19
Gaṅgadevībhaginīparivarta ekonaviṁśaḥ|
atha khalvāyuṣmān
subhūtirbhagavantametadavocat-kiṁ punarbhagavan prathamacittotpādena
bodhisattvo mahāsattvo'nuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁbudhyate,
utāho paścimacittotpādena bodhisattvo mahāsattvo'nuttarāṁ
samyaksaṁbodhimabhisaṁbudhyate?
paurvako bhagavaṁścittotpādaḥ paścimakena cittotpādena asamavahitaḥ,
paścimakaścittotpādaḥ paurvakeṇa cittotpādena asamavahitaḥ| kathaṁ
bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya kuśalamūlānāmupacayo bhavati?
evamukte bhagavānāyuṣmantaṁ subhūtimetadavocat-tatkiṁ manyase subhūte
tailapradyotasya jvalato'rciṣā prathamābhinipātena sā vartirdagdhā,
utāho paścimābhinipātenārciṣā sā vartirdagdhā?
subhūtirāha-no hīdaṁ bhagavan| na hi bhagavan arciṣā prathamābhinipātena
sā vartirdagdhā| na ca prathamābhinipātamanāgamya arciṣā sā vartirdagdhā|
na ca bhagavan paścimābhinipātenārciṣā sā vartirdagdhā,
na ca paścimābhinipātamanāgamya arciṣā sā vartirdagdhā|
bhagavānāha-tatkiṁ manyase subhūte api nu sā vartirdagdhā?
subhūtirāha-dagdhā bhagavan,
dagdhā sugata| bhagavānāha-evameva subhūte na ca prathamacittotpādena
bodhisattvo mahāsattvo'nuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁbudhyate,
na ca prathamacittotpādamanāgamya anuttarāṁ
samyaksaṁbodhimabhisaṁbudhyate| na ca paścimacittotpādena anuttarāṁ
samyaksaṁbodhimabhisaṁbudhyate,
na ca paścimacittotpādamanāgamya anuttarāṁ
samyaksaṁbodhimabhisaṁbudhyate| na ca taiścittopādairna cānyatra
tebhyaścittotpādebhyo'bhisaṁbudhyate| abhisaṁbudhyate ca bodhisattvo
mahāsattvo'nuttarāṁ samyaksaṁbodhim||
evamukte āyuṣmān
subhūtirbhagavantametadavocat-gambhīro'yaṁ bhagavan pratītyasamutpādaḥ|
na ca nāma bhagavan prathamacittotpādenaiva bodhisattvo
mahāsattvo'nuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁbudhyate,
na ca nāma prathamacittotpādamanāgamya anuttarāṁ
samyaksaṁbodhimabhisaṁbudhyate| na ca nāma paścimacittotpādenaiva
bodhisattvo mahāsattvo'nuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁbudhyate,
na ca nāma paścimacittotpādamanāgamya anuttarāṁ
samyaksaṁbodhimabhisaṁbudhyate,
na ca nāma taiścittotpādairna cānyatra
tebhyaścittotpādebhyo'bhisaṁbudhyate| abhisaṁbudhyate ca bodhisattvo
mahāsattvo'nuttarāṁ samyaksaṁbodhim||
evamukte bhagavānāyuṣmantaṁ
subhūtimetadavocat-tatkiṁ manyase subhūte yaccittaṁ niruddham,
api nu tatpunarutpatsyate?
subhūtirāha-no hīdaṁ bhagavan| bhagavānāha-taktiṁ manyase subhūte
yaccittamanutpannam,
api nu tannirodhadharmi?
āha-nirodhadharmi bhagavan| bhagavānāha-tatkiṁ manyase subhūte
yannirodhadharmi, api
nu tannirotsyate?
āha-no hīdaṁ bhagavan| bhagavānāha-tatkiṁ manyase subhūte
yaccittamanutpannam,
api nu tannirodhadharmi?
āha-no hīdaṁ bhagavan| bhagavānāha-tatkiṁ manyase subhūte
yannirodhadharmi, api
nu tannirotsyate?
āha-no hīdaṁ bhagavan| bhagavānāha-tatkiṁ manyase subhūte
yaccittamanutpādānirodhadharmi,
api nu tannirotsyate?
āha-no hīdaṁ bhagavan| bhagavānāha-tatkiṁ manyase subhūte yo dharmaḥ
prakṛtyā svabhāvaniruddha eva,
sa dharmo nirotsyate?
āha-no hīdaṁ bhagavan| bhagavānāha-tatkiṁ manyase subhūte yā dharmāṇāṁ
dharmatā sā nirotsyate?
āha-no hīdaṁ bhagavan| bhagavānāha-tatkiṁ manyase subhūte tathaiva
sthāsyati yathā tathatā?
āha-tathaiva bhagavan sthāsyati yathā tathatā| bhagavānāha-tatkiṁ
manyase subhūte yadi tathaiva sthāsyati yathā tathatā,
tadā mā kuṭasthā bhūt?
āha-no hīdaṁ bhagavan| bhagavānāha-tatkiṁ manyase subhūte gambhīrā
tathatā? āha-gambhīrā
bhagavan| bhagavānāha-tatkiṁ manyase tathatāyāṁ cittam?
āha-no hīdaṁ bhagavan| bhagavānāha-tatkiṁ manyase subhūte cittaṁ tathatā?
āha-no hīdaṁ bhagavan|
bhagavānāha-tatkiṁ manyase
subhūte anyattathatāyāścittam?
āha-no hīdaṁ bhagavan| bhagavānāha-samanupaśyasi tvaṁ subhūte tathatām?
āha-no hīdaṁ bhagavan| bhagavānāha-tatkiṁ manyase subhūte ya evaṁ carati
sa gambhīre carati?
āha-yo bhagavan evaṁ carati,
sa na kvaciccarati| tatkasya hetoḥ?
tathā hyasya te samudācārā na pravartante,
na samudācaranti| bhagavānāha-yaḥ subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ
prajñāpāramitāṁ carati,
sa kva carati?
āha-carati bhagavan paramārthe| bhagavānāha-tatkiṁ manyase subhūte yo
bodhisattvo mahāsattvaḥ paramārthe carati,
sa nimitte carati?
āha-no hīdaṁ bhagavan| bhagavānāha-tatkiṁ manyase subhūte api nu tasya
nimittamavibhāvitam?
āha-no hīdaṁ bhagavan| bhagavānāha-tatkiṁ manyase subhūte api nu
bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṁ carato nimittaṁ
vibhāvitaṁ bhavati?
subhūtirāha-na sa bhagavan bodhisattvo mahāsattva evaṁ
prayujyate-kathamahaṁ bodhisattvacaryāṁ carannihaiva
nimittaprahāṇamanuprāpnuyāmiti| sacetpunaranuprāpnuyāt,
apratipūrṇaiḥ sarvabuddhadharmaiḥ śrāvako bhavet| etattadbhagavan
bodhisattvasya mahāsattvasyopāyakauśalyaṁ yat,
tacca nimittaṁ jānāti,
yallakṣaṇaṁ yannimittamānimitte ca parijayaṁ karoti||
atha khalvāyuṣmān śāriputra
āyuṣmantaṁ subhūtimetadavocat-ya āyuṣman subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ
svapnāntaragatastrīṇi vimokṣamukhāni
bhāvayati-śūnyatāmānimittamapraṇihitaṁ ca,
api nu tasya prajñāpāramitā vivardhate?
subhūtirāha-sacedāyuṣman śāriputra divasabhāvanayā vivardhate,
evaṁ svapnāntaragatasyāpi vivardhate| tatkasya hetoḥ?
avikalpo hi āyuṣman śāriputra svapnaśca divasaścokto bhagavatā|
sacedāyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitālābhī
divase divase prajñāpāramitāyāṁ carati,
tato'sya prajñāpāramitābhyāsataḥ svapnāntaragatasyāpi bodhisattvasya
mahāsattvasya prajñāpāramitāvaipulyena bhavitavyam| śāriputra
āha-yatpunarayuṣman subhūte strī vā puruṣo vā svapnāntaragataḥ karma
śubhamaśubhaṁ vā karoti,
kiṁ bhavati tasya karmaṇa ācayo vā upacayo vā?
subhūtirāha-yathā svapnopamāḥ sarvadharmā uktā bhagavatā,
tathā na tasya karmaṇo bhavatyācayo vā upacayo vā| atha punarāyuṣman
śāriputra sa puruṣaḥ prativibuddhaḥ san vikalpayan hatasaṁjñāmutpādayati,
bhavati tasya karmaṇa ācayo vā upacayo vā| kathaṁ ca āyuṣman śāriputra
vikalpayan hatasaṁjñāmutpādayati?
sacetsvapnāntaragataḥ prāṇātipātaṁ kṛtvā prativibuddhaḥ sannevaṁ
vikalpayati-aho hataḥ,
sādhu hataḥ, suṣṭhu
hataḥ, mayā hataḥ,
ityevaṁ vikalpayan hatasaṁjñāmutpādayati| śāriputra āha-sacedāyuṣman
subhūte sa puruṣaḥ prativibuddhaḥ san vikalpayan
hatasaṁjñāmutpādayati-aho hataḥ,
sādhu hataḥ,
suṣṭhu hataḥ,
mayā hata iti,
bhavati tasya karmaṇa ācayo vā upacayo vā?
buddho bhagavānapi vikalpayan kṣayasaṁjñāmutpādayati| tasyāpi karmaṇa
ācayo vā upacayo vā bhavet?
subhūtirāha-no hīdamāyuṣman śāriputra| tatkasya hetoḥ?
sarvakalpavikalpaprahīṇo hi tathāgataḥ| tadyathāpi nāma ākāśameva
āyuṣman śāriputra nānārambaṇaṁ karmotpadyate,
nānārambaṇaṁ cittamutpadyate| tasmāttarhyāyuṣman śāriputra sārambaṇameva
karmotpadyate, na
anārambaṇam| sārambaṇameva cittamutpadyate,
na anārambaṇam| dṛṣṭaśrutamatavijñāteṣvāyuṣman śāriputra dharmeṣu
buddhiḥ pravartate| tatra kācidbuddhiḥ saṁkleśaṁ parigṛhṇāti,
kācidbuddhirvyavadānaṁ parigṛhṇāti| tasmāttarhi āyuṣman śāriputra
sārambaṇaiva cetanotpadyate na anārambaṇā,
sārambaṇameva karmotpadyate na anārambaṇam| śāriputra āha-yadāyuṣman
subhūte sarvārambaṇāni viviktāni ākhyātāni bhagavatā,
tadā kasmādāyuṣman subhūte sārambaṇaiva cetanotpadyate na anārambaṇā?
subhūtirāha-nimittīkṛtya āyuṣman śāriputra
vidyamānamevārambaṇamārambaṇīkṛtya sārambaṇaiva cetanotpadyate,
na anārambaṇā| cetanāpyāyuṣman śāriputra viviktā,
nimittamapi viviktam| evamavidyāpratyayāḥ saṁskārā api viviktāḥ,
saṁskārapratyayaṁ vijñānamapi,
yāvajjātipratyayaṁ jarāmaraṇamapi viviktam| evameva āyuṣman śāriputra
sarvārambaṇāni viviktāni| nimittena viviktā cetanā
lokavyavahāramupādāyotpadyata iti||
śāriputra āha-yadāyuṣman
subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ svapnāntaragato dānaṁ dadyāt,
tacca dānamanuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau pariṇāmayati| pariṇāmitaṁ kiṁ
taddānaṁ vaktavyam?
subhūtirāha-ayamāyuṣman śāriputra maitreyo bodhisattvo mahāsattvaḥ
saṁmukhībhūtaḥ| eṣa tathāgatena vyākṛto'nuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau|
eṣo'trārthe kāyasākṣī| eṣa praṣṭavyaḥ| eṣa enamarthaṁ visarjayiṣyati|
atha khalvāyuṣmān śāriputro maitreyaṁ bodhisattvaṁ
mahāsattvametadavocat-ayamāyuṣman maitreya subhūtiḥ sthavira
evamāha-mayaṁ maitreyo bodhisattvo mahāsattvaḥ| eṣa enamarthaṁ
visarjayiṣyatīti| visarjaya āyuṣmannajita enamartham| atha khalu
maitreyo bodhisattvo mahāsattva āyuṣmantaṁ subhūtimetadavocat-yadāyuṣmān
subhūtirevamāha-ayaṁ maitreyo bodhisattvo mahāsattvaḥ| eṣa enamarthaṁ
visarjayiṣyatīti| kiṁ punarāyuṣman subhūte yadetannāmadheyaṁ maitreya
iti? etadenamarthaṁ
visarjayiṣyati, uta
rūpaṁ visarjayiṣyati,
uta vedanā saṁjñā saṁskārāḥ,
atha vijñānaṁ visarjayiṣyati,
utāho varṇo visarjayiṣyati,
atha saṁsthānaṁ visarjayiṣyati,
utāho yā rūpasya śūnyatā,
sā visarjayiṣyati?
evaṁ yā vedanāyāḥ saṁjñāyāḥ saṁskārāṇām,
yā vijñānasya śūnyatā,
sā visarjayiṣyati? yā
khalu punarāyuṣman subhūte rūpasya śūnyatā,
na sā pratibalā visarjayitum| evaṁ vedanāyāḥ saṁjñāyāḥ saṁskārāṇām| yā
khalu punarāyuṣman subhūte vijñānasya śūnyatā,
na sā pratibalā visarjayitum| tamapyahamāyuṣman subhūte dharmaṁ na
samanupaśyāmi, yo
dharmo visarjayet| tamapyahaṁ dharmaṁ na samanupaśyāmi,
yo dharmo visarjayitavyaḥ| tamapyahaṁ dharmaṁ na samanupaśyāmi,
yena dharmeṇa visarjayet| tamapyahaṁ dharmaṁ na samanupaśyāmi,
yo dharmo vyākṛto'nuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau|
atha khalvāyuṣmān śāriputro
maitreyaṁ bodhisattvaṁ mahāsattvametadavocat-kaccitpunarāyuṣman maitreya
tvayā ete dharmā evaṁ sākṣātkṛtāḥ,
yathainān vācā bhāṣase?
maitreya āha-na mayā āyuṣman śāriputra ete dharmā evaṁ sākṣātkṛtāḥ,
yathainān vācā bhāṣe| evamapyahamenānāyuṣman śāriputra dharmānna vedmi,
nopalabhe, na
samanupaśyāmi, yathā
vācā bhāṣe, cittena
vā cintayāmi| api tu khalu punarāyuṣman śāriputra na kāyena spṛśyeta,
na vācā bhāṣyeta, na
manasā samanvāhriyeta| evaṁsvabhāvāḥ sarve dharmā asvabhāvatvāt| atha
khalvāyuṣmataḥ śāriputrasyaitadabhūt-gambhīraprajño batāyaṁ maitreyo
bodhisattvo mahāsattvaḥ,
yathāpi nāma dīrgharātraṁ prajñāpāramitāyāṁ caritāvī nirdiśati||
atha khalu
bhagavānāyuṣmantaṁ śāriputramāmantrayate sma-kutaste śāriputra
etadabhūt-gambhīraprajño batāyaṁ maitreyo bodhisattvo mahāsattva iti?
samanupaśyasi tvaṁ śāriputra taṁ dharmaṁ yena dharmeṇa
samanvāgato'rhanniti prabhāvyate?
śāriputra āha-na hyetadbhagavan| bhagavānāha-evameva śāriputra
bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṁ carato naivaṁ
bhavati-ayaṁ dharmo vyākṛto'nuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau,
ayaṁ dharmo vyākariṣyate'nuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau,
ayaṁ dharmo vyākriyate'nuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau,
ayaṁ dharmo'nuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁbhotsyate| evaṁ caran
bodhisattvo mahāsattvaścarati prajñāpāramitāyām| sa carannotrasyati,
na saṁtrasyati, na
saṁtrāsamāpadyate| labdhabalādhānatvānnāhaṁ nābhisaṁbhotsya ityevaṁ
yogamāpadyate| sacedevaṁ carati,
carati prajñāpāramitāyām||
punaraparaṁ śāriputra
vyālakāntāramadhyagatena bodhisattvena mahāsattvena notrasitavyam,
na saṁtrasitavyam, na
saṁtrāsamāpattavyam| tatkasya hetoḥ?
tathā hi tena bodhisattvena mahāsattvena sarvaṁ parityaktavyaṁ
sarvasattvānāmarthāya| tenaivaṁ cittamutpādayitavyam-yadi cenmāṁ vyālā
bhakṣayeyuḥ, tebhya
eva taddānaṁ dattaṁ bhavatu| mama ca dānapāramitāparipūrirbhaviṣyati|
anuttarā ca me samyaksaṁbodhirāsannībhaviṣyati| tathā ca kariṣyāmi,
yathā me anuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁbuddhasya sataḥ tiryagyonigatāḥ
sattvāḥ sarveṇa sarvaṁ sarvathā sarvaṁ sarvatra me buddhakṣetre na
bhaviṣyanti, na
prajñāsyante,
divyopabhogaparibhogāśca bhaviṣyantīti||
punaraparaṁ śāriputra
corakāntāramadhyagatena bodhisattvena mahāsattvena notrasitavyam,
na saṁtrasitavyam, na
saṁtrāsamāpattavyam| tatkasya hetoḥ?
sarvasvaparityāgakuśalābhiratā hi bodhisattvā mahāsattvā bhavanti|
utsṛṣṭakāyenāpi ca bodhisattvena mahāsattvena bhavitavyaṁ
parityaktasarvapariṣkāropakaraṇena| tenaivaṁ
cittamutpādayitavyam-sacenmama sattvāḥ sarvapariṣkāropakaraṇāni hareyuḥ,
tebhya eva taddānaṁ dattaṁ bhavatu| yadi cenmāṁ
kecijjīvitādvyaparopayeyuḥ,
tatra na mayā vyāpādakrodharoṣā utpādayitavyāḥ| teṣāmapi ca mayā na
kāyena na vācā na manasā aparāddhavyam| evaṁ ca me tasmin samaye
dānapāramitā ca śīlapāramitā ca kṣāntipāramitā ca paripūriṁ gamiṣyati|
anuttarā ca me samyaksaṁbodhirabhyāsannībhaviṣyati| tathā ca kariṣyāmi,
tathā ca pratipatsye,
yathā anuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁbuddhasya sataścorakāntārāṇyapi
tasmin buddhakṣetre sarveṇa sarvaṁ sarvathā sarvaṁ na bhaviṣyanti,
na prajñāsyante| tathā ca buddhakṣetrapariśuddhaye vyāpatsye,
yathā me anuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁbuddhasya satastasmin
buddhakṣetre ete cānye ca doṣāḥ sarveṇa sarvaṁ sarvathā sarvaṁ na
bhaviṣyanti, na
prajñāsyante||
punaraparaṁ śāriputraṁ
pānīyakāntāramadhyagatena bodhisattvena mahāsattvena notrasitavyaṁ na
saṁtrasitavyaṁ na saṁtrāsamāpattavyam| tatkasya hetoḥ?
asaṁtrastānutrastadharmāṇo hi bodhisattvā mahāsattvā bhavanti| evaṁ
cānena cittamutpādayitavyam-sarvasattvānāṁ mayā sarvatṛṣṇācchedāya
śikṣitavyam| na ca bodhisattvena mahāsattvenotrasitavyam,
na saṁtrasitavyam, na
saṁtrāsamāpattavyam| sacedahaṁ tṛṣṇayā kālaṁ kariṣyāmi,
pretaloke mamopapattirbhaviṣyatīti| api tu khalu punaḥ
sarvasattvānāmantike mahākaruṇācittamutpādayitavyam-aho bata alpapuṇyā
amī sattvāḥ,
yadeteṣāṁ loke evaṁrūpāṇi pānīyakāntārāṇi prajñāyante| tathā punarahaṁ
kariṣyāmi, tathā
pratipatsye, yathā me
anuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁbuddhasya satastasmin buddhakṣetre
sarveṇa sarvaṁ sarvathā sarvaṁ pānīyakāntārāṇi na bhaviṣyanti,
na prajñāsyante| tathā ca sarvasattvān puṇyaiḥ saṁniyokṣye,
yathā aṣṭāṅgopetapānīyalābhino'mī bhaviṣyanti| tathā ca dṛḍhaṁ
vīryamārapsye sarvasattvānāṁ kṛtaśaḥ,
yathā vīryapāramitā ca me tasmin samaye paripūriṁ gamiṣyatīti||
punaraparaṁ śāriputra
bubhukṣākāntāramadhyagatena bodhisattvena mahāsattvena notrasitavyaṁ na
saṁtrasitavyaṁ na saṁtrāsamāpattavyam| evaṁ cānena saṁnāhaḥ
saṁnāhyaḥ-tathā dṛḍhaṁ vīryamārapsye,
tathā ca svaṁ buddhakṣetraṁ pariśodhayiṣyāmi,
yathā me anuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁbuddhasya satastasmin
buddhakṣetre evaṁrūpāṇi bubhukṣākāntārāṇi sarveṇa sarvaṁ sarvathā sarvaṁ
na bhaviṣyanti, na
prajñāsyante| sukhitā eva te sattvā bhaviṣyanti sukhasamaṅginaḥ
sarvasukhasamarpitāḥ| tathā ca kariṣyāmi,
yathā teṣāṁ sattvānāṁ yo ya evābhiprāyo bhaviṣyati,
yadyadevākāṅkṣiṣyanti manasā,
tattadeva prādurbhaviṣyati tadyathāpi nāma devānāṁ trāyastriṁśānāṁ
manasaiva sarvamutpadyate,
yathā teṣāṁ sattvānāṁ manasaiva sarvaṁ prādurbhaviṣyati,
manasā sarvamutpatsyate,
tathā dṛḍhaṁ vīryamārapsye| yathā teṣāṁ sattvānāṁ dhārmikā abhiprāyāḥ
paripūriṁ gamiṣyanti,
avaikalyaṁ ca jīvitapariṣkāraiḥ sarvasattvānāṁ bhaviṣyati sarvathā
sarvataḥ sarvadā,
tathā ca svacittapariśuddhaye vyāyaṁsye sarvasattvānāṁ kṛtaśaḥ,
yathā dhyānapāramitā ca me tasmin samaye paripūriṁ gamiṣyatīti||
punaraparaṁ śāriputra
vyādhikāntāramadhyagatena bodhisattvena mahāsattvena notrasitavyaṁ na
saṁtrasitavyaṁ na saṁtrāsamāpattavyam| evaṁ cānenopaparīkṣitavyaṁ
cintayitavyaṁ tulayitavyam-neha sa kaściddharmo yo vyādhyā bādhyate,
nāpi sa kaściddharmo yo vyādhirnāma| evaṁ tena śūnyatā pratyavekṣitavyā|
na cotrasitavyaṁ na saṁtrasitavyaṁ na saṁtrāsamāpattavyam| na ca
śāriputra bodhisattvena mahāsattvenaivaṁ
cittamutpādayitavyam-cireṇānuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁbhotsye iti
notrasitavyaṁ na saṁtrasitavyaṁ na saṁtrāsamāpattavyam| tatkasya hetoḥ?
yo hi cittakṣaṇaḥ,
iyatī saiṣā apūrvā koṭiryaduta akoṭiḥ| evaṁ tena bodhisattvena
mahāsattvena [na]
duṣkarasaṁjñotpādayitavyā-bahvī dīrghā caiṣā apūrvā koṭiriti,
ekacittakṣaṇasamāyuktā hyeṣā apūrvā koṭiryaduta akoṭiḥ| evaṁ śāriputra
bodhisattvena mahāsattvena cireṇānuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁbhotsye
iti notrasitavyaṁ na saṁtrasitavyaṁ na saṁtrāsamāpattavyam| yaḥ khalu
punaḥ śāriputra bodhisattvo mahāsattva ebhyaścānyebhyaśca
dṛṣṭaśrutamatavijñātebhyo bhayabhairavebhyo notrasyati na saṁtrasyati na
saṁtrāsamāpadyate,
jñātavyamidaṁ śāriputra bhavyo'yaṁ kulaputro vā kuladuhitā vā anuttarāṁ
samyaksaṁbodhimabhisaṁboddhumiti| evaṁ ca śāriputra bodhisattvena
mahāsattvena mahāsaṁnāhaḥ saṁnaddhavyaḥ-tathā kariṣyāmi,
tathā dṛḍhaṁ vīryamārapsye,
yathā me anuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁbuddhasya satastasmin
buddhakṣetre sarvasattvānāṁ sarveṇa sarvaṁ sarvathā sarvaṁ sarvavyādhayo
na bhaviṣyanti, na
prajñāsyante| tathā kariṣyāmi,
yathā tathāgatānāmuktavādī yathoktakārī ca bhaviṣyāmi| tathā ca
prajñāpāramitāyāṁ parijayaṁ kariṣyāmi sarvasattvānāṁ kṛtaśaḥ,
yathā prajñāpāramitāpi me tasmin samaye paripūriṁ gamiṣyatīti||
atha khalu tatra parṣadi
anyatarā strī saṁnipatitā saṁniṣaṇṇābhūt| sā
utthāyāsanādekāṁsamuttarāsaṅgaṁ kṛtvā dakṣiṇaṁ jānumaṇḍalaṁ pṛthivyāṁ
pratiṣṭhāpya yena bhagavāṁstenāñjaliṁ praṇamya
bhagavantametadavocat-ahaṁ bhagavan atra sthāne notrasiṣyāmi,
na saṁtrasiṣyāmi, na
saṁtrāsamāpatsye| anutrastā ca asaṁtrastā ca sarvasattvebhyo dharmaṁ
deśayiṣyāmīti| atha khalu bhagavāṁstasyāṁ velāyāṁ suvarṇavarṇasmitaṁ
prādurakarot| tadanantāparyantān lokadhātūnābhayā spharitvā
yāvadbrahmalokamabhyudgamya punareva pratyudāvṛtya bhagavantaṁ triḥ
pradakṣiṇīkṛtya bhagavata eva mūrdhni antaradhīyata| samanantaraṁ
prāduṣkṛte ca bhagavatā tasmin smite atha khalu sā strī suvarṇapuṣpāṇi
gṛhītvā bhagavantaṁ suvarṇapuṣpairabhyavākiradabhiprākirat| atha khalu
tāni suvarṇapuṣpāṇyasaktāni antarīkṣe vihāyasi sthitānyabhūvan||
atha khalvāyuṣmānānanda
utthāyāsanādekāṁsamuttarāsaṅgaṁ kṛtvā dakṣiṇaṁ jānumaṇḍalaṁ pṛthivyāṁ
pratiṣṭhāpya yena bhagavāṁstenāñjaliṁ praṇamya bhagavantametadavocat-ko
bhagavan hetuḥ, kaḥ
pratyayaḥ smitasya prāduṣkaraṇāya?
nāhetukaṁ nāpratyayaṁ tathāgatā arhantaḥ samyaksaṁbuddhāḥ smitaṁ
prāduṣkurvanti| evamukte bhagavānāyuṣmantamānandametadavocat-iyamānanda
gaṅgadevā bhaginī anāgate'dhvani suvarṇapuṣpo nāma tathāgato bhaviṣyati
arhan samyaksaṁbuddho vidyācaraṇasaṁpannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ
puruṣadamyasārathiḥ śāstā devānāṁ ca manuṣyāṇāṁ ca| buddho bhagavālloka
utpatsyate,
tārakopame kalpe'nuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁbhotsyate| seyamānanda
gaṅgadevā bhaginī strībhāvaṁ vivartya puruṣabhāvaṁ pratilabhya
itaścyutvā akṣobhyasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṁbuddhasya
buddhakṣetre abhiratyāṁ lokadhātāvupapatsyate| tatra copapannā
akṣobhyasya tathāgatāsyārhataḥ samyaksaṁbuddhasyāntike brahmacaryaṁ
cariṣyati| tataścyutā satī buddhakṣetrādbuddhakṣetraṁ saṁkramiṣyati
avirahitā tathāgatadarśanena| tato'pi buddhakṣetrādbuddhakṣetrāṇi
saṁkramiṣyati| yānyavirahitāni bhaviṣyanti buddhairbhagavadbhistatra
tatra saṁkramiṣyati| tadyathāpi nāma ānanda rājā cakravartīṁ
prāsādātprāsādaṁ saṁkrāmet,
sa yāvajjīvaṁ pādatalābhyāṁ dharaṇītalaṁ nākrāmet,
sa yāvanmaraṇāvasthāyāṁ bhūmitalaṁ pabhdyāmanākramya kālaṁ kuryāt,
evameva ānanda iyaṁ gaṅgadevā bhaginī buddhakṣetraṁ saṁkramiṣyati| tatra
ca avirahitā bhaviṣyati buddharbhagavadbhiryāvannānuttarāṁ
samyaksaṁbodhimabhisaṁbudhyate||
atha khalvāyuṣmata
ānandasyaitadabhūt-ye tatrākṣobhyasya tathāgatāsyārhataḥ
samyaksaṁbuddhasyāntike bodhisattvā mahāsattvā bhaviṣyanti,
tathāgatasaṁnipāta eva sa veditavyaḥ| atha khalu bhagavānāyuṣmata
ānandasya imamevaṁrūpaṁ cetasaiva cetaḥparivitarkamājñāya
āyuṣmantamānandametadavocat-evametadānanda,
evametat| uttīrṇapaṅkāste bodhisattvā mahāsattvāḥ,
ye akṣobhyasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṁbuddhasya buddhakṣetre
brahmacaryaṁ caranti| bodhipariniṣpatyupagatāste ānanda bodhisattvā
mahāsattvā veditavyāḥ| tasya khalu punarānanda suvarṇapuṣpasya
tathāgatasyārhataḥ samyaksaṁbuddhasya na pramāṇabaddhaḥ śrāvakasaṁgho
bhaviṣyati| tatkasya hetoḥ?
tāvanto hyānanda tatra śrāvakā bhaviṣyanti yeṣāṁ nāsti pramāṇam| api
tvaprameyā asaṁkhyeyā ityevaṁ saṁkhyāṁ gamiṣyanti| tena khalu
punarānanda kālena tena samayena tasmin buddhakṣetre na vyālakāntārāṇi
bhaviṣyanti, na
caurakāntārāṇi na pānīyakāntārāṇi na vyādhikāntārāṇi na
durbhikṣakāntārāṇi bhaviṣyanti| etāni cānyāni ca ānanda asātakāntārāṇi
tasmin buddhakṣetre sarveṇa sarvaṁ sarvathā sarvaṁ na bhaviṣyanti,
na prajñāsyante| suvarṇapuṣpasya khalu punarānanda tathāgatasyārhataḥ
samyaksaṁbuddhasya anuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁbuddhasya
imānyevaṁrūpāṇi bhayabhairavakāntārāṇi sarveṇa sarvaṁ sarvathā sarvaṁ
tadānīṁ na bhaviṣyanti,
na prajñāsyante||
evamukte āyuṣmānānando
bhagavantametadavocat-anayā bhagavan gaṅgadevayā bhaginyā katamasya
tathāgatasyāntike prathamacittotpādakuśalamūlamavaropitamanuttarāyāṁ
samyaksaṁbodhau?
evamukte bhagavānāyuṣmantamānandametadavocat-anayā ānanda gaṅgadevayā
bhaginyā dīpaṁkarasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṁbuddhasyāntike
prathamacittotpādakuśalamūlamavaropitam,
anuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau pariṇāmitaṁ ca| sa ca
dīpaṁkarastathāgato'rhan samyaksaṁbuddhaḥ
suvarṇapuṣpairevāvakīrṇo'nuttarāṁ samyaksaṁbodhiṁ prārthayamānayā| yadā
mayā pañcabhirutpalairdīpaṁkarastathāgato'rhan samyaksaṁbuddho'vakīrṇaḥ,
anutpattikeṣu ca mayā dharmeṣu kṣāntiḥ pratilabdhā,
tato'haṁ dīpaṁkareṇa tathāgatenārhatā samyaksaṁbuddhena
vyākṛto'nuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau-bhaviṣyasi tvaṁ māṇavaka
anāgate'dhvani śākyamunirnāma tathāgato'rhan samyaksaṁbuddho
vidyācaraṇasaṁpannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā
devānāṁ ca manuṣyāṇāṁ ca buddho bhagavāniti| tadā etasyā bhaginyā mama
vyākaraṇaṁ śrutvā evaṁ cittamudapādi-aho bata ahamapyevaṁ vyākriyeya
anuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau yathāyaṁ māṇavako vyākṛto'nuttarāyāṁ
samyaksaṁbodhau| evaṁ ca ānanda etasyā bhaginyā dīpaṁkarasya
tathāgatasyārhataḥ samyaksaṁbuddhasyāntike
prathamacittotpādakuśalamūlamavaropitamabhūdanuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau|
evamukte āyuṣmānānando bhagavantametadavocat-kṛtaparikarmā bateyaṁ
bhagavan kṛtaparyantā gaṅgadevā bhaginī vyākṛtā anuttarāyāṁ
samyaksaṁbodhau| evamukte
bhagavānāyuṣmantamānandametadavocat-evametadānanda,
evametat yathā vadasi-kṛtaparikarmā bateyaṁ kṛtaparyantā gaṅgadevā
bhaginī vyākṛtā anuttarāyāṁ samyaksaṁbodhāviti||
āryāṣṭasāhasrikāyāṁ
prajñāpāramitāyāṁ gaṅgadevībhaginīparivarto nāma ekonaviṁśatitamaḥ||