Ratnaguṇasaṁcayagāthā|
om namo bhagavatyai
āryaprajñāpāramitāratnaguṇasaṁcayagāthāyai|
namo āryamañjuśriye|
1
atha khalu bhagavāṁstāsāṁ
catasṛṇāṁ parṣadāṁ saṁpraharṣaṇārthaṁ punarapīmāṁ prajñāpāramitāṁ
paridīpayamānastasyāṁ velāyāmimā gāthā abhāṣata-
1.
para prema gaurava prasāda upasthapitvā
prajahitva āvaraṇa
kleśamalātikrāntāḥ|
śṛṇutā
jagārthamabhiprasthita sura(vra ?)tānāṁ
prajñāya pāramita yatra
caranti śūrāḥ ||1||
2.
yāvanti nadya pravahantiha jambudvīpe
phala puṣpa auṣadhā(dhi)
vanaspati rohayanti|
bhūja(ta)
gajendranāgapatiniśrayanovata(na)sya(?)
tasyānubhāvaśriya sābhu
jagādhipasya||2||
3.
yāvanti dharma jinaśrāvaka deśayanti
bhāṣanti yuktisahitāṁśca
udīrayanti|
paramārthasaukhyakriya
tatphalaprāptitā ca
sarvo ayaṁ puruṣakāru
tathāgatasya||3||
4.
kiṁ kāraṇaṁ ya jina bhāṣati dharmanetrīṁ
tatrābhiśikṣita
nararṣabhaśiṣyabhūtāḥ|
sākṣātkaritva yatha
śikṣita deśayanti
buddhānubhāva puna
ātmabalānubhāvā||4||
5.
yasminna prajñavarapāramitopalabdhiḥ
na ca
bodhisattvaupalabdhi na cittabodheḥ |
evaṁ śruṇitva na ca
muhyati nāsti trāso
so bodhi(sa)ttva
carate sugatāna prajñām||5||
6.
na ca rupa vedana na saṁjña na cetanā ca
vijñāna sthānu aṇumātra
na bhonti tasya|
so sarvadharmaasthito
aniketacārī
aparī(ri)gṛhīta
labhate sugatāna bodhim||6||
7.
atha śreṇikasya abhutī parivrājakasya
jñānopalambhu na hi
skandhavibhāvanā ca|
yo bodhisattva parijānati
eva dharmāṁ
na ca nirvṛtiṁ spṛśati so
viharāti prajñām||7||
8.
vyuparīkṣate punarayaṁ katareṣu prajñā
kasmātkuto va imi śūnyaka
sarva dharmāḥ|
vyuparīkṣamāṇu na ca
līyati nāsti trāso
āsannu so bhavati bodhayi
bodhisattvo||8||
9.
saci rupa saṁjña api vedana cetanā ca
vijñāna skandha caratī
aprajānamāno|
imi skandha śūnya
parikalpayi bodhisattvo
caratī nimittaanupādapade
asakto||9||
10.
na ca rupa vedana na saṁjña na cetanāyā
vijñāni yo na caratī
aniketacārī|
caratīti so na
upagacchati prajñadhārī
anupādadhī spṛśati śānti
samādhi śreṣṭhām||10||
11.
evātmaśānti viharanniha bodhisattvo
so vyākṛto puramakehi
tathāgatehi|
na ca manyate ahu
samādhitu vyutthito vā
kasmārtha
dharmaprakṛtiṁ parijānayitvā||11||
12.
evaṁ carantu caratī sugatāna prajñāṁ
no cāpi so labhati yatra
carāti dharmam|
caraṇaṁ ca so acaraṇaṁ
ca prajānayitvā
eṣā sa
prajñavarapāramitāya caryā||12||
13.
yo'sau na vidyati sa eṣa avidyamāno
tāṁ bālu kalpayi avidya
karoti vidyām|
vidyā avidya ubhi eti
asanta dharmā
niryāti yo iti
prajānati bodhisattvo||13||
14.
māyopamāṁ ya iha jānati pañca skandhāṁ
na ca māya anya na ca
skandha karoti anyān|
nānātvasaṁjñavigato
upaśāntacārī
eṣā sa
prajñavarapāramitāya caryā||14||
15.
kalyāṇamitrasahitasya vipaśyakasya
trāso na bheṣyati
śruṇitva jināna mātrām|
yo pāpamitrasahito ca
parapraṇeyo
so āmabhājana
yathodakaspṛṣṭa bhinno||15||
16.
kiṁ kāraṇaṁ ayu pravucyati bodhisattvo
sarvatra saṅgakriya
icchati saṅgachedī|
bodhiṁ spṛśiṣyati jināna
asaṅgabhūtāṁ
tasmāddhi nāma labhate
ayu bodhisattvo||16||
17.
mahasattva so'tha kenocyati kāraṇena
mahatāya atra ayu
bheṣyati sattvarāśeḥ|
dṛṣṭīgatāṁ mahati
chindati sattvadhātoḥ
mahasattva tena hi
pravucyati kāraṇena||17||
18.
mahanāyako mahatabuddhi mahānubhāvo
mahayāna uttamajināna
samādhirūḍho|
mahatā sanaddhu namuciṁ
śaṭha dharṣayiṣye
mahasattva tena hi
pravucyati kāraṇena||18||
19.
māyākaro yatha catuṣpathi nirmiṇitvā
mahato janasya bahu
chindati śīrṣakoṭī|
yatha te ca māya tatha
jānati sarvasattvāṁ
nirmāṇu sarva jagato na
ca tasya trāso||19||
20.
rupaṁ ca saṁjña api vedana cetanā ca
vijñāna bandhu na ca
mukta asaṅgabhūto|
evaṁ ca bodhi kramate na
ca līnacitto
saṁnā ha eṣa
varapudgalauttamānām||20||
21.
kiṁ kāraṇaṁ ayu pravucyati bodhiyāno
yatrāruhitva sa
nirvāpayi sarvasattvān|
ākāśatulya ayu yāna
mahāvimāno
sukhasaukhyakṣemabhiprāpaṇu yānaśreṣṭho||21||
22.
na ca labhyate ya vrajate diśa āruhitvā
nirvāṇaokagamanaṁ gati
nopalabdhiḥ|
yatha agni nirvṛtu na
tasya gatipracāro
so tena nirvṛti
pravucyati kāraṇena||22||
23.
pūrvāntato na upalabhyati bodhisattvo
aparāntato'pi
pratiupanna triyadhvaśuddho|
yo śuddha so
anabhisaṁskṛtu niṣprapañco
eṣā sa
prajñavarapāramitāya caryā||23||
24.
yasmiṁśca kāli samaye vidu bodhisattvo
evaṁ carantu anupādu
vicintayitvā|
mahatīṁ janeti karuṇāṁ
na ca sattvasaṁjñā
eṣā sa
prajñavarapāramitāya caryā||24||
25.
saci sattvasaṁjña dukhasaṁjña upādayātī
hariṣyāmi duḥkha
jagatīṁ kariṣyāmi artham|
so ātmasa(ttva)
parikalpaku bodhisattvo
na ca eṣa
prajñavarapāramitāya caryā||25||
26.
yatha ātmanaṁ tatha prajānati sarvasattvāṁ
yatha sarvasattva tatha
prajānati sarvadharmān|
anupādupādu ubhaye
avikalpamāno
eṣā sa
prajñavarapāramitāya caryā||26||
27.
yāvanti loki parikīrtita dharmanāma
sarveṣupādasamatikramu
nirgamitvā|
amṛtaṁ ti jñānu paramaṁ
na tu yo pareṇa
ekārtha prajña ayu
pāramiteti nāmā||27||
28.
evaṁ carantu na ca kāṅkṣati bodhisattvo
jñātavya yo vihara te sa
upāyaprajño|
prakṛtīasanta
parijānayamāna dharmāṁ
eṣā sa
prajñavarapāramitāya caryā||28||
bhagavatyāṁ
ratnaguṇasaṁcayagāthāyāṁ sarvākārajñatācaryāparivarto nāma prathamaḥ||