23
śakraparivartastrayoviṁśatitamaḥ|
tena khalu punaḥ
samayena śakro devānāmindrastasyāmeva parṣadi saṁnipatitaḥ
saṁniṣaṇṇo'bhūt| atha khalu śakro devānāmindro
bhagavantametadavocat-gambhīreyaṁ bhagavan prajñāpāramitā| durddaśā
duranubodhā bateyaṁ bhagavan prajñāpāramitā| evamukte bhagavān
śakraṁ devānāmindrametadavocat-evametatkauśika,
evametat| gambhīreyaṁ kauśika prajñāpāramitā| durdṛśā duranubodhā
bateyaṁ kauśika prajñāpāramitā| ākāśagambhīratayā gambhīreyaṁ
prajñāpāramitā| viviktatvāddurdṛśā| śūnyatvādduranubodheyaṁ
prajñāpāramitā| evamukte śakro devānāmindro bhagavantametadavocat-na
te bhagavan sattvā avarakeṇa kuśalamūlena samanvāgatā bhaviṣyanti ya
imāṁ gambhīrāṁ prajñāpāramitāṁ śroṣyanti| śrutvā ca udgrahīṣyanti
dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti pravartayiṣyanti
deśayiṣyantyupadekṣyantyuddekṣyanti svādhyāsyanti likhiṣyanti|
evamukte bhagavān śakraṁ devānāmindrametadavocat-evametatkauśika,
evametat| na te kauśika sattvā avarakeṇa kuśalamūlena samanvāgatā
bhaviṣyanti, ya
imāṁ gambhīrāṁ prajñāpāramitāṁ śroṣyanti| śrutvā codgrahīṣyanti
dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti pravartayiṣyanti
deśayiṣyantyupadekṣyantyuddekṣyanti svādhyāsyanti likhiṣyanti|
yāvantaḥ kauśika jambūdvīpe sattvāḥ,
te sarve daśakuśalakarmapathasamanvāgatā bhaveyuḥ,
tatkiṁ manyase kauśika api nu te sattvāstatonidānaṁ bahu puṇyaṁ
prasaveyuḥ? śakra
āha-bahu bhagavan,
bahu sugata|
bhagavānāha-ataḥ khalu
punaḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṁ puṇyaṁ
prasavati, ya
imāṁ prajñāpāramitāṁ śroṣyati| śrutvā ca udgrahīṣyati dhārayiṣyati
vācayiṣyati paryavāpsyati pravartayiṣyati
deśayiṣyatyupadekṣyatyuddekṣyati svādhyāsyati likhiṣyati| asya
kauśika puṇyaskandhasya asau paurvakāṇāṁ jāmbūdvīpakānāṁ
sarvasattvānāṁ śīlamayaḥ puṇyaskandhaḥ śatatamīmapi kalāṁ nopaiti|
sahasratamīmapi śatasahasratamīmapi koṭītamīmapi koṭīśatatamīmapi
koṭīsahasratamīmapi koṭīśatasahasratamīmapi
koṭīniyutaśatasahasratamīmapi kalāṁ nopaiti| saṁkhyāmapi kalāmapi
gaṇanāmapi upamāmapi aupamyamapi upanisāmapi upaniṣadamapi na
kṣamate, yena
kuśalamūlena sa kulaputro vā kuladuhitā vā samanvāgato bhavati,
ya imāṁ gambhīrāṁ prajñāpāramitāṁ śroṣyati| śrutvā codgrahīṣyati
dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati pravartayiṣyati
deśayiṣyatyupadekṣatyuddekṣyati svādhyāsyati likhiṣyati||
atha khalvanyataro
bhikṣuḥ śakraṁ devānāmindrametadavocat-abhibhūto'si kauśika tena
kulaputreṇa vā kuladuhitrā vā ya imāṁ gambhīrāṁ prajñāpāramitāṁ
śroṣyati| śrutvā codgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati
paryavāpsyati pravartayiṣyati deśayiṣyatyupadekṣyatyuddekṣyati
svādhyāsyati likhiṣyati| evamukte śakro devānāmindrastaṁ
bhikṣumetadavocat-ekacittotpādenaiva ahamārya tena kulaputreṇa vā
kuladuhitrā vā abhibhūtaḥ| kaḥ punarvādo ya imāṁ gambhīrāṁ
prajñāpāramitāṁ śroṣyati| śrutvā ca udgrahīṣyati dhārayiṣyati
vācayiṣyati paryavāpsyati pravartayiṣyati
deśayiṣyatyupadekṣyatyuddekṣyati svādhyāsyati likhiṣyati| kaḥ
punarvādo ye śrutvā udgṛhya dhārayitvā vācayitvā paryavāpya
pravartya deśayitvopadiśyoddiśya svādhyāyya likhitvā tathatvāya
śikṣiṣyante,
tathatvāya pratipatsyante,
tathatvāya yogamāpatsyante| te sadevamānuṣāsuraṁ lokamabhibhavanto
gamiṣyanti bodhisattvā mahāsattvāḥ| na kevalaṁ te sadevamānuṣāsuraṁ
lokamabhibhavanto gamiṣyanti,
ye'pi te srotaāpannāḥ sakṛdāgāmino'nāgāmino'rhantaḥ samyaksaṁbuddhāḥ,
tānapi te sarvānabhibhavanto gamiṣyanti bodhisattvā mahāsattvāḥ| na
kevalaṁ srotaāpannān sakṛdāgāmino'nāgāmino'rhataḥ
pratyekabuddhānabhibhavanto gamiṣyanti,
ye'pi te bodhisattvā mahāsattvā mahādānapatayaḥ
prajñāpāramitopāyakauśalyavirahitāḥ,
tānapi te sarvānabhibhavanto gamiṣyanti bodhisattvā mahāsattvāḥ| na
kevalaṁ tān mahādānapatīn bodhisattvānabhibhavanto gamiṣyanti,
ye'pi te bodhisattvā mahāsattvā pariśuddhaśīlā akhaṇḍena
śīlaskandhenācchidreṇākalmaṣeṇa paripūrṇena pariśuddhena aśabalena
śīlaskandhena samanvāgatāḥ prajñāpāramitopāyakauśalyavirahitāḥ,
tānapi te sarvānabhibhavanto gamiṣyanti bodhisattvā mahāsattvāḥ| na
kevalamakhaṇḍenācchidreṇākalmaṣeṇa paripūrṇena pariśuddhena
aśabalena śīlaskandhena samanvāgatān bodhisattvān
mahāsattvānabhibhavanto gamiṣyanti,
ye'pi te bodhisattvā mahāsattvāḥ kṣāntisaṁpannā upaśamasaṁpannā
apratihatacittā antato dagdhasthūṇāyāmapyāghātacittaṁ notpādayanti
prajñāpāramitopāyakauśalyavirahitāḥ,
tānapi te sarvānabhibhavanto gamiṣyanti bodhisattvā mahāsattvāḥ|
na kevalaṁ
kṣāntisaṁpannānupaśamasaṁpannānapratihatacittān bodhisattvān
mahāsattvānabhibhavanto gamiṣyanti,
ye'pi te bodhisattvā mahāsattvā ārabdhavīryā anikṣiptadhurā akusīdā
anavalīnakāyavāṅmanaḥkarmāntāḥ prajñāpāramitopāyakauśalyavirahitāḥ,
tānapi te sarvānabhibhavanto gamiṣyanti bodhisattvā mahāsattvāḥ| na
kevalamārabdhavīryānanikṣiptadhurānakusīdānanavalīnakāyavāṅmanaḥkarmāntān
bodhisattvān mahāsattvānabhibhavanto gamiṣyanti,
ye'pi te bodhisattvā mahāsattvā dhyānārāmā dhyānaratā dhyānabalino
dhyānabalavanto dhyānapratiṣṭhitā dhyānavaśinaḥ
prajñāpāramitopāyakauśalyavirahitāḥ,
tānapi te sarvānabhibhavanto gamiṣyanti bodhisattvā mahāsattvāḥ|
yathānirdiṣṭāyāṁ hi prajñāpāramitāyāṁ caran bodhisattvo mahāsattvaḥ
sadevamānuṣāsuralokaṁ sarvān
śrāvakapratyekabuddhayānikānanupāyakuśalāṁśca bodhisattvān
mahāsattvānabhibhavati,
teṣāṁ cānabhibhūto bhavati| tatkasya hetoḥ?
yo hi bodhisattvo mahāsattvo yathānirdiṣṭāyāṁ prajñāpāramitāyāṁ
carati,
prajñāpāramitāmanuvartate,
ayaṁ bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvajñavaṁśasyānupacchedāya sthito
bhavati| ayaṁ bodhisattvo mahāsattvastathāgatān na dūrīkariṣyati|
ayaṁ bodhisattvo mahāsattva evaṁ pratipadyamāno nacirādgamiṣyati
bodhimaṇḍam| ayaṁ bodhisattvo mahāsattva evaṁ śikṣamāṇaḥ sattvān
kleśapaṅke saṁsīdamānānuddhariṣyati|
ayaṁ bodhisattvo
mahāsattva evaṁ śikṣamāṇo bodhisattvaśikṣāyāṁ śikṣate,
na śrāvakaśikṣāyāṁ śikṣate,
na pratyekabuddhaśikṣāyāṁ śikṣate| evaṁ śikṣamāṇaṁ ca
prajñāpāramitāyāṁ bodhisattvaṁ mahāsattvaṁ catvāro lokapālā
mahārājāna upasaṁkramyaivaṁ vakṣyanti-kṣipraṁ tvaṁ kulaputra asyāṁ
bodhisattvacaryāyāṁ śikṣasva,
laghu śikṣasva| imāni te catvāri pātrāṇi yāni tvayā bodhimaṇḍe
niṣadya anuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁbuddhena pratigrahītavyānīti|
evaṁ śikṣamāṇaṁ bodhisattvaṁ mahāsattvaṁ yathānirdiṣṭāyāṁ
prajñāpāramitāyāṁ na kevalaṁ catvāro lokapālā mahārājāna
upasaṁkramitavyaṁ maṁsyante,
ahamapi bhagavaṁstaṁ bodhisattvaṁ mahāsattvamupasaṁkramiṣyāmi,
kaḥ punarvādastadanye devaputrāḥ| tathāgatairapi so'rhadbhiḥ
samyaksaṁbuddhairnityameva samanvāhṛto bhaviṣyati bodhisattvo
mahāsattvaḥ| evaṁ prajñāpāramitāyāṁ carato bodhisattvasya
mahāsattvasya yāni kānicillaukikāni duḥkhāni paropakramikāṇi vā
anyāni vā utpadyeran,
tānyasya sarveṇa sarvaṁ sarvathā sarvaṁ notpatsyante| ayamapi
bhagavan dṛṣṭadhārmiko guṇastasya bodhisattvasya mahāsattvasya
prajñāpāramitāyāṁ carato bhavati||
atha khalvāyuṣmata
ānantasyaitadabhavat-kimayaṁ śakro devānāmindraḥ svakena
pratibhānena bhāṣate,
utāho buddhānubhāveneti?
atha khalu buddhānubhāvena śakro devānāmindra āyuṣmata ānandasya
cetasaiva cetaḥparivitarkamājñāya
āyuṣmantamānandametadavocat-buddhānubhāvo'yamāryānanda veditavyaḥ,
buddhādhiṣṭhānamidamapi āryānanda veditavyam,
apratibalo hyahamāryānanda bodhisattvān mahāsattvānārabhya
vyāhartum| atha khalu bhagavānāyuṣmantamānandamāmantrayate
sma-evametadānanda,
evametat yathā śakreṇa devānāmindreṇa bhāṣitam|
tathāgatasyaiṣo'nubhāvaḥ,
tathāgatasyaitadadhiṣṭhānam,
yacchakreṇa devānāmindreṇa bhāṣitamiti||
āryāṣṭasāhasrikāyāṁ
prajñāpāramitāyāṁ śakraparivarto nāma trayoviṁśatitamaḥ||