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau
prasthāpayiṣyanti saṁdarśayiṣyanti samādāpayiṣyanti samuttejayiṣyanti
saṁpraharṣayiṣyanti saṁprabhāvayiṣyanti,
saṁbodhaye pratiṣṭhāpayiṣyanti,
avinivartanīyān kariṣyanti||
evamukte āyuṣmān śāriputro
bhagavantametadavocat-āścaryaṁ bhagavan yāvadidaṁ tathāgatenārhatā
samyaksaṁbuddhena atītānāgatapratyutpanneṣu dharmeṣu nāsti kiṁcidadṛṣṭaṁ
vā aśrutaṁ vā aviditaṁ vā avijñātaṁ vā| na sa kaściddharmo yo na jñāto
na sa kāciccaryā sattvānāṁ yā na vijñātā,
yatra hi nāma anāgatānāmapi bodhisattvānāṁ mahāsattvānāṁ caryāṁ jñātā
bodhicchandikānāmadhyāśayasaṁpannānāmārabdhavīryāṇām| ye tasmin kāle
imāṁ gambhīrāṁ prajñāpāramitāmudgrahīṣyanti dhārayiṣyanti vācayiṣyanti
paryavāpsyanti pravartayiṣyanti deśayiṣyanti upadekṣyantyuddekṣyanti
svādhyāsyanti likhiṣyanti ca,
ye ca tasmin kāle āsāṁ ṣaṇṇāṁ pāramitānāṁ kṛtaśaḥ sarvasattvānāmarthāya
udyogamāpadya anveṣiṣyante paryeṣiṣyante,
gaveṣiṣyante, teṣāṁ
ca kulaputrānāṁ kṛladuhitṝṇāṁ ca anveṣamāṇānāṁ paryeṣamāṇānāṁ
kecidgaveṣamāṇā bodhisattvā lapsyante,
kecinna lapsyante,
kecidagaveṣayanto'pi lapsyante enāṁ gambhīrāṁ prajñāpāramitām|
kimatra bhagavan kāraṇam?
evamukte bhagavānāyuṣmantaṁ śāriputrametadavocat-evametacchāriputra,
evametat| nāsti kiṁcittathāgatasya atītānāgatapratyutpanneṣu
dharmeṣvadṛṣṭaṁ vā aśrutaṁ vā aviditaṁ vā avijñātaṁ vā| tasmin khalu
punaḥ śāriputra kāle tasmin samaye kecidbodhisattvā mārgayamāṇā
paryeṣamāṇā gaveṣamāṇā api lapsyante imāṁ prajñāpāramitām|
kecidbodhisattvā amārgayamāṇā aparyeṣamāṇā agaveṣayanto'pi lapsyante|
tatkasya hetoḥ? tathā
hi tairbodhisattvairmahāsattvairiyaṁ prajñāpāramitā pūrvāntato'pi
anikṣiptadhurairmārgitā ca paryanviṣṭā ca| te tenaiva pūrvakeṇa
kuśalamūlacchandena enāṁ prajñāpāramitāmamārgayanto'pi aparyeṣamāṇā api
agaveṣayanto'pi lapsyante| yānyapi ca tato'nyānyapi sūtrāṇi enāmeva
prajñāpāramitāmabhivadanti,
tāni caiṣāṁ svayamevopagamiṣyanti upapatsyante upanaṁsyante ca| tatkasya
hetoḥ?
evametacchāriputra bhavati-ya enāṁ prajñāpāramitāṁ bodhisattvo
mahāsattvo'nikṣiptadhuro mārgayati ca paryeṣate ca,
sa jātivyativṛtto'pi janmāntaravyativṛtto'pi enāṁ prajñāpāramitāṁ
lapsyate| tato'nyāni ca sūtrāṇi prajñāpāramitāpratisaṁyuktāni tasya
svayamevopagamiṣyanti,
upapatsyante upanaṁsyante ceti||
evamukte āyuṣmān śāriputro
bhagavantametadavocat-ime eva kevalaṁ bhagavaṁsteṣāṁ kulaputrāṇāṁ
kuladuhitṝṇāṁ ca ṣaṭpāramitāpratisaṁyuktāḥ sūtrāntā upapatsyante
upanaṁsyante, nānye?
bhagavānāha-ye cānye'pi śāriputra gambhīrā gambhīrāḥ sūtrāntā
bhaviṣyanti, te'pi
teṣāṁ kulaputrāṇāṁ kuladuhitṝṇāṁ ca svayamevopapatsyante
svayamevopanaṁsyante ca| tatkasya hetoḥ?
evaṁ hyetacchāriputra bhavati-ye bodhisattvā mahāsattvā anuttarāyāṁ
samyaksaṁbodhau prasthāpayiṣyanti saṁdarśayiṣyanti samādāpayiṣyanti
samuttejayiṣyanti saṁpraharṣayiṣyanti prabhāvayiṣyanti,
saṁbodhaye pratiṣṭhāpayiṣyanti,
avinivartanīyān kariṣyanti,
svayaṁ ca tatra śikṣiṣyante,
teṣāṁ śāriputra jātivyativṛttānāmapi ime gambhīrā gambhīrā
anupalambhapratisaṁyuktāḥ śūnyatāpratisaṁyuktāḥ
ṣaṭpāramitāpratisaṁyuktāśca sūtrāntāḥ svayamevopagamiṣyanti,
svayamevopapatsyante svayamevopanaṁsyante ceti||
āryāṣṭasāhasrikāyāṁ
prajñāpāramitāyāṁ dhāraṇaguṇaparikīrtanaparivarto nāma daśamaḥ||