9
Stutiparivarto navamaḥ|
atha khalvāyuṣmān
subhūtirbhagavantametadavocat-prajñāpāramiteti bhagavan
nāmadheyamātrametat| tacca nāma idamiti nopalabhyate| vāgvastveva
nāmetyucyate| sāpi prajñāpāramitā na vidyate nopalabhyate| yathaiva
nāma, tathaiva
prajñāpāramitā| yathā prajñāpāramitā tathā nāma| dharmadvayametanna
vidyate nopalabhyate| kiṁ kāraṇaṁ bhagavan maitreyo bodhisattvo
mahāsattvo'nuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁbudhya ebhireva nāmabhiḥ
ebhireva padaiḥ ebhirevākṣaraiḥ asminneva pṛthivīpradeśe
prajñāpāramitāṁ bhāṣiṣyate?
evamukte bhagavānāyuṣmantaṁ subhūtimetadavocat-tathā hi subhūte
maitreyo bodhisattvo mahāsattvo na rūpaṁ nityaṁ nānityaṁ na rūpaṁ
baddhaṁ na muktam,
atyantaviśuddhamityabhisaṁbhotsyate| evaṁ nā vedanāṁ na saṁjñāṁ na
saṁskārān| na vijñānaṁ nityaṁ nānityam,
na vijñānaṁ baddhaṁ na muktam,
atyantaviśuddhamityabhisaṁbhotsyate| anena subhūte kāraṇena maitreyo
bodhisattvo mahāsattvaḥ anuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁbudhya
ebhireva nāmabhirebhireva padavyañjanairasminneva pṛthivīpradeśe
imāmeva prajñāpāramitāṁ bhāṣiṣyate||
evamukte āyuṣmān
subhūtirbhagavantametadavocat-pariśuddhā bateyaṁ bhagavan
prajñāpāramitā?
bhagavānāha-rūpaviśuddhitaḥ subhūte pariśuddhā prajñāpāramitā| evaṁ
vedanāsaṁjñāsaṁskārāḥ| vijñānaviśuddhitaḥ subhūte pariśuddhā
prajñāpāramitā| rūpānutpādānirodhāsaṁkleśāvyavadānaviśuddhitaḥ
subhūte pariśuddhā prajñāpāramitā| evaṁ vedanāsaṁjñāsaṁskārāḥ|
vijñānānutpādānirodhāsaṁkleśāvyavadānaviśuddhitaḥ subhūte pariśuddhā
prajñāpāramitā| ākāśaviśuddhitaḥ subhūte pariśuddhā prajñāpāramitā|
rūpanirupalepāparigrahatayā subhūte pariśuddhā prajñāpāramitā| evaṁ
vedanāsaṁjñāsaṁskārāḥ| vijñānanirupalepāparigrahatayā subhūte
pariśuddhā prajñāpāramitā|
ākāśapratiśrutkāvacanīyapravyāhāranirupalepatayā subhūte pariśuddhā
prajñāpāramitā| sarvopalepānulepadharmānupalepatayā subhūte
pariśuddhā prajñāpāramitā||
evamukte āyuṣmān
subhūtirbhagavantametadavocat-sulabdhā bata lābhāsteṣāṁ bhagavan
kulaputrāṇāṁ kuladuhitṝṇāṁ ca,
yeṣāmiyaṁ prajñāpāramitā śrotrāvabhāsamapyāgamiṣyati,
prāgeva ya udgrahīṣyanti dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti
pravartayiṣyanti deśayiṣyantyupadekṣyantyuddekṣyanti svādhyāsyanti|
na teṣāṁ cakṣūrogo bhaviṣyati,
na śrotrarogo na ghrāṇarogo na jihvārogo na kāyarogo bhaviṣyati| na
dhandhāyitatā bhaviṣyati,
na te viṣamāparihāreṇa kālaṁ kariṣyanti| bahūni caiṣāṁ
devatāsahasrāṇi pṛṣṭhataḥ pṛṣṭhato'nubaddhāni bhaviṣyanti| aṣṭamīṁ
caturdaśīṁ pañcadaśīṁ ca sa dharmabhāṇakaḥ kulaputro vā kuladuhitā
vā yatra yatra prajñāpāramitāṁ bhāṣiṣyate,
tatra tatra bahutaraṁ puṇyaṁ prasaviṣyati| evamukte
bhagavānāyuṣmantaṁ subhūtimetadavocat-evametatsubhūte,
evametat| bahūni subhūte tasya kulaputrasya vā kuladuhiturvā
devatāsahasrāṇi pṛṣṭhataḥ pṛṣṭhato'nubaddhāni bhaviṣyanti| bahūni ca
devatāsahasrāṇi tatrāgamiṣyanti sarvāṇi dharmaśravaṇārthikāni| tāni
ca rakṣāvaraṇaguptiṁ saṁvidhāsyanti tasya dharmabhāṇakasya imāṁ
prajñāpāramitāṁ bhāṣamāṇasya| tatkasya hetoḥ?
sadevamānuṣāsurasya hi subhūte lokasya prajñāpāramitā anuttaraṁ
ratnam| ato'pi subhūte kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṁ
bahutaraṁ puṇyaṁ prasaviṣyati| api tu khalu punaḥ subhūte
bahavo'ntarāyā bhaviṣyanti asyā gambhīrāyāḥ prajñāpāramitāyā
likhyamānāyā udgṛhyamāṇāyā dhāryamāṇāyā vācyamānāyāḥ
paryavāpyamānāyāḥ pravartyamānāyā upadiśyamānāyā uddiśyamānāyāḥ
svādhyāyyamānāyāḥ| tatkasya hetoḥ?
tathā hi subhūte bahupratyarthikāni mahāratnāni bhavanti| yathāsāraṁ
ca gurutarapratyarthikāni bhavanti| anuttaraṁ cedaṁ subhūte
mahāratnaṁ lokasya yaduta prajñāpāramitā| hitāya sukhāya pratipannā
lokasya| sarvadharmāṇāmanutpādāyānirodhāyāsaṁkleśāyāvināśayogena
pratyupasthitā| na ca subhūte prajñāpāramitā kaṁciddharmamālīyate,
na kaṁciddharmaṁ saṁkliśyate,
na kaṁciddharmaṁ parigṛhṇāti| tatkasya hetoḥ?
tathā hi subhūte sarve te dharmā na saṁvidyante nopalabhyante|
anupalabdhitaḥ subhūte anupaliptā prajñāpāramitā| anupalipteti
subhūte iyaṁ prajñāpāramitā| tathā hi subhūte rūpanirupalepatayā
anupalipteyaṁ prajñāpāramitā| evaṁ vedanāsaṁjñāsaṁskārāḥ|
vijñānanirupalepatayā subhūte anupalipteyaṁ prajñāpāramitā|
sacedevamapi subhūte bodhisattvo mahāsattvo na saṁjānīte,
carati prajñāpāramitāyām| sā khalu punariyaṁ subhūte prajñāpāramitā
na kasyaciddharmasyāveśikā vā niveśikā vā saṁdarśikā vā nidarśikā vā
āvāhikā vā nirvāhikā vā||
atha khalu saṁbahulāni
devaputrasahasrāṇi antarīkṣe kilakilāprakṣveḍitena
cailavikṣepānakārṣuḥ,
dvitīyaṁ batedaṁ dharmacakrapravartanaṁ jambūdvīpe paśyāma iti
cāvocan| atha khalu bhagavānāyuṣmantaṁ subhūtiṁ
sthavirametadavocat-nedaṁ subhūte dvitīyaṁ dharmacakrapravartanaṁ
nāpi kasyaciddharmasya pravartanaṁ vā nivartanaṁ vā| evamiyaṁ
subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitā||
evamukte āyuṣmān
subhūtirbhagavantametadavocat-mahāpāramiteyaṁ bhagavaṁstasya
bodhisattvasya mahāsattvasya,
yasyāsaṅgatā sarvadharmeṣu,
yo'sāvanuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁboddhukāmo na ca
kaṁciddharmamabhisaṁbudhyate,
dharmacakraṁ ca pravartayiṣyati,
na ca kaṁciddharmaṁ saṁdarśayiṣyati| tatkasya hetoḥ?
na hi kaściddharmo ya upalabhyate,
yo vā dharmaḥ sūcyate| nāpi kaściddharmaṁ pravartayiṣyati| tatkasya
hetoḥ?
atyantānabhinirvṛttā hi bhagavan sarvadharmāḥ| nāpi kaṁciddharmaṁ
nivartayiṣyati| tatkasya hetoḥ?
ādyanabhinirvṛttā hi bhagavan sarvadharmāḥ,
prakṛtiviviktatvātsarvadharmāṇām||
evamukte
bhagavānāyuṣmantaṁ subhūtimetadavocat-evametatsubhūte,
evametat| na hi subhūte śūnyatā pravartate vā nivartate vā| nāpi
subhūte ānimittaṁ pravartate vā nivartate vā| nāpi subhūte
apraṇihitaṁ pravartate vā nivartate vā| yā subhūte evaṁ deśanā,
iyaṁ sā sarvadharmāṇāṁ deśanā| naiva ca kenaciddeśitā,
nāpi kenacicchrutā,
nāpi kenacitpratīcchitā,
nāpi kenacitsākṣātkṛtā,
nāpi kenacitsākṣātkriyate,
nāpi kenacitsākṣātkariṣyate| nāpyanayā dharmadeśanayā
kaścitparinirvṛto nāpi parinirvāsyati nāpi parinirvāti| nāpyanayā
dharmadeśanayā kaściddakṣiṇīyaḥ kṛtaḥ||
evamukte āyuṣmān
subhūtirbhagavantametadavocat-asatpāramiteyaṁ bhagavan
ākāśasattāmupādāya| asamasamatāpāramiteyaṁ bhagavan
sarvadharmānupalabdhitāmupādāya| viviktapāramiteyaṁ bhagavan
atyantaśūnyatāmupādāya| anavamṛdyapāramiteyaṁ bhagavan
sarvadharmānupalabdhitāmupādāya| apadapāramiteyaṁ bhagavan
anāmāśarīratāmupādāya| asvabhāvapāramiteyaṁ bhagavan
anāgatimagatimupādāya| avacanapāramiteyaṁ bhagavan
sarvadharmāvikalpatāmupādāya| anāmapāramiteyaṁ bhagavan
skandhānupalabdhitāmupādāya| agamanapāramiteyaṁ bhagavan
sarvadharmāgamanatāmupādāya| asaṁhāryapāramiteyaṁ bhagavan
sarvadharmāgrāhyatāmupādāya| akṣayapāramiteyaṁ bhagavan
akṣayadharmayogatāmupādāya| anutpattipāramiteyaṁ bhagavan
sarvadharmānabhinirvṛttitāmupādāya| akārakapāramiteyaṁ bhagavan
kārakānupalabdhitāmupādāya| ajānakapāramiteyaṁ bhagavan
sarvadharmāṇāmanātmatāmupādāya| asaṁkrāntipāramiteyaṁ bhagavan
cyutyupapattyanupattitāmupādāya| avinayapāramiteyaṁ bhagavan
pūrvāntāparāntapratyutpannārthānupalabdhitāmupādāya|
svapnapratiśrutkāpratibhāsamarīcimāyāpāramiteyaṁ bhagavan
anutpādavijñāpanatāmupādāya| asaṁkleśapāramiteyaṁ bhagavan
rāgadveṣamohāsvabhāvatāmupādāya| avyavadānapāramiteyaṁ bhagavan
āśrayānupalabdhitāmupādāya| anupalepapāramiteyaṁ bhagavan
ākāśānupalepatāmupādāya| aprapañcapāramiteyaṁ bhagavan
sarvadharmamananasamatikramatāmupādāya| amananapāramiteyaṁ bhagavan
aniñjanatāmupādāya| acalitapāramiteyaṁ bhagavan
dharmadhātusthititāmupādāya| virāgapāramiteyaṁ bhagavan
sarvadharmāvitathatāmupādāya| asamutthānapāramiteyaṁ bhagavan
sarvadharmanirvikalpatāmupādāya| śāntapāramiteyaṁ bhagavan
sarvadharmanimittānupalabdhitāmupādāya| nirdoṣapāramiteyaṁ bhagavan
guṇapāramitāmupādāya| niḥkleśapāramiteyaṁ bhagavan
parikalpāsattāmupādāya| niḥsattvapāramiteyaṁ bhagavan
bhūtakoṭitāmupādāya| apramāṇapāramiteyaṁ bhagavan
sarvadharmasamutthānāsamutthānatāmupādāya|
antadvayānanugamapāramiteyaṁ bhagavan
sarvadharmānabhiniveśanatāmupādāya| asaṁbhinnapāramiteyaṁ bhagavan
sarvadharmāsaṁbhedanatāmupādāya| aparāmṛṣṭapāramiteyaṁ bhagavan
sarvaśrāvakapratyekabuddhabhūmyaspṛhaṇatāmupādāya|
avikalpapāramiteyaṁ bhagavan vikalpasamatāmupādāya|
aprameyapāramiteyaṁ bhagavan apramāṇadharmatāmupādāya|
asaṅgapāramiteyaṁ bhagavan sarvadharmāsaṅgatāmupādāya|
anityapāramiteyaṁ bhagavan sarvadharmāsaṁskṛtatāmupādāya|
duḥkhapāramiteyaṁ bhagavan ākāśasamadharmatāmupādāya|
śūnyapāramiteyaṁ bhagavan sarvadharmānupalabdhitāmupādāya|
anātmapāramiteyaṁ bhagavan sarvadharmānabhiniveśanatāmupādāya|
alakṣaṇapāramiteyaṁ bhagavan sarvadharmānabhinirvṛttitāmupādāya|
sarvaśūnyatāpāramiteyaṁ bhagavan anantāparyantatāmupādāya|
smṛtyupasthānādibodhipakṣadharmapāramiteyaṁ
bhagavaṁsteṣāmanupalabdhitāmupādāya|
śūnyatānimittāpraṇihitapāramiteyaṁ bhagavan
trivimokṣamukhānupalabdhitāmupādāya| aṣṭavimokṣapāramiteyaṁ
bhagavaṁsteṣāmanupalabdhitāmupādāya| navānupūrvavihārapāramiteyaṁ
bhagavan prathamadhyānādīnāmanupalabdhitāmupādāya|
catuḥsatyapāramiteyaṁ bhagavan duḥkhādīnāmanupalabdhitāmupādāya|
daśapāramiteyaṁ bhagavan dānādīnāmanupalabdhitāmupādāya|
balapāramiteyaṁ bhagavan anavamṛdyatāmupādāya| vaiśāradyapāramiteyaṁ
bhagavan atyantānavalīnatāmupādāya| pratisaṁvitpāramiteyaṁ bhagavan
sarvajñatāsaṅgāpratighātitāmupādāya|
sarvabuddhadharmāveṇikapāramiteyaṁ bhagavan
gaṇanāsamatikramatāmupādāya| tathāgatatathatāpāramiteyaṁ bhagavan
sarvadharmāvitathatāmupādāya| svayaṁbhūpāramiteyaṁ bhagavan
sarvadharmāsvabhāvatāmupādāya| sarvajñajñānapāramiteyaṁ bhagavan
yaduta prajñāpāramitā
sarvadharmasvabhāvasarvākāraparijñānatāmupādāyeti||
āryāṣṭasāhasrikāyāṁ
prajñāpāramitāyāṁ stutiparivarto nāma navamaḥ||