6
Anumodanāpariṇāmanāparivartaḥ ṣaṣṭhaḥ|
atha khalu maitreyo
bodhisattvo mahāsattva āyuṣmantaṁ subhūtiṁ sthaviramāmantrayate
sma-yacca khalu punaḥ ārya subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya
anumodanāpariṇāmanāsahagataṁ puṇyakriyāvastu,
yacca sarvasattvānāṁ dānamayaṁ puṇyakriyāvastu,
śīlamayaṁ puṇyakriyāvastu,
bhāvanāmayaṁ puṇyakriyāvastu,
idameva tato bodhisattvasya mahāsattvasya anumodanāpariṇāmanāsahagataṁ
puṇyakriyāvastu agramākhyāyate,
śreṣṭhamākhyāyate,
jyeṣṭhamākhyāyate,
varamākhyāyate,
pravaramākhyāyate,
praṇītamākhyāyate,
uttamamākhyāyate,
anuttamamākhyāyate,
niruttamamākhyāyate,
asamamākhyāyate,
asamasamamākhyāyate||
evamukte āyupyān subhūtiḥ
sthaviraṁ maitreyaṁ bodhisattvaṁ mahāsattvametadavocat-yatpunarayaṁ
maitreya bodhisattvo mahāsattvo daśadiśi loke sarvataḥ sarvatra gatayā
aprameyāprameyeṣu asaṁkhyeyāsaṁkhyeṣu aparimāṇāparimāṇeṣu
acintyācintyeṣu anantāparyanteṣu trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu
atīte'dhvani ekaikasyāṁ diśi ekaikasmiṁstrisāhasramahāsāhasre lokadhātau
aprameyāprameyāṇāyāmasaṁkhyeyāsaṁkhyeyānāmaparimāṇāparimāṇānāmacintyācintyānāmanantā
-paryantānāmanupadhiśeṣe
nirvāṇadhātau parinirvṛtānāṁ tathāgatānāmarhatāṁ samyaksaṁbuddhānāṁ
chinnavartmanāṁ chinnavartmanīnāṁ chinnaprapañcabhavanetrīkāṇāṁ
paryāttabāṣpāṇāṁ marditakaṇṭakānāṁ
svapahṛtabhārāṇāmanuprāptasvakārthānāṁ parikṣīṇabhavasaṁyojanānāṁ
samyagājñāsuvimuktacittānāṁ sarvacetovaśiparamapāramiprāptānāṁ
yāvatprathamacittotpādamupādāya yāvacca anuttarāṁ
samyaksaṁbodhimabhisaṁbuddhānāṁ yāvacca anupadhiśeṣe nirvāṇadhātau
parinirvṛtānāṁ yāvacca saddharmo nāntarhitaḥ,
etasminnantare yasteṣāṁ buddhānāṁ bhagavatāṁ śīlaskandhaḥ
samādhiskandhaḥ prajñāskandho vimuktiskandho
vimuktijñānadarśanaskandhaśca,
yāni ca
ṣaṭpāramitāpratisaṁyuktāni kuśalamūlāni,
buddhaguṇasaṁpatpratisaṁyuktāni kuśalamūlāni,
balavaiśāradyapāramitāpratisaṁyuktāni kuśalamūlāni,
evamabhijñāpāramitāpratisaṁyuktāni parijñāpāramitāpratisaṁyuktāni
praṇidhānapāramitāpratisaṁyuktāni sarvajñajñānasaṁpatpratisaṁyuktāni
kuśalamūlāni, yā ca
hitaiṣitā, yā ca
mahāmaitrī, yā ca
mahākaruṇā, ye ca
aprameyāsaṁkhyeyā buddhaguṇāḥ,
yā ca anuttarā samyaksaṁbodhiḥ,
yacca anuttaraṁ samyaksaṁbodhisukham,
yā ca sarvadharmaiśvaryapāramitā,
yaśca aparimeyo'nabhibhūtaḥ sarvābhibhūtaḥ paramaṛddhyabhisaṁskāraḥ,
yacca anāvaraṇamasaṅgamapratihatamasamamasamasamamanupamamaparimeyaṁ
tathāgatayathābhūtajñānabalam,
yadbuddhajñānabalam,
balānāṁ yadbuddhajñānadarśanam,
yā ca daśabalapāramitā,
yaśca caturvaiśāradyaparamasukhaparipūrṇo'dhigamaḥ,
yaśca sarvadharmāṇāṁ paramārthābhinirhāreṇa dharmādhigamaḥ,
yacca dharmacakrapravartanam,
dharmolkāpragrahaṇam,
dharmabherīsaṁpratāḍanam,
dharmaśaṅkhaprapūraṇam,
dharmaśaṅkhapravyāharaṇam,
dharmakhaḍgapraharaṇam,
dharmavṛṣṭipravarṣaṇam,
dharmayajñayajanam,
dharmadānena sarvasattvasaṁtarpaṇam,
dharmadānasaṁpravāraṇam,
ye ca tatra dharmadeśanāsu buddhadharmeṣu pratyekabuddhadharmeṣu
śrāvakadharmeṣu vā vinītāḥ śikṣitā adhimuktā niyatāḥ saṁbodhiparāyaṇāḥ,
teṣāṁ ca sarveṣāṁ yāni kuśalamūlāni,
ye ca tairbuddhairbhagavadbhirbodhisattvā mahāsattvā vyākṛtā anuttarāyāṁ
samyaksaṁbodhau,
teṣāṁ ca sarveṣāṁ yāni kuśalamūlāni ṣaṭpāramitāpratisaṁyuktāni,
ye ca pratyekabuddhayānikāḥ pudgalā vyākṛtāḥ pratyekabodhau,
teṣāṁ ca sarveṣāṁ yāni kuśalamūlāni,
yacca śrāvakayānikānāṁ pudgalānāṁ dānamayaṁ puṇyakriyāvastu,
śīlamayaṁ puṇyakriyāvastu,
bhāvanāmayaṁ puṇyakriyāvastu,
yāni ca śaikṣāṇyanāsravāṇi
kuśalamūlāni, yāni ca
aśaikṣāṇyanāsravāṇi kuśalamūlāni,
yaiśca pṛthagjanaistatra dharmakuśalamūlānyavaropitāni,
teṣāṁ ca buddhānāṁ bhagavatāṁ catasṛṇāṁ parṣadāṁ bhikṣūṇāṁ bhikṣuṇīnāṁ
upāsakānāmupāsikānām,
yacca dānamayaṁ puṇyakriyāvastu,
śīlamayaṁ puṇyakriyāvastu,
bhāvanāmayaṁ puṇyakriyāvastu,
yaiśca tatra teṣāṁ buddhānāṁ bhagavatāṁ dharmaṁ deśayatāṁ
devairnāgairyakṣairgandharvairasurairgaruḍaiḥ
kinnarairmahoragairmanuṣyāmanuṣyairvā yaiśca tiryagyonigatairapi
sattvaiḥ kuśalamūlānyavaropitāni,
yaiśca teṣāṁ buddhānāṁ bhagavatāṁ parinirvāpayatāmapi
kuśalamūlānyavaropitāni,
yaiśca tatra teṣāṁ buddhānāṁ bhagavatāṁ parinirvṛtānāmapi
kuśalamūlānyavaropitāni,
buddhaṁ ca bhagavantamāgamya dharmaṁ cāgamya saṁghaṁ cāgamya
manobhāvanīyāṁśca pudgalānāgamya teṣāṁ ca sarveṣāṁ yāni kuśalamūlāni,
tatsarvaṁ kuśalamūlaṁ
niravaśeṣāniravaśeṣamanavaśeṣamaikadhyamabhisaṁkṣipya piṇḍayitvā
tulayitvā agrayā anumodanayā anumodeta,
śreṣṭhayā jyeṣṭhayā varayā pravarayā praṇītayā uttamayā anuttamayā
niruttarayā asamayā asamasamayā anumodanayā anumodeta| evamanumodya
anumodanāsahagataṁ puṇyakriyāvastu anuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau
pariṇāmayāmīti vācaṁ bhāṣeta-anuttarāyāḥ samyaksaṁbodherāhārakaṁ
bhavatviti| tatra bodhisattvayānikaḥ pudgalo yairvastubhiranumodeta,
yairārambaṇairyairākāraistaccittamutpādayet,
api nu tāni vastūni tāni vā ārambaṇāni te vā ākārāstathopalabhyeran
yathā nimittīkaroti?
evamukte maitreyo bodhisattvo mahāsattva āyuṣmantaṁ subhūtiṁ
sthavirametadavocat-na tāni bhadanta subhūte vastūni tāni vā ārambaṇāni
te vā ākārāstathopalabhyante yathā nimittīkaroti| evamukte āyuṣmān
subhūtiḥ sthaviro maitreyaṁ bodhisattvaṁ mahāsattvametadavocat-yadi
so'saṁvidyamānaṁ vastu asaṁvidyamānamārambaṇamārambaṇīkuryāt,
nimittīkuryāt tatkathamasya saṁjñāviparyāsaścittaviparyāso
dṛṣṭiviparyāso na bhavet?
tatkasya hetoḥ? tathā
hi rāgo'pyasaṁvidyamānaṁ vastu anitye nityamiti duḥkhe sukhamiti
anātmanyātmeti aśubhe śubhamiti vikalpya saṁkalpya utpadyate,
saṁjñāviparyāsaścittaviparyāso dṛṣṭiviparyāsaḥ| athāpi yathā vastu yathā
ārambaṇaṁ yathā ākārastathā bodhistathā cittam,
evaṁ sarvadharmāḥ sarvadhātavaḥ| yadi ca yathā vastu yathā ārambaṇaṁ
yathā ākārastathā bodhistathā cittam,
tatkatamairvastubhiḥkatamairārambaṇaiḥ katamairākāraiḥ katamaṁ
cittamanuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau pariṇāmayati?
katamadvā anumodanāsahagataṁ puṇyakriyāvastu kva anuttarāyāṁ
samyaksaṁbodhau pariṇāmayati?
atha khalu maitreyo
bodhisattvo mahāsattva āyuṣmantaṁ subhūtiṁ sthavirametadavocat-nedamārya
subhūte navayānasaṁprasthitasya bodhisattvasya mahāsattvasya purato
bhāṣitavyaṁ nopadeṣṭavyam| tatkasya hetoḥ?
yadapi hi syāttasya śraddhāmātrakaṁ premamātrakaṁ prasādamātrakaṁ
gauravamātrakam,
tadapi tasya sarvamantardhīyeta| avinivartanīyasyedamārya subhūte
bodhisattvasya mahāsattvasya purato bhāṣitavyamupadeṣṭavyam| yo vā
kalyāṇamitropastabdho sattvo mahāsattvo bhavet,
so'tra nāvaleṣyate na saṁleṣyate na vipatsyati na viṣādamāpatsyate,
na vipṛṣṭhīkariṣyati mānasam,
na bhagnapṛṣṭhīkariṣyati,
notrasiṣyati na saṁtrasiṣyati na saṁtrāsamāpatsyate| evaṁ ca
bodhisattvena mahāsattvena anumodanāsahagataṁ puṇyakriyāvastu
sarvajñatāyāṁ pariṇāmayitavyam||
atha khalvāyuṣmān subhūtiḥ
sthaviro maitreyaṁ bodhisattvaṁ mahāsattvametadavocat-yena maitreya
cittenānumodya yatpariṇāmayati,
taccittaṁ kṣīṇaṁ niruddhaṁ vigataṁ vipariṇatam| tatkatamattaccittaṁ yena
pariṇāmayati anuttarāyai samyaksaṁbodhaye?
katamadvā taccittamanumodanāsahagataṁ puṇyakriyāvastu
yatpariṇāmayatyanuttarāyai samyaksaṁbodhaye?
kathaṁ vā śakyaṁ cittena cittaṁ pariṇāmayituṁ yadā dvayościttayoḥ
samavadhānaṁ nāsti,
na ca taccittasvabhāvatā śakyā pariṇāmayitum?
atha khalu śakro
devānāmindra āyuṣmantaṁ subhūtiṁ sthavirametadavocat-mā khalvārya
subhūte navayānasaṁprasthitā bodhisattvā mahāsattvā imaṁ nirdeśaṁ śrutvā
utrasiṣuḥ saṁtrasiṣuḥ saṁtrāsamāpatsyante?
kathaṁ cārya subhūte bodhisattvena mahāsattvena tadanumodanāsahagataṁ
puṇyakriyāvastu anuttarāyai samyaksaṁbodhaye pariṇāmayitavyam?
kathaṁ ca anumodanāsahagataṁ puṇyakriyāvastu parigṛhṇatā
anumodanāsahagataṁ cittaṁ pariṇāmayatā tadanumodanāsahagataṁ cittaṁ
suparigṛhītaṁ supariṇāmitaṁ bhavati?
atha khalvāyuṣmān subhūtiḥ
sthaviro maitreyaṁ bodhisattvaṁ mahāsattvamārabhya maitreyaṁ
bodhisattvaṁ mahāsattvamadhiṣṭhānaṁ kṛtvā maitreyaṁ bodhisattvaṁ
mahāsattvamāmantrayate sma-iha maitreya bodhisattvo
mahāsattvasteṣāmatītānāṁ buddhānāṁ bhagavatāṁ chinnavartmanāṁ
chinnavartmanīnāṁ chinnaprapañcabhavanetrīkāṇāṁ paryāttabāṣpāṇāṁ
marditakaṇṭakānāmapahṛtabhārāṇāmanuprāptasvakārthānāṁ
parikṣīṇabhavasaṁyojanānāṁ samyagājñāsuvimuktacittānāṁ
sarvacetovaśiparamapāramitāprāptānāṁ daśasu dikṣu aprameyāsaṁkhyeyeṣu
trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu ekaikasyāṁ diśi ekaikasmiṁśca
trisāhasramahāsāhasre lokadhātau aprameyāsaṁkhyeyānāṁ buddhānāṁ
bhagavatāṁ parinirvṛtānāṁ yāvatprathamacittotpādamupādāya yāvacca
anuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁbuddhānāṁ yāvacca anupadhiśeṣe
nirvāṇadhātau parinirvṛtānāṁ yāvacca saddharmo nāntarhitaḥ,
etasminnantare yāni teṣāṁ buddhānāṁ bhagavatāṁ kuśalamūlāni
pāramitāpratisaṁyuktāni,
yaśca teṣāṁ buddhānāṁ bhagavatāṁ puṇyābhisaṁskāraḥ
kuśalamūlābhisaṁskāraḥ,
yaśca teṣāṁ buddhānāṁ bhagavatāṁ śīlaskandhaḥ samādhiskandhaḥ
prajñāskandho vimuktiskandho vimuktijñānadarśanaskandhaḥ,
yā ca hitaiṣitā,
yā ca mahāmaitrī,
yā ca mahākaruṇā, ye
ca aprameyāsaṁkhyeyā buddhaguṇāḥ,
yaśca tairbuddhairbhagavadbhirdharmo deśitaḥ,
ye ca tasmin dharme śikṣitā adhimuktāḥ pratiṣṭhitāḥ,
teṣāṁ ca yāni kuśalamūlāni,
ye ca tairbuddhairbhagavadbhirbodhisattvā mahāsattvāvyākṛtā anuttarāyāṁ
samyaksaṁbodhau,
teṣāṁ ca yāni kuśalamūlāni ṣaṭpāramitāpratisaṁyuktāni,
ye ca pratyekabuddhayānikāḥ pudgalā vyākṛtāḥ pratyekabodhau,
teṣāṁ ca yāni kuśalamūlāni,
yāni ca śrāvakayānikānāṁ pudgalānāṁ dānamayāni kuśalamūlāni śīlamayāni
kuśalamūlāni bhāvanāmayāni kuśalamūlāni,
yāni ca śaikṣāṇyanāsravāṇi kuśalamūlāni,
yāni ca aśaikṣāṇyanāsravāṇi kuśalamūlāni,
yaiśca tasmin dharme pṛthagjanaiḥ kuśalamūlānyavaropitāni,
yaiśca devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragamanuṣyāmanuṣyairvā
sa dharmaḥ śrutaḥ,
śrutvā ca kuśalamūlānyavaropitāni,
yaiśca tiryagyonigatairapi sattvaiḥ sa dharmaḥ śrutaḥ,
śrutvā ca kuśalamūlānyavaropitāni,
yaiśca teṣu buddheṣu bhagavatsu parinirvāpayatsu parinirvṛteṣu ca
kuśalamūlānyavaropitāni,
teṣāṁ ca sarveṣāṁ yāni kuśalamūlāni,
tāni sarvāṇyekato'bhisaṁkṣipya piṇḍayitvā tulayitvā niravaśeṣya
niravaśeṣamanumodeta| anumodya anumodanāsahagataṁ puṇyakriyāvastu
anuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau pariṇāmayate,
pariṇāmayato bodhisattvasya mahāsattvasya kathaṁ na saṁjñāviparyāso na
cittaviparyāso na dṛṣṭiviparyāso bhavati?
evamukte maitreyo
bodhisattvo mahāsattva āyuṣmantaṁ subhūtiṁ sthavirametadavocat-sacedārya
subhūte bodhisattvo mahāsattvo yena cittena yatpariṇāmayati,
tasmiṁścitte na cittasaṁjñī bhavati| evaṁ bodhisattvena mahāsattvena
anumodanāsahagataṁ puṇyakriyāvastu anuttarāyai samyaksaṁbodhaye
pariṇāmitaṁ bhavati,
yathā taccittaṁ na saṁjānīte idaṁ taccittamiti| evaṁ bodhisattvasya
mahāsattvasya na saṁjñāviparyāso na cittaviparyāso na dṛṣṭiviparyāso
bhavati| atha yena cittena yatpariṇāmayati,
taccittaṁ saṁjānīte idaṁ taccittamiti cittasaṁjñī bhavati| evaṁ
bodhisattvasya mahāsattvasya saṁjñāviparyāsaścittaviparyāso
dṛṣṭiviparyāso bhavati| sacetpunarbodhisattvo mahāsattvo yaccittaṁ
pariṇāmayati,
taccittamevaṁ saṁjānīte,
evaṁ samanvāharati| taccittaṁ samanvāhriyamāṇameva kṣīṇaṁ kṣīṇamityevaṁ
saṁjānīte, niruddhaṁ
vigataṁ vipariṇatamityevaṁ saṁjānīte| yacca kṣīṇaṁ na tacchakyaṁ
pariṇāmayitum| yenāpi cittena pariṇāmyate,
tasyāpi cittasya saiva dharmatā| yairapi dharmaiḥ pariṇāmyate,
teṣāmapi dharmāṇāṁ saiva dharmatā| yeṣvapi dharmeṣu pariṇāmyate,
teṣāmapi dharmāṇāṁ saiva dharmateti| sacedevaṁ pariṇāmayati,
samyakpariṇāmayati,
na mithyā pariṇāmayati| evaṁ ca bodhisattvena mahāsattvena
pariṇāmayitavyam||
punaraparam ārya subhūte
bodhisattvena mahāsattvena yathā atītānāmevamanāgatānāṁ buddhānāṁ
bhagavatāṁ chinnavartmanāṁ chinnavartmanīnāṁ
chinnaprapañcabhavanetrīkāṇāmaprameyāṇāmasaṁkhyeyānāṁ
yāvatprathamacittotpādamupādāya yāvacca anuttarāṁ
samyaksaṁbodhimabhisaṁbhotsyante,
yāvacca anupadhiśeṣe nirvāṇadhātau parinirvāsyanti,
yāvacca saddharmo nāntardhāsyati,
etasminnantare yāni teṣāṁ buddhānāṁ bhagavatāṁ pāramitāpratisaṁyuktāni
kuśalamūlāni, yaśca
teṣāṁ buddhānāṁ bhagavatāṁ śīlaskandhaḥ samādhiskandhaḥ prajñāskandho
vimuktiskandho vimuktijñānadarśanaskandhaḥ,
yā ca hitaiṣitā, yā
ca mahāmaitrī, yā ca
mahākaruṇā, ye ca
aprameyāsaṁkhyeyā buddhaguṇāḥ,
ye ca te buddhā bhagavanto dharmaṁ deśayiṣyanti,
ye ca tasmin dharme
śikṣiṣyante'dhimokṣayiṣyanti pratiṣṭhāsyanti,
teṣāṁ ca yāni kuśalamūlāni yāṁśca te buddhā bhagavanto bodhisattvān
mahāsattvān vyākariṣyanti anuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau,
teṣāṁ ca yāni ṣaṭpāramitāpratisaṁyuktāni kuśalamūlāni,
yāṁśca te buddhā bhagavantaḥ pratyekabuddhayānikān pudgalān
vyākariṣyanti pratyekabodhau,
teṣāṁ ca yāni kuśalamūlāni,
yāni ca śrāvakayānikānāṁ pudgalānāṁ dānamayāni kuśalamūlāni śīlamayāni
kuśalamūlāni bhāvanāmayāni kuśalamūlāni,
yāni ca śaikṣāṇyanāsravāṇi kuśalamūlāni,
yāni ca aśaikṣāṇyanāsravāṇi kuśalamūlāni,
ye ca tasmin dharme pṛthagjanāḥ kuśalamūlānyavaropayiṣyanti,
ye ca devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragamanuṣyāmanuṣyāḥ
kuśalamūlānyavaropayiṣyanti,
ye ca tiryagyonigatā api sattvāstaṁ dharmaṁ śroṣyanti,
śrutvā ca kuśalamūlānyavaropayiṣyanti,
ye ca sattvāsteṣu buddheṣu bhagavatsu parinirvāyatsu parinirvṛteṣu ca
kuśalamūlānyavaropayiṣyanti,
teṣāṁ ca sarveṣāṁ yāni kuśalamūlāni,
tāni sarvāṇyekato'bhisaṁkṣipya piṇḍayitvā tulayitvā niravaśeṣya
niravaśeṣamanumoditavyāni| anumodya anumodanāsahagataṁ puṇyakriyāvastu
anuttarāyai samyaksaṁbodhaye pariṇāmayato bodhisattvasya mahāsattvasya
kathaṁ na saṁjñāviparyāso na cittaviparyāso na dṛṣṭiviparyāso bhavati?
sacedbodhisattvo mahāsattvo yena cittena yatpariṇāmayati,
tasmiṁścitte na cittasaṁjñī bhavati| evaṁ bodhisattvena mahāsattvena
anumodanāsahagataṁ puṇyakriyāvastu anuttarāyai samyaksaṁbodhaye
pariṇāmitaṁ bhavati|
sa yathā taccittaṁ na
saṁjānīte idaṁ cittamiti,
evaṁ bodhisattvasya mahāsattvasya na saṁjñāviparyāso na cittaviparyāso
na dṛṣṭiviparyāso bhavati| atha yena cittena yatpariṇāmayati taccittaṁ
saṁjānīte-idaṁ taccittamiti cittasaṁjñī bhavati| evaṁ bodhisattvasya
mahāsattvasya saṁjñāviparyāsaścittaviparyāso dṛṣṭiviparyāso bhavati|
sacetpunarbodhisattvo mahāsattvo yaccittaṁ pariṇāmayati taccittamevaṁ
saṁjānīte evaṁ samānvāharati,
taccittaṁ samanvāhriyamāṇameva kṣīṇaṁ kṣīṇamityevaṁ saṁjānīte,
niruddhaṁ vigataṁ vipariṇatamityevaṁ saṁjānīte| yacca kṣīṇaṁ na
tacchakyaṁ pariṇāmayitum| yenāpi cittena pariṇāmyate,
tasyāpi cittasya saiva dharmatā| yairapi dharmaiḥ pariṇāmyate,
teṣāmapi dharmāṇāṁ saiva dharmatā| yeṣvapi dharmeṣu pariṇāmyate,
teṣāmapi dharmāṇāṁ saiva dharmateti| sacedevaṁ pariṇāmayati,
samyakpariṇāmayati,
na mithyā pariṇāmayati| evaṁ ca bodhisattvena mahāsattvena
pariṇāmayitavyam||
punaraparamārya subhūte
bodhisattvena mahāsattvena pratyutpannānāṁ buddhānāṁ bhagavatāṁ
chinnavartmanāṁ chinnavartmanīnāṁ
chinnaprapañcabhavanetrīkāṇāmaprameyāṇāmasaṁkhyeyānāmaprameyāsaṁkhyeyeṣu
trisāhasra mahāsāhasreṣu lokadhātuṣu tiṣṭhatāṁ dhriyamāṇānāṁ yāpayatāṁ
yāvatprathamacittotpādamupādāya yāvacca anuttarāṁ
samyaksaṁbodhimabhisaṁbudhyante,
yāvacca nirupadhiśeṣe nirvāṇadhātau parinirvānti,
yāvacca saddharmo nāntardadhāti,
etasminnantare yāni teṣāṁ buddhānāṁ bhagavatāṁ pāramitāpratisaṁyuktāni
kuśalamūlāni, yaśca
teṣāṁ buddhānāṁ bhagavatāṁ śīlaskandhaḥ samādhiskandhaḥ prajñāskandho
vimuktiskandho vimuktijñānadarśanaskandhaḥ,
yā ca hitaiṣitā, yā
ca mahāmaitrī, yā ca
mahākaruṇā, ye ca
aprameyāsaṁkhyeyā buddhaguṇāḥ,
yaṁ ca te buddhā bhagavanto dharmaṁ deśayanti,
ye ca tasmin dharme śikṣante'dhimokṣayanti pratitiṣṭhanti,
teṣāṁ ca yāni kuśalamūlāni,
yāṁśca te buddhā bhagavanto bodhisattvān mahāsattvān vyākurvanti
anuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau,
teṣāṁ ca yāni ṣaṭpāramitāpratisaṁyuktāni kuśalamūlāni,
yāṁśca te buddhā bhagavantaḥ pratyekabuddhayānikān pudgalān vyākurvanti
pratyekabodhau, teṣāṁ
ca yāni kuśalamūlāni,
yāni ca śrāvakayānikānāṁ
pudgalānāṁ dānamayāni kuśalamūlāni śīlamayāni kuśalamūlāni bhāvanāmayāni
kuśalamūlāni, yāni ca
śaikṣāṇyanāsravāṇi kuśalamūlāni,
yāni ca aśaikṣāṇyanāsravāṇi kuśalamulāni,
ye ca tasmin dharme pṛthagjanāḥ kuśalamūlānyavaropayanti,
ye ca devānāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragā manuṣyāmanuṣyā vā
taṁ dharmaṁ śṛṇvanti,
śrutvā ca kuśalamūlānyavaropayanti,
ye ca tiryagyonigatā api sattvāstaṁ dharmaṁ śṛṇvanti,
śrutvā ca kuśalamūlānyavaropayanti,
ye ca teṣu buddheṣu bhagavatsu parinirvāyatsu parinirvṛteṣu ca
kuśalamūlānyavaropayanti,
teṣāṁ ca sarveṣāṁ yāni kuśalamulāni,
tāni sarvāṇyekato'bhisaṁkṣipya piṇḍayitvā tulayitvā niravaśeṣya
niravaśeṣamanumoditavyāni| anumodya anumodanāsahagataṁ puṇyakriyāvastu
anuttarāyai samyaksaṁbodhaye pariṇāmayato bodhisattvasya mahāsattvasya
kathaṁ na saṁjñāviparyāso na cittaviparyāso na dṛṣṭiviparyāso bhavati?
sacedbodhisattvo mahāsattvo yena cittena yatpariṇāmayati,
tasmiṁścitte na cittasaṁjñī bhavati|
evaṁ bodhisattvena
mahāsattvena anumodanāsahagataṁ puṇyakriyāvastu anuttarāyai
samyaksaṁbodhaye pariṇāmitaṁ bhavati-yathā taccittaṁ na saṁjānīte idaṁ
taccittamiti| evaṁ bodhisattvasya mahāsattvasya na saṁjñāviparyāso na
cittaviparyāso na dṛṣṭiviparyāso bhavati| atha yena cittena
yatpariṇāmayati taccittaṁ saṁjānīte idaṁ taccittamiti cittasaṁjñī
bhavati| evaṁ bodhisattvasya mahāsattvasya
saṁjñāviparyāsaścittaviparyāso dṛṣṭiviparyāso bhavati|
sacetpunarbodhisattvo mahāsattvo yaccittaṁ pariṇāmayati,
taccittamevaṁ saṁjānīte evaṁ samanvāharati-taccittaṁ
samanvāhriyamāṇameva kṣīṇaṁ kṣīṇamityevaṁ saṁjānīte,
niruddhaṁ vigataṁ vipariṇatamityevaṁ saṁjānīte| yacca kṣīṇaṁ na
tacchakyaṁ pariṇāmayitum| yenāpi cittena pariṇāmyate,
tasyāpi cittasya saiva dharmatā| yairapi dharmaiḥ pariṇāmyate,
teṣāmapi dharmāṇāṁ saiva dharmatā| yeṣvapi dharmeṣu pariṇāmyate,
teṣāmapi dharmāṇāṁ saiva dharmateti| sacedevaṁ pariṇāmayati,
samyakpariṇāmayati,
na mithyā pariṇāmayati| evaṁ ca bodhisattvena mahāsattvena
pariṇāmayitavyam||
punaraparamārya subhūte
bodhisattvo mahāsattvo'tītānāgatapratyutpannānāṁ buddhānāṁ bhagavatāṁ
chinnavartmanāṁ chinnavartmanīnāṁ
chinnaprapañcabhavanetrīkāṇāmaprameyāṇāmasaṁkhyeyānāṁ
yāvatprathamacittotpādamupādāya yāvacca anuttarāṁ
samyaksaṁbodhimabhisaṁbuddhā abhisaṁbhotsyante abhisaṁbudhyante ca,
yāvacca nirupadhiśeṣe nirvāṇadhātau parinirvṛtāḥ parinirvāsyanti
parinirvānti ca,
yāvacca saddharmo nāntarhito nāntardhāsyati nāntardadhāti ca,
etasminnantare yāni teṣāṁ buddhānāṁ bhagavatāṁ
ṣaṭpāramitāpratisaṁyuktāni kuśalamūlāni,
yaśca teṣāṁ buddhānāṁ bhagavatāṁ śīlaskandhaḥ samādhiskandhaḥ
prajñāskandho vimuktiskandho vimuktijñānadarśanaskandhaḥ,
yā ca hitaiṣitā, yā
ca mahāmaitrī, yā ca
mahākaruṇā, ye ca
aprameyāsaṁkhyeyā buddhaguṇāḥ,
yaiśca tairbuddhairbhagavadbhirdharmo deśito deśayiṣyate deśyate ca,
ye ca tasmin dharme śikṣitāḥ śikṣiṣyante śikṣante ca,
adhimuktā adhimokṣayiṣyanti adhimokṣayanti ca,
sthitāḥ sthāsyanti tiṣṭhanti ca,
teṣāṁ ca sarveṣāṁ yāni kuśalamūlāni,
ye ca
tairbuddhairbhagavadbhirbodhisattvā mahāsattvā vyākṛtā vyākariṣyante
vyākriyante ca anuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau,
teṣāṁ ca sarveṣāṁ yāni kuśalamūlāni,
ye ca pratyekabuddhayānikāḥ pudgalā vyākṛtā vyākariṣyante vyākriyante ca
pratyekabodhau, teṣāṁ
ca sarveṣāṁ yāni kuśalamūlāni,
yāni ca śrāvakayānikānāṁ pudgalānāṁ dānamayāni kuśalamūlāni śīlamayāni
kuśalamūlāni bhāvanāmayāni kuśalamūlāni,
yāni ca śaikṣāṇyanāsravāṇi kuśalamūlāni,
yāni ca aśaikṣāṇyanāsravāṇi kuśalamūlāni,
yaiśca tasmin dharme pṛthagjanaiḥ kuśalamūlānyavaropitāni
avaropayiṣyante'varopyante ca,
yaiśca
devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragairmanuṣyāmanuṣyairvā sa
dharmaḥ śrutaḥ śroṣyate śrūyate ca,
śrutvā ca kuśalamūlānyavaropitāni avaropayiṣyante'varopyante ca,
yaiśca tiryagyonigatairapi sattvaiḥ sa dharmaḥ śrutaḥ śroṣyate śrūyate
ca, śrutvā ca
kuśalamūlāni avaropitānyavaropayiṣyante'varopyante ca,
yaiśca sattvaisteṣu buddheṣu bhagavatsu parinirvṛteṣu parinirvāsyatsu
parinirvāyatsu ca kuśalamūlānyavaropitāni avaropayiṣyante'varopyante ca,
teṣāṁ ca sarveṣāṁ yāni kuśalamūlāni,
tāni sarvāṇyakato'bhisaṁkṣipya piṇḍayitvā tulayitvā niravaśeṣya
niravaśeṣamagrayā anumodanayā anumodeta,
śreṣṭhayā jyeṣṭhayā varayā
pravarayā praṇītayā uttamayā anuttamayā niruttamayā asamayā asamasamayā
anumodanayā anumodeta| evamanumodya anumodanāsahagataṁ puṇyakriyāvastu
anuttarāyai samyaksaṁbodhaye pariṇāmayāmīti vācaṁ bhāṣeta- anuttarāyāḥ
samyaksaṁbodherāhārakaṁ bhavatviti| tasya kathaṁ bodhisattvasya
mahāsattvasya na saṁjñāviparyāso na cittaviparyāso na dṛṣṭiviparyāso
bhavati?
sacetpariṇāmayan evaṁ samanvāharati-te dharmāḥ kṣīṇā niruddhā vigatā
vipariṇatāḥ, sa ca
dharmo'kṣayo yatra pariṇāmyate ityevaṁ pariṇāmitaṁ bhavatyanuttarāyāṁ
samyaksaṁbodhau| sacetpunarevamupaparīkṣate-na dharmo dharmaṁ
pariṇāmayati, ityapi
pariṇāmitaṁ bhavatyanuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau| evaṁ bhadantaṁ subhūte
pariṇāmayato bodhisattvasya mahāsattvasya na saṁjñāviparyāso na
cittaviparyāso na dṛṣṭiviparyāso bhavati| tatkasya hetoḥ?
tathā hi sa tāṁ pariṇāmanāṁ nābhiniviśate| sacetpunarevaṁ saṁjānīte-na
cittaṁ cittaṁ jānāti,
na dharmo dharmaṁ jānāti,
ityapi pariṇāmitaṁ bhavatyanuttarāyai samyaksaṁbodhaye| ayaṁ
bodhisattvasya mahāsattvasyānuttaraḥ pariṇāmaḥ|
sacetpunarbodhisattvastaṁ puṇyābhisaṁskāraṁ saṁjānīte,
na pariṇāmayatyanuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau| tatkasya hetoḥ?
tathā hi sa tāṁ pariṇāmanāmabhiniviśate|
sacetpunarasyaivaṁ
bhavati-so'pi puṇyābhisaṁskāro viviktaḥ śāntaḥ,
yadapyanumodanāsahagataṁ puṇyakriyāvastu tadapi viviktaṁ śāntamiti
pariṇāmayatyanuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau| sacedevamapi na
saṁjānīte-sarvasaṁskārāḥ śāntā viviktā iti,
evamiyaṁ tasya bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitā yadapi
tatteṣāṁ buddhānāṁ bhagavatāṁ parinirvṛtānāṁ kuśalamūlam| yādṛśa eva sa
pariṇāmastādṛśameva tatkuśalamūlam,
yenāpi tatpariṇāmitaṁ tadapi tajjātikaṁ tallakṣaṇaṁ tannikāyaṁ
tatsvabhāvam| sacedevaṁ saṁjānīte,
na pariṇāmayatyanuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau| tatkasya hetoḥ?
na hi buddhā bhagavanto nimittayogena pariṇāmanāmabhyanujānanti|
yaccātītaṁ tatkṣīṇaṁ niruddhaṁ vigataṁ vipariṇatam,
yadapyanāgataṁ tadapyasaṁprāptam,
pratyutpannasya sthitirnopalabhyate,
yacca nopalabhyate tannaiva nimittaṁ na viṣayaḥ| sacedevaṁ nimittīkaroti,
na samanvāharati na pariṇāmayatyanuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau| atha
smṛtivaikalyena na nimittīkaroti na samanvāharati na manasi karoti
smṛtivaikalyādanavabodhādvā,
evamapi na pariṇāmayatyanuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau| atha tannimitaṁ
samanvāharati, na ca
nimittīkaroti, evaṁ
pariṇāmitaṁ bhavati tatkuśalamūlaṁ bodhisattvena mahāsattvenānuttarāyāṁ
samyaksaṁbodhau|
evamatra bodhisattvena
mahāsattvena śikṣitavyam-idaṁ tadbodhisattvasya
mahāsattvasyopāyakauśalaṁ veditavyam| yenopāyakauśalena kuśalamūlaṁ
pariṇāmayati, sa
āsannaḥ sarvajñatāyāḥ| atra copāyakauśalaṁ śikṣitukāmena bodhisattvena
mahāsattvena iyameva prajñāpāramitā abhīkṣṇaṁ śrotavyā udgrahītavyā
dhārayitavyā vācayitavyā paryavāptavyā pravartayitavyā deśayitavyā
upadeṣṭavyā uddeṣṭavyā svādhyātavyā paripraśnīkartavyā| tatkasya hetoḥ?
na hi prajñāpāramitāmanāgamya śakyeyamaśrutavatā
prajñāpāramitāpariṇāmanākriyā praveṣṭum| tatra ya evaṁ
vadet-śakyamanāgamya prajñāpāramitāṁ tatpuṇyakriyāvastu anuttarāyāṁ
samyaksaṁbodhau pariṇāmayitumiti,
sa maivaṁ vocaditi syādvacanīyaḥ| tatkasya hetoḥ?
niruddhā hi te ātmabhāvāḥ,
niruddhā hi te saṁskārāḥ,
śāntā viviktā virahitā upalabdhinaḥ| api tu khalu punaḥ sa pudgalo
nimittīkṛtya vikalpya ca yathābhūtamayathābhūte yathābhūtasaṁjñī
upalambhamanupalambhe pariṇāmayet,
tasya kuśalamūlaṁ buddhā bhagavanta evaṁ pariṇāmitamanuttarāyāṁ
samyaksaṁbodhau nābhyanujānanti| tatkasya hetoḥ?
eṣa eva hi tasya mahānupalambho bhavati,
yatsa parinirvāṇamapi buddhānāṁ bhagavatāṁ nimittīkaroti vikalpayati ca|
ākārataśca nirvāṇamupalabhate| na copalambhasaṁjñinastathāgatā arhantaḥ
samyaksaṁbuddhāḥ pariṇāmanāṁ mahārthakarīṁ vadanti| tatkasya hetoḥ?
saviṣaḥ saśalyo hyeṣaḥ pariṇāmaḥ|
tadyathāpi nāma praṇītaṁ
bhojanaṁ saviṣaṁ bhavet,
kiṁ cāpi tadvarṇataśca gandhataśca rasataśca sparśataśca abhilaṣaṇīyaṁ
bhavati, api tu khalu
punaḥ saviṣatvātparivarjanīyaṁ bhavati paṇḍitānām,
na paribhogāya| tadeva bālajātīyo duṣprajñajātīyaḥ puruṣaḥ
paribhoktavyaṁ manyeta| tasya tadbhojanaṁ paribhuñjānasya varṇatasya
gandhataśca rasataśca sparśataśca svādeṣu sukhakaraṁ pariṇāme cāsya
duḥkhavipākaṁ bhavati| sa tatonidānaṁ maraṇaṁ vā nigacchet,
maraṇamātrakaṁ vā duḥkham| evameva ārya subhūte ihaike durgṛhītena
durupalakṣitena duḥsvādhyātena subhāṣitasyārthamajānānā
yathābhūtamarthamanavabudhyamānā evamavavadiṣyanti,
evamanuśāsiṣyanti-ehi tvaṁ kulaputra atītānāgatapratyutpannānāṁ
buddhānāṁ bhagavatāṁ śīlaskandhaṁ samādhiskandhaṁ prajñāskandhaṁ
vimuktiskandhaṁ vimuktijñānadarśanaskandham| teṣāṁ ca śrāvakāṇāṁ
yaistatra teṣvatītānāgatapratyutpanneṣu buddheṣu bhagavatsu
kuśalamūlānyavaropitāni avaropayiṣyante'varopyante ca,
yāvacca saddharmo nāntarhito nāntardhāsyati nāntardadhāti ca,
etasminnantare teṣāṁ buddhānāṁ bhagavatāṁ
yāvatprathamacittotpādamupādāya yāvacca anuttarāṁ
samyaksaṁbodhimabhisaṁbuddhānāṁ bhagavatāṁ yāvacca anupadhiśeṣe
nirvāṇadhātau parinirvṛtānām,
ye ca tairbuddhairbhagavadbhirbodhisattvā mahāsattvā anuttarāyāṁ
samyaksaṁbodhau vyākṛtā vyākariṣyante vyākriyante ca,
teṣāṁ ca yāni kuśalamūlānyavaropitāni avaropayiṣyante'varopyante ca,
ye ca pratyekabuddhayānikāḥ pudgalā vyākṛtā vyākariṣyante vyākriyante ca
pratyekabodhau, teṣāṁ
ca yāni kuśalamūlānyavaropitāni avaropayiṣyante'varopyante ca,
ye ca śrāvakayānikāḥ pudgalā
vyākṛtā vyākariṣyante vyākriyante ca śrāvakabodhau,
teṣāṁ ca yāni kuśalamūlānyavaropitāni avaropayiṣyante'varopyante ca,
yāni ca pṛthagjanānāmaprameyāsaṁkhyeyeṣu lokadhātuṣu
atītānāgatapratyutpannānāṁ buddhānāṁ bhagavatāṁ sarvalokadhātuṣu
tatsarvaṁ kuśalamūlamekato'bhisaṁkṣipya piṇḍayitvā tulayitvā niravaśeṣya
niravaśeṣamanumodya anumodanāsahagataṁ puṇyakriyāvastu anuttarāyāṁ
samyaksaṁbodhau pariṇāmayati| evaṁ sa pariṇāmo nimittayogena
pariṇāmyamāno viṣatvāya saṁpravartate,
tadyathāpi nāma tatsaviṣaṁ bhojanameva| nāstyupalambhasaṁjñinaḥ
pariṇāmanā| tatkasya hetoḥ?
saviṣatvādupalambhasya| tasmādbodhisattvayānikena pudgalena naivaṁ
śikṣitavyam| kathaṁ punaranena śikṣitavyam?
kathamatītānāgatapratyutpannānāṁ buddhānāṁ bhagavatāṁ kuśalamūlaṁ
parigrahītavyam?
kathaṁ ca parigṛhītaṁ suparigṛhītaṁ bhavati?
kathaṁ ca pariṇāmayitavyam?
kathaṁ ca pariṇāmitaṁ
supariṇāmitaṁ bhavatyanuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau?
ihānena bodhisattvayānikena kulaputreṇa vā kuladuhitrā vā
tathāgatamanabhyākhyātukāmena evaṁ tatsarvaṁ
kuśalamūlamanumoditavyamevaṁ pariṇāmayitavyaṁ yathā te tathāgatā
arhantaḥ samyaksaṁbuddhā buddhajñānena buddhacakṣuṣā jānanti paśyanti
tatkuśalamūlaṁ yajjātikaṁ yannikāyaṁ yādṛśaṁ yatsvabhāvaṁ yallakṣaṇam|
yayā dharmatayā saṁvidyate tathā anumode tatkuśalamūlam,
yathā ca te tathāgatā arhantaḥ samyaksaṁbuddhā abhyanujānanti
pariṇāmyamānaṁ tatkuśalamūlamanuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau,
tathāhaṁ pariṇāmayāmīti| evamanumodamāna evaṁ pariṇāmayan bodhisattvo
mahāsattvo'naparāddho bhavati| buddhānāṁ bhagavatāṁ samyaktvānumoditaṁ
pariṇāmitaṁ ca bhavati tatkuśalamūlamanuttarāyai samyaksaṁbodhaye,
na ca tāṁstathāgatānarhataḥ samyaksaṁbuddhānabhyākhyāti| evaṁ cāsya
pariṇāmo nirviṣaḥ pariṇāmo mahāpariṇāmo dharmadhātupariṇāmaḥ paripūrṇaḥ
suparipūrṇo bhavati adhyāśayena adhimuktyā pariṇāmayataḥ||
punaraparaṁ
bodhisattvayānikena kulaputreṇa vā kuladuhitrā vā evaṁ
pariṇāmayitavyam-yacchīlaṁ yaḥ samādhiryā prajñā yā
vimuktiryadvimuktijñānadarśanaṁ tadyathā aparyāpannaṁ kāmadhātau
aparyāpannaṁ rūpadhātau aparyāpannamārūīpyadhātau nāpyatītaṁ na anāgataṁ
na pratyutpannam| tatkasya hetoḥ?
tryadhvatraidhātukāparyāpannatvāt| tathaiva pariṇāmo'pyaparyāpannaḥ|
yatrāpi dharme sa pariṇāmaḥ pariṇāmyate,
so'pi dharmo'paryāpannaḥ| sacedevamadhimuñcati,
evaṁ pariṇāmayatastasya bodhisattvasya mahāsattvasya avinaṣṭaḥ pariṇāmo
bhavatyaparyāpanno nirviṣaḥ pariṇāmo mahāpariṇāmo dharmadhātupariṇāmaḥ
paripūrṇaḥ suparipūrṇo bhavati| atha taṁ pariṇāmayati niviśate
nimittīkaroti, mithyā
pariṇāmayati| tatra yo'yaṁ pariṇāmo bodhisattvasya mahāsattvasya,
anayā dharmadhātupariṇāmanayā yathā buddhā bhagavanto jānanti,
yathā cābhyanujānanti tatkuśalamūlamanuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau
pariṇāmitamevaṁ supariṇāmitaṁ bhavatīti,
tathāhaṁ pariṇāmayāmi ityayaṁ samyakpariṇāmaḥ| evaṁ ca pariṇāmitaṁ
supariṇāmitaṁ bhavatyanuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau||
atha khalu bhagavānāyuṣmate
subhūtaye sādhukāramadāt-sādhu sādhu subhūte| śāstṛkṛtyaṁ tvaṁ subhūte
karoṣi, yastvaṁ
bodhisattvānāṁ mahāsattvānāṁ dharmaṁ deśayasi| tatkasya hetoḥ?
yo hyayaṁ subhūte pariṇāmaḥ,
dharmadhātupariṇāmo'yaṁ bodhisattvasya mahāsattvasya| asyāmeva
dharmatāyāṁ yathā buddhā bhagavanto jānanti paśyanti,
tatkuśalamūlaṁ yajjātikaṁ yannikāyaṁ yādṛśaṁ yatsvabhāvaṁ yallakṣaṇaṁ
yayā dharmatayā saṁvidyate,
tathā anumode| yathā ca abhyanujānanti,
tathāhaṁ pariṇāmayāmīti| atra yaḥ puṇyaskandho yaśca
gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu ye sattvāḥ,
tān sarvān kaścideva kulaputro vā kuladuhitā vā daśasu kuśaleṣu
karmapatheṣu samādāpayetpratiṣṭhāpayet,
tasya yaḥ puṇyābhisaṁskāraḥ,
tato'yameva bodhisattvasya mahāsattvasya dharmadhātupariṇāmajaḥ
puṇyaskandho'gra ākhyāyate,
śreṣṭha ākhyāyate,
jyeṣṭha ākhyāyate,
vara ākhyāyate,
pravara ākhyāyate,
praṇīta ākhyāyate,
uttama ākhyāyate,
anuttama ākhyāyate,
niruttama ākhyāyate,
asama ākhyāyate,
asamasama ākhyāyate|
tiṣṭhatu khalu punaḥ subhūte
gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu sarvasattvān
daśasu kuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpya puṇyābhisaṁskāraḥ,
yāvantaḥ subhūte gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu
lokadhātuṣu sattvāḥ,
te sarve caturṇāṁ dhyānānāṁ lābhino bhaveyuḥ,
teṣāṁ ca yaḥ puṇyābhisaṁskāraḥ,
tato'yameva bodhisattvasya mahāsattvasya pariṇāmanāsahagataḥ
puṇyaskandho'gra ākhyāyate,
śreṣṭha ākhyāyate,
jyeṣṭha ākhyāyate,
vara ākhyāyate,
pravara ākhyāyate,
praṇīta ākhyāyate,
uttama ākhyāyate,
anuttama ākhyāyate,
niruttama ākhyāyate,
asama ākhyāyate,
asamasama ākhyāyate| tiṣṭhatu khalu punaḥ subhūte gaṅgānadīvālukopameṣu
trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu sarvasattvānāṁ
caturdhyānaniṣpādanasaṁbhūtaḥ puṇyābhisaṁskāraḥ,
ye subhūte gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu
sattvāḥ, te sarve
caturṇāmapramāṇānāṁ lābhino bhaveyuḥ| tiṣṭhatu khalu punaḥ subhūte
gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu
caturapramāṇalābhināṁ sarvasattvānāṁ puṇyābhisaṁskāraḥ,
ye subhūte gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu
sattvāḥ, te sarve
catasṛṇāmārūpyasamāpattīnāṁ lābhino bhaveyuḥ|
tiṣṭhatu khalu punaḥ subhūte
gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu
caturārūpyasamāpattilābhināṁ sarvasattvānāṁ puṇyābhisaṁskāraḥ,
ye subhūte gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu
sattvāḥ, te sarve
pañcānāmabhijñānāṁ lābhino bhaveyuḥ| tiṣṭhatu khalu punaḥ subhūte
gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu pañcābhijñānāṁ
sarvasattvānāṁ puṇyābhisaṁskāraḥ,
ye subhūte gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu
srotaāpannā bhaveyuḥ| tiṣṭhatu khalu punaḥ subhūte gaṅgānadīvālukopameṣu
trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu sarvasattvānāṁ srotaāpannānāṁ
puṇyābhisaṁskāraḥ, ye
subhūte gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu
sattvāḥ, te sarve
sakṛdāgāmino bhaveyuḥ| tiṣṭhatu khalu punaḥ subhūte
gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu sarvasattvānāṁ
sakṛdāgāmināṁ puṇyābhisaṁskāraḥ,yāvantaḥ
subhūte gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu
sattvāḥ, te sarve
anāgāmino bhaveyuḥ| tiṣṭhatu khalu punaḥ subhūte gaṅgānadīvālukopameṣu
trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu sarvasattvānāmanāgāmināṁ
puṇyābhisaṁskāraḥ,
yāvantaḥ subhūte gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu
lokadhātuṣu sattvāḥ te sarve arhanto bhaveyuḥ|
tiṣṭhatu khalu punaḥ subhūte
gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu
sarvasattvānāmarhatāṁ puṇyaskandhaḥ,
ye subhūte gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu
sattvāḥ, te sarve
pratyekabuddhā bhaveyuḥ| tiṣṭhatu khalu punaḥ subhūte
gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu sarvasattvānāṁ
pratyekabuddhānāṁ puṇyaskandhaḥ,
ye subhūte gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu
sattvāḥ, te sarve
anuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau saṁprasthitā bhaveyuḥ| ye sarve anyeṣvanyeṣu
gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu ye sattvāḥ,
tān sarvānekaiko
bodhisattvaścīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārairgaṅgānadīvālukopamān
kalpānupatiṣṭhet sarvasukhopadhānaiḥ,
sarvaiḥ sukhasparśavihāraiḥ,
tacca dānamupalambhasaṁjñino dadyuḥ| etena paryāyeṇa tān
sarvasattvānekaikaṁ parikalpya tāṁśca sarvabodhisattvānekaiko
bodhisattvo gaṅgānadīvālukopamān
kalpānupatiṣṭheccīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkāraiḥ
sarvasukhopadhānaiḥ,
sarvaiḥ sukhasparśavihāraiḥ
satkuryādgurukuryānmānayetpūjayedarcayedapacāyet| evamekaikasteṣāṁ
sarveṣāṁ bodhisattvānāmanena paryāyeṇa dānaṁ dadyāt,
evaṁ sarve'pi te dānaṁ dadyuḥ| tatkiṁ manyase subhūte api nu te
bodhisattvāstatonidānaṁ bahu puṇyaṁ prasaveyuḥ?
subhūtirāha-bahu bhagavan,
bahu sugata| aprameyaṁ bhagavan,
aprameyaṁ sugata| saṁkhyāpi bhagavaṁstasya puṇyaskandhasya na sukarā
kartum, gaṇanāpi
upamāpi aupamyamapi upanisāpi upaniṣadapi bhagavaṁstasya puṇyaskandhasya
na sukarā kartum| sacedbhagavan rūpī bhavet,
sa puṇyaskandho gaṅgānadīvālukopameṣvapi trisāhasramahāsāhasreṣu
lokadhātuṣu na māyet||
evamukte bhagavānāyuṣmataṁ
subhūtiṁ sthavirametadavocat-evametatsubhūte,
evametat| yatra khalu punaḥ subhūte bodhisattvayānikaḥ pudgalaḥ
prajñāpāramitopāyakauśalyaparigṛhīto'nena dharmadhātupariṇāmena
tatkuśalamūlamanuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau pariṇāmayet,
puṇyaṁ prasavati| asya subhūte puṇyaskandhasya dharmadhātupariṇāmajasya
asau pūrvaka upalambhasaṁjñināṁ bodhisattvānāṁ dānamayaḥ
puṇyābhisaṁskāraḥ śatatamīmapi kalāṁ nopaiti,
sahasratamīmapi śatasahasratamīmapi koṭītamīmapi koṭīśatatamīmapi
koṭīsahasratamīmapi koṭīśatasahasratamīmapi
koṭīniyutaśatasahasratamīmapi kalāṁ nopaiti,
saṁkhyāmapi kalāmapi gaṇanāmapi upamāmapi aupamyamapi upanisāmapi
upaniṣadamapi na kṣamate| tatkasya hetoḥ?
tathā hi teṣāṁ paurvakāṇāmupalambhasaṁjñināṁ bodhisattvānāṁ subahvapi
dānaṁ dattaṁ subahvityapi parisaṁkhyātaṁ bhavati||
atha khalu
cāturmahārājakāyikānāṁ devaputrāṇāṁ viṁśatisahasrāṇi prāñjalīni
namasyanti bhagavantametadavocan-mahāpariṇāmo'yaṁ bhagavan
bodhisattvānāṁ mahāsattvānāṁ yaduta
prajñāpāramitopāyakauśalyaparigṛhītānāṁ kuśalamūlapariṇāmaḥ
sarvajñatāyai, yatra
hi nāma teṣāmaupalambhikānāṁ bodhisattvānāṁ tāvantaṁ dānamayaṁ
puṇyābhisaṁskāramabhibhavati| atha khalu trāyastriṁśakāyikānāṁ
devaputrāṇāṁ śatasahasrāṇi
divyapuṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇavarṣairdivyai
ratnavarṣairdivyaiśca vastravarṣairbhagavantamabhyavākirannabhiprākiran|
divyaiśchatrairdivyairdhvajairdivyābhirghaṇṭābhirdivyābhiḥ patākābhiḥ
samantācca divyadīpamālābhirbahuvidhābhiśca divyābhiḥ
pūjābhirbhagavantaṁ satkurvanti sma,
gurukurvanti sma mānayanti sma pūjayanti sma arcayanti sma apacāyanti
sma, divyāni ca
vādyānyabhipravādayāmāsuḥ| evaṁ ca vācamabhāṣanta-mahāpariṇāmo batāyaṁ
bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya yo'yaṁ dharmadhātupariṇāmaḥ,
yatra hi nāma tatteṣāmaupalambhikānāṁ bodhisattvānāṁ mahāsattvānāṁ
dānamayaṁ puṇyābhisaṁskāraskandhamabhibhavati yathāpi nāma
prajñāpāramitopāyakauśalyaparigṛhītatvādasya mahāpariṇāmasya|
evamanyebhyo'pi devanikāyebhyo devaputrā āgatya bhagavantaṁ parameṇa
satkāreṇa parameṇa gurukāreṇa paramayā mānanayā paramayā pūjanayā
paramayā arcanayā paramayā apacāyanayā satkṛtya gurukṛtya mānayitvā
pūjayitvā arcayitvā apacāyya evameva śabdamudīrayanti sma,
ghoṣamanuśrāvayanti sma| evaṁ peyālena kartavyam|
yāmāstuṣitā nirmāṇaratayaḥ
paranirmitavaśavartino brahmakāyikā brahmapurohitā brahmapārṣadyā
mahābrahmāṇaḥ parīttābhā apramāṇābhā ābhāsvarāḥ parīttaśubhā
apramāṇaśubhāḥ śubhakṛtsnā anabhrakāḥ puṇyaprasavā bṛhatphalā
asaṁjñisattvā abṛhā atapāḥ sudṛśāḥ sudarśanā akaniṣṭhāśca devāḥ,
te'pyevamevāñjaliṁ kṛtvā bhagavantaṁ namasyanta etadavocan-āścaryaṁ
bhagavan yāvadayaṁ bodhisattvānāṁ mahāsattvānāṁ
prajñāpāramitopāyakauśalyaparigṛhītānāṁ kuśalamūlapariṇāmaḥ,
yasteṣāmupalambhasaṁjñināṁ bodhisattvānāṁ tāvaccirarātrasaṁcitamamapi
tathā mahāvistarasamudānītamapi puṇyaskandhamabhibhavati||
atha khalu bhagavāṁstān
śuddhāvāsakāyikān devaputrānādīn kṛtvā sarvāṁstān devaputrānāmantrayate
sma-tiṣṭhatu khalu punardevaputrā gaṅgānadīvālukopameṣu
trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu sarvasattvānāmanuttarāṁ
samyaksaṁbodhimabhisaṁprasthitānāmanuttarāyāḥ samyaksaṁbodheḥ
pratilambhāya dānaṁ dadatāṁ puṇyābhisaṁskāraḥ anena paryāyeṇa,
ye'pi te devaputrā anyeṣvanyeṣu gaṅgānadīvālukopameṣu
trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu sattvāḥ,
te'pi sarve anuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau praṇidhānaṁ kṛtvā bodhāya
cittamutpādya anyeṣvanyeṣu gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu
lokadhātuṣu sarvasattvānāṁ
cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkāraiḥ
sarvasukhopadhānaiḥ sarvaiḥ sukhasparśavihārairekaiko bodhisattvo
gaṅgānadīvālukopamān kalpāṁstiṣṭhan dānaṁ dadyāt,
evaṁ sarve'pi yāvatte copalambhasaṁjñino dānaṁ dadyuḥ| etena paryāyeṇa
tān sarvasattvānekaikaṁ parikalpya tāṁśca sarvabodhisattvānekaiko
bodhisattvo yāvatsarve te bodhisattvā gaṅgānadīvālukopamān
kalpāṁstiṣṭhantastān
sarvasattvāṁścīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkāraiḥ
sarvasukhopadhānaiḥ sarvaiḥ sukhasparśavihārairupatiṣṭheyuḥ,
tacca dānamupalambhasaṁjñino dadyuḥ|
yaśca bodhisattvo
mahāsattvaḥ
prajñāpāramitopāyakauśalyaparigṛhīto'tītānāgatapratyutpannānāṁ buddhānāṁ
bhagavatāṁ śīlaskandhaṁ samādhiskandhaṁ prajñāskandhaṁ vimuktiskandhaṁ
vimuktijñānadarśanaskandhaṁ teṣāṁ ca
bodhisattvapratyekabuddhaśrāvakayānikānāṁ pudgalānāṁ yaiśca tatra
anyairapi sattvaiḥ kuśalamūlānyavaropitānyavaropayiṣyante'varopyante ca,
tatsarvamekato'bhisaṁkṣipya piṇḍayitvā tulayitvā niravaśeṣya
niravaśeṣamagrayā anumodanayā anumodate| śreṣṭhayā jyeṣṭhayā varayā
pravarayā praṇītayā uttamayā anuttamayā niruttamayā uttarottarayā
asamayā asamasamayā apratisamayā acintyayā anumodanayā anumodate|
anumodya anumodanāsahagataṁ puṇyakriyāvastu anuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau
pariṇāmayati-anuttarāyāḥ samyaksaṁbodherāhārakaṁ bhavatviti|
asyānumodanāpariṇāmanāsahagatasya puṇyakriyāvastunaḥ so'pi paurvaka
aupalambhikānāṁ bodhisattvānāṁ puṇyābhisaṁskāraḥ śatatamīmapi kalāṁ
nopaiti,
sahasratamīmapi śatasahasratamīmapi koṭītamīmapi koṭīśatatamīmapi
koṭīsahasratamīmapi koṭīśatasahasratamīmapi
koṭīniyutaśatasahasratamīmapi kalāṁ nopaiti,
saṁkhyāmapi kalāmapi gaṇanāmapi upamāmapi aupamyamapi upanisāmapi
upaniṣadamapi na kṣamate| tatkasya hetoḥ?
tathā hi te bodhisattvāḥ sarve'pyupalambhasaṁjñino dānaṁ dadati||
atha khalvāyuṣmān
subhūtirbhagavantametadavocat-yadbhagavānevamāha-atītānāgatapratyutpannānāṁ
sarveṣāṁ buddhānāṁ bhagavatāṁ bodhisattvapratyekabuddhaśrāvakasaṁghānāṁ
sarvasattvānāṁ ca atītānāgatapratyutpannaṁ yannāma kuśalamūlaṁ
tatsarvamekato'bhisaṁkṣipya piṇḍayitvā tulayitvā niravaśeṣya
niravaśeṣamanumodate agrayā anumodanayā| śreṣṭhayā jyeṣṭhayā varayā
pravarayā praṇītayā uttamayā anuttamayā niruttamayā uttarottarayā
asamayā asamasamayā apratisamayā acintyayā anumodate iti| tatra kiyatā
bhagavan agrānumodanā bhavati ?
evamukte bhagavānāyuṣmantaṁ subhūtimetadavocat-yadi subhūte
bodhisattvayānikaḥ pudgalo'tītāgatapratyutpannān gṛhṇīte na manyate
nopalabhate na kalpayati na vikalpayati na paśyati na samanupaśyati,
evaṁ cainān dharmānupaparīkṣate-kalpanāviṭhapitāḥ sarvadharmāḥ,
ajātā anirjātā anāgatikā agatikāḥ| nātra kaściddharma utpanno nāpi
kaściddharma utpatsyate nāpi kaściddharma utpadyate,
nāpi kaściddharmo niruddho nāpi kaściddharmo nirutsyate nāpi
kaściddharmo nirudhyate| ityevametān dharmānupaparīkṣya yathaiṣāṁ
dharmāṇāṁ dharmatā tathānumodate|
anumodya tathaiva
pariṇāmayatyanuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau| iyatā subhūte bodhisattvasya
mahāsattvasya agrā anumodanā bhavati| asya subhūte kuśalamūlapariṇāmasya
teṣāṁ paurvakāṇāṁ bodhisattvānāmupalambhasaṁjñināmupalambhadṛṣṭikāṇāṁ
taddānamayaṁ puṇyakriyāvastu śatatamīmapi kalāṁ nopaiti,
sahasratamīmapi śatasahasratamīmapi koṭītamīmapi koṭīśatatamīmapi
koṭīsahasratamīmapi koṭīśatasahasratamīmapi
koṭīniyutaśatasahasratamīmapi kalāṁ nopaiti,
saṁkhyāmapi kalāmapi gaṇanāmapi upamāmapi aupamyamapi upanisāmapi
upaniṣadamapi na kṣamate||
punaraparaṁ subhūte
bodhisattvayānikena pudgalena atītānāgatapratyutpannānāṁ sarveṣāṁ
buddhānāṁ bhagavatāṁ dānamanumoditukāmena śīlamanumoditukāmena
kṣāntimanumoditukāmena vīryamanumoditukāmena dhyānamanumoditukāmena
prajñāmanumoditakāmena evamanumoditavyam-yathā vimuktistathā dānam,
yathā vimuktistathā śīlaṁ,
yathā vimuktistathā kṣāntiḥ,
yathā vimuktistathā vīryam,
yathā vimuktistathā dhyānam,
yathā vimuktistathā prajñā,
yathā vimuktistathā vimuktijñānadarśanam,
yathā vimuktistathā anumodanā,
yathā vimuktistathā anumodanāsahagataṁ puṇyakriyāvastu,
yathā vimuktistathā pariṇāmanā,
yathā vimuktistathā buddhā bhagavantaḥ pratyekabuddhāśca,
yathā vimuktistathā teṣāṁ śrāvakā ye parinirvṛtāḥ,
yathā vimuktistathā te dharmā ye'tītā niruddhāḥ,
yathā vimuktistathā te dharmā ye'nāgatā anutpannāḥ,
yathā vimuktistathā te dharmā ye etarhi pratyutpannā vartamānāḥ,
yathā vimuktistathā te'tītā buddhā bhagavantasteṣāṁ ca śrāvakāḥ,
yathā vimuktistathā te'nāgatā buddhā bhagavantasteṣāṁ ca śrāvakāḥ,
yathā vimuktistathā te pratyutpannā buddhā bhagavantasteṣāṁ ca śrāvakāḥ,
ye etarhyaprameyeṣvasaṁkhyeyeṣu lokadhātuṣu tiṣṭhanti dhriyante
yāpayanti, yathā
vimuktistathātītānāgata pratyutpannā buddhā bhagavantaḥ|
evameteṣāṁ
dharmāṇāmabaddhānāmamuktānāmasaktānāṁ yā dharmatā,
tāmanuttarayā anumodanayā anumode| anumodya anumodanāsahagataṁ
puṇyakriyāvastu anuttarāya samyaksaṁbodhau pariṇāmayāmi
apariṇāmanāyogena asaṁkrāntito'viṁnāśata iti| iyatā subhūte
bodhisattvasya mahāsattvasya agrā anumodanā bhavati| tiṣṭhantu khalu
punaḥ subhūte te'pi ye'nyeṣvanyeṣu gaṅgānadīvālukopameṣu
trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu sarvasattvā anuttarāyāṁ
samyaksaṁbodhau saṁprasthitāḥ,
anuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau saṁprasthāya anyeṣvanyeṣu
gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu sarvasattvānāṁ
bodhāya cittamutpādya sarve'pyekaiko bodhisattvaḥ ekaikasmai
bodhisattvāya gaṅgānadīvālukopamān kalpāṁstiṣṭhan dānaṁ
dadyādupalambhasaṁjñī
cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkāraiḥ
sarvasukhopadhānaiḥ sarvasukhasparśavihārairupatiṣṭhan,
anena paryāyeṇa sarve'pi te sarvebhya upatiṣṭhantaḥ upalambhasaṁjñino
dānaṁ dadyuḥ| ye subhūte gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu
lokadhātuṣu sattvāḥ,
te sarve'nuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁpratiṣṭheran|
anuttarāṁ
samyaksaṁbodhimabhisaṁprasthāya gaṅgānadīvālukopamān kalpān
kāyasucaritaṁ vāksucaritaṁ manaḥsucaritamupalambhasaṁjñinaḥ śīlaṁ
samādāya varteran| anena paryāyeṇa sarve'pi te bodhisattvā ekaiko
bodhisattvo gaṅgānadīvālukopamān kalpāṁstiṣṭhan gaṅgānadīvālukopamān
kalpān kāyasucaritaṁ vāksucaritaṁ manaḥsucaritamupalambhasaṁjñī śīlaṁ
samādāya varteta| etena paryāyeṇa sarve'pi te bodhisattvā
upalambhasaṁjñinaḥ śīlaṁ samādāya varteran| yaśca bodhisattvo
mahāsattvaḥ
prajñāpāramitopāyakauśalyaparigṛhīto'tītānāgatapratyutpannānāṁ buddhānāṁ
bhagavatāṁ śīlasamādhiprajñāvimuktivimuktijñānadarśanaskandhāṁsteṣāṁ ca
pratyekabuddhānāṁ śīlasamādhiprajñāvimuktijñānadarśanaskandhāṁsteṣāṁ ca
śrāvakāṇāṁ śīlasamādhiprajñāvimuktivimuktijñānadarśanaskandhān
sarvasattvānāṁ ca atītānāgatapratyutpannaṁ kuśalamūlaṁ
sarvamekato'bhisaṁkṣipya piṇḍayitvā tulayitvā niravaśeṣya
niravaśeṣamanumodate'grayā anumodanayā| śreṣṭhayā jyeṣṭhayā varayā
pravarayā praṇītayā uttamayā anuttamayā niruttamayā uttarottarayā
asamayā asamasamayā apratisamayā acintayā anumodanayā anumodate|
anumodya anumodanāsahagataṁ puṇyakriyāvastu anuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau
pariṇāmayati| asya subhūte anumodanāsahagatasya puṇyakriyāvastuno'sau
paurvaka aupalambhikānāṁ bodhisattvāna śīlamayaḥ puṇyābhisaṁskāraḥ
śatatamīmapi kalāṁ nopaiti,
sahasratamīmapi śatasahasratamīmapi koṭītamīmapi koṭīśatatamīmapi
koṭīsahasratamīmapi koṭīśatasahasratamīmapi
koṭīniyutaśatasahasratamīmapi kalāṁ nopaiti,
saṁkhyāmapi kalāmapi gaṇanāmapi upamāmapi aupamyamapi upanisāmapi
upaniṣadamapi na kṣamate|
tatkasya hetoḥ?
tathā hi te bodhisattvā upalambhasaṁjñinaḥ śīlaṁ samādāya vartanta iti|
tiṣṭhantu khalu punaḥ subhūte gaṅgānadīvālukopameṣu
trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu sarvasattvā anuttarāṁ
samyaksaṁbodhimabhisaṁprasthitāḥ,
anuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁprasthāya gaṅgānadīvālukopamān kalpān
kāyasucaritaṁ vāksucaritaṁ manaḥsucaritaṁ śīlaṁ samādāya vartamānā
upalambhasaṁjñinaḥ,
ye subhūte gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu
sattvāḥ, te sarve
anuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁpratiṣṭheran| anuttarāṁ
samyaksaṁbodhimabhisaṁprasthāya gaṅgānadīvālukopamān
kalpāṁstiṣṭhanto'nyeṣvanyeṣu gaṅgānadīvālukopameṣu
trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu sarvairekaiko bodhisattva
ākruṣṭo'bhihataḥ paribhāṣitaḥ samāna eva,
sarve'pi te upalambhasaṁjñinaḥ kṣāntiṁ samādāya varteran,
yāvatsarve te bodhisattvāḥ kṣāntiṁ samādāya vartamānāḥ,
etena paryāyeṇa sarve te bodhisattvā ekaiko bodhisattvo
gaṅgānadīvālukopamān kalpāṁstiṣṭhan gaṅgānadīvālukopamān
kalpānanyeṣvanyeṣu gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu
lokadhātuṣu sarvairākruṣṭo'bhihataḥ paribhāṣitaḥ samānaḥ upalambhasaṁjñī
kṣāntiṁ samādāya varteta| evaṁ sarve'pi te sarvairākruṣṭā abhihatāḥ
paribhāṣitāḥ samānā upalambhasaṁjñinaḥ kṣāntiṁ samādāya varteran| yaśca
bodhisattvo mahāsattvo'nayā prajñāpāramitayā upāyakauśalyena ca
parigṛhīto'tītānāgatapratyutpannānāṁ buddhānāṁ bhagavatāṁ śīlaskandhaṁ
samādhiskandhaṁ prajñāskandhaṁ vimuktiskandhaṁ
vimuktijñānadarśanaskandhaṁ teṣāṁ ca pratyekabuddhānāṁ
śīlasamādhiprajñāvimuktivimuktijñānadarśanaskandhāṁsteṣāṁ ca śrāvakāṇāṁ
śīlasamādhiprajñāvimuktivimuktijñānadarśanaskandhān sarvasattvānāṁ ca
atītānāgatapratyutpannaṁ kuśalamūlaṁ sarvamekato'bhisaṁkṣipya piṇḍayitvā
tulayitvā niravaśeṣya niravaśeṣamanumodate agrayā anumodanayā|
śreṣṭhayā jyeṣṭhayā varayā
pravarayā praṇītayā uttamayā anuttamayā niruttamayā uttarottarayā
asamayā asamasamayā apratisamayā acintayā anumodanayā anumodate|
anumodya anumodanāsahagataṁ puṇyakriyāvastu anuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau
pariṇāmayati| asya subhūte anumodanāsahagatasya puṇyakriyāvastuno'sau
paurvakāṇāmaupalambhikānāṁ bodhisattvānāṁ kṣāntisahagataḥ
puṇyābhisaṁskāraḥ śatatamīmapi kalāṁ nopaiti,
sahasratamīmapi śatasahasratamīmapi koṭītamīmapi koṭīśatatamīmapi
koṭīsahasratamīmapi koṭīśatasahasratamīmapi
koṭīniyutaśatasahasratamīmapi kalāṁ nopaiti,
saṁkhyāmapi kalāmapi gaṇanāmapi upamāmapi aupamyamapi upanisāmapi
upaniṣadamapi na kṣamate| tatkasya hetoḥ?
tathā hi te bodhisattvā upalambhasaṁjñinaḥ kṣāntiṁ samādāya vartante|
tiṣṭhantu khalu punaḥ subhūte gaṅgānadīvālukopameṣu
trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu sarvasattvāḥ anuttarāṁ
samyaksaṁbodhimabhisaṁprasthitāḥ| anuttarāṁ
samyaksaṁbodhimabhisaṁprasthāya anyeṣvanyeṣu gaṅgānadīvālukopameṣu
trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu sarvairākruṣṭā abhihatāḥ
paribhāṣitāḥ samānāḥ upalambhasaṁjñino gaṅgānadīvālukopamān kalpān
kṣāntiṁ samādāya vartamānāḥ| ye subhūte gaṅgānadīvālukopameṣu
trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu sattvāḥ,
te sarve'nuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau saṁprasthitā bhaveyuḥ,
anuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau saṁprasthāya gaṅgānadīvālukopamān
kalpāṁstiṣṭhantaścaṁkramābhirūḍhā gaṅgānadīvālukopamān kalpān
aviṣīdanto'nabhībhūtāḥ styānamiddhenopalambhasaṁjñino vīryaṁ samādāya
varteran| yaśca bodhisattvo mahāsattvaḥ
prajñāpāramitopāyakauśalyaparigṛhīto'tītānāgatapratyutpannānāṁ buddhānāṁ
bhagavatāṁ śīlasamādhiprajñāvimuktivimuktijñānadarśanaskandhāṁsteṣāṁ ca
pratyekabuddhānāṁ
śīlasamādhiprajñāvimuktivimuktijñānadarśanaskandhāṁsteṣāṁ ca śrāvakāṇāṁ
śīlasamādhiprajñāvimuktivimuktijñānadarśanaskandhān sarvasattvānāṁ ca
atītānāgatapratyutpannānān kuśalamūlābhisaṁskārān
sarvānekato'bhisaṁkṣipya piṇḍayitvā tulayitvā niravaśeṣya
niravaśeṣamanumodate agrayā anumodanayā| śreṣṭhayā jyeṣṭhayā varayā
pravarayā praṇītayā uttamayā anuttamayā niruttarayā uttarottarayā
asamayā asamasamayā apratisamayā acintyayā anumodanayā anumodate|
anumodya anumodanāsahagataṁ
puṇyakriyāvastu anuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau pariṇāmayati| asya subhūte
anumodanāsahagatasya puṇyakriyāvastuno'sau paurvaka aupalambhikānāṁ
bodhisattvānāṁ vīryamayaḥ puṇyābhisaṁskāraḥ śatatamīmapi kalāṁ nopaiti,
sahasratamīmapi śatasahasratamīmapi koṭītamīmapi koṭīśatatamīmapi
koṭīsahasratamīmapi koṭīśatasahasratamīmapi
koṭīniyutaśatasahasratamīmapi kalāṁ nopaiti,
saṁkhyāmapi kalāmapi gaṇanāmapi upamāmapi aupamyamapi upanisāmapi
upaniṣadamapi na kṣamate| tatkasya hetoḥ?
tathā hi te bodhisattvāḥ sarve'pyupalambhasaṁjñino vīryaṁ samādāya
vartante| tiṣṭhantu khalu punaḥ subhūte gaṅgānadīvālukopameṣu
trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu sarvasattvā anuttarāyāṁ
samyaksaṁbodhau saṁprasthitāḥ,
anuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau saṁprasthāya gaṅgānadīvālukopamān
kalpāṁstiṣṭhantaścaṁkramābhirūḍhā gaṅgānadīvālukopamān kalpān
aviṣīdanto'nabhibhūtāḥ styānamiddhenopalambhasaṁjñino vīryaṁ samādāya
vartamānāḥ|
ye'pi te subhūte
gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu sattvāḥ,
te sarve'nuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau saṁprasthitā bhaveyuḥ| te
sarve'nuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau saṁprasthāya gaṅgānadīvālukopamān
kalpānupalambhasaṁjñinaścatvāri dhyānāni samāpadyeran| yaśca bodhisattvo
mahāsattvo'nayā prajñāpāramitayā upāyakauśalyena ca
parigṛhīto'tītānāgatapratyutpannānāṁ sarveṣāṁ buddhānāṁ bhagavatāṁ
śīlasamādhiprajñāvimuktivimuktijñānadarśanaskandhāṁsteṣāṁ ca
pratyekabuddhānāṁ
śīlasamādhiprajñāvimuktivimuktijñānadarśanaskandhāṁsteṣāṁ ca śrāvakāṇāṁ
śīlasamādhiprajñāvimuktivimuktijñānadarśanaskandhān sarvasattvānāṁ ca
atītānāgatapratyutpannān kuśalamūlābhisaṁskārān sarvānekato'bhisaṁkṣipya
pīṇḍayitvā tulayitvā niravaśeṣya niravaśeṣamanumodate agrayā anumodanayā|
śreṣṭhayā jyeṣṭhayā varayā pravarayā praṇītayā uttamayā anuttamayā
niruttarayā uttarottarayā asamayā asamasamayā apratisamayā acintyayā
anumodanayā anumodate| anumodya anumodanāsahagataṁ puṇyatriyāvastu
anuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau pariṇāmayati|
asya subhūte
anumodanāsahagatasya puṇyakriyāvastuno'sau paurvaka aupalambhikānāṁ
bodhisattvānāṁ caturdhyānamayaḥ puṇyābhisaṁskāraḥ śatatamīmapi kalāṁ
nopaiti,
sahasratamīmapi śatasahasratamīmapi koṭītamīmapi koṭīśatatamīmapi
koṭīsahasratamīmapi koṭīśatasahasratamīmapi
koṭīniyutaśatasahasratamīmapi kalāṁ nopaiti,
saṁkhyāmapi kalāmapi gaṇanāmapi upamāmapi aupamyamapi upanisāmapi
upaniṣadamapi na kṣamate| tatkasya hetoḥ?
tathā hi te bodhisattvā upalambhasaṁjñino dhyānāni samāpadyante iti||
āryāṣṭasāhasrikāyāṁ
prajñāpāramitāyāmanumodanāpariṇāmanāparivarto nāma ṣaṣṭhaḥ||