9
Ānandādivyākaraṇaparivartaḥ|
atha
khalvāyuṣmānānandastasyāṁ velāyāmevaṁ cintayāmāsa-apyeva nāma
vayamevaṁrūpaṁ vyākaraṇaṁ pratilabhemahi| evaṁ ca cintayitvā anuvicintya
prārthayitvā utthāyāsanād bhagavataḥ pādayornipatya,
āyuṣmāṁśca rāhulo'pyevaṁ cintayitvā anuvicintya prārthayitvā bhagavataḥ
pādayornipatya evaṁ vācamabhāṣata-asmākamapi tāvad bhagavan avasaro
bhavatu| asmākamapi tāvat sugata avasaro bhavatu| asmākaṁ hi bhagavān
pitā janako layanaṁ trāṇaṁ ca| vayaṁ hi bhagavan sadevamānuṣāsure
loke'tīva citrīkṛtāḥ-bhagavataścaite putraḥ bhagavataścopasthāyakāḥ
bhagavataśca dharmakośaṁ dhārayantīti| tannāma bhagavan kṣiprameva
pratirūpaṁ bhaved yad bhagavānasmākaṁ vyākuryādanuttarāyāṁ
samyaksaṁbodhau||
anye ca dve bhikṣusahasre
sātireke śaikṣāśaikṣāṇāṁ śrāvakāṇāmutthāyāsanebhya ekāṁsamuttarāsaṅgaṁ
kṛtvā añjaliṁ pragṛhya bhagavato'bhimukhaṁ bhagavantamullokayamāne
tasthatuḥ etāmeva cintāmanuvicintayamāne yaduta idameva
buddhajñānam-apyeva nāma vayamapi vyākaraṇaṁ pratilabhemahi anuttarāyāṁ
samyaksaṁbodhāviti||
atha khalu
bhagavānāyuṣmantamānandamāmantrayate sma-bhaviṣyasi tvamānanda
anāgate'dhvani sāgaravaradharabuddhivikrīḍitābhijño nāma tathāgato'rhan
samyaksaṁbuddho vidyācaraṇasaṁpannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ
puruṣadamyasārathiḥ śāstā devānāṁ ca manuṣyāṇāṁ ca buddho bhagavān|
dvāṣaṣṭīnāṁ buddhakoṭīnāṁ satkāraṁ kṛtvā,
gurukāraṁ mānanāṁ pūjanāṁ ca kṛtvā,
teṣāṁ buddhānāṁ bhagavatāṁ saddharmaṁ dhārayitvā,
śāsanaparigrahaṁ ca kṛtvā anuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁbhotsyasi| sa
tvamānanda anuttarāṁ samyaksaṁbodhiṁ saṁbuddhaḥ samāno
viṁśatigaṅgānadīvālukāsamāni bodhisattvakoṭīnayutaśatasahasrāṇi
paripācayiṣyasyanuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau| samṛddhaṁ ca te
buddhakṣetraṁ bhaviṣyati vaiḍūryamayaṁ ca| anavanāmitavaijayantī ca nāma
sā lokadhāturbhaviṣyati| manojñaśabdābhigarjitaśca nāma sa kalpo
bhaviṣyati| aparimitāṁśca kalpāṁstasya bhagavataḥ
sāgaravaradharabuddhivikrīḍitābhijñasya tathāgatasyārhataḥ
samyaksaṁbuddhasya āyuṣpramāṇaṁ bhaviṣyati,
yeṣāṁ kalpānāṁ na śakyaṁ gaṇanayā paryanto'dhigantum| tāvadasaṁkhyeyāni
tāni kalpakoṭīnayutaśatasahasrāṇi tasya bhagavata āyuṣpramāṇaṁ
bhaviṣyati| yāvacca ānanda tasya bhagavataḥ
sāgaravaradharabuddhivikrīḍitābhijñasya tathāgatasyārhataḥ
samyaksaṁbuddhasyāyuṣpramāṇaṁ bhaviṣyati,
taddviguṇaṁ parinirvṛtasya saddharmaḥ sthāsyati| yāvāṁstasya bhagavataḥ
saddharmaḥ sthāsyati,
taddviguṇaḥ saddharmapratirūpakaṁ sthāsyati| tasya khalu punarānanda
sāgaravaradharabuddhivikrīḍitābhijñasya tathāgatasya daśasu dikṣu bahūni
gaṅgānadīvālukāsamāni buddhakoṭīnayutaśatasahasrāṇi varṇaṁ bhāṣiṣyanti||
atha khalu bhagavāṁstasyāṁ
velāyāmimā gāthā abhāṣata—
ārocayāmi ahu bhikṣusaṁghe
ānandabhadro mama
dharmadhārakaḥ|
anāgate'dhvāni jino
bhaviṣyati
pūjitva ṣaṣṭiṁ sugatāna
koṭyaḥ||1||
nāmena so sāgarabuddhidhārī
abhijñaprāpto iti tatra
viśrutaḥ|
pariśuddhakṣetrasmi
sudarśanīye
anonatāyāṁ
dhvajavaijayantyām||2||
tahi bodhisattvā yathā
gaṅgavālikā-
stataśca bhūyo
paripācayiṣyati|
maharddhikaśco sa jino
bhaviṣyati
daśaddiśe
lokavighuṣṭaśabdaḥ||3||
amitaṁ ca tasyāyu tadā
bhaviṣyati
yaḥ sthāsyate
lokahitānukampakaḥ|
parinirvṛtasyāpi jinasya
tāyino
dviguṇaṁ ca saddharmu sa
tasya sthāsyati||4||
pratirūpakaṁ taddviguṇena
bhūyaḥ
saṁsthāsyate tasya jinasya
śāsane|
tadāpi sattvā yathā
gaṅgavālikā
hetuṁ janeṣyantiha
buddhabodhau||5||
atha khalu tasyāṁ parṣadi
navayānasaṁprasthitānāmaṣṭānāṁ bodhisattvasahasrāṇāmetadabhavat- na
bodhisattvānāmapi tāvadasmābhirevamudāraṁ vyākaraṇaṁ śrutapūrvam,
kaḥ punarvādaḥ śrāvakāṇām?
kaḥ khalvatra heturbhaviṣyati,
kaḥ pratyaya iti?
atha khalu bhagavāṁsteṣāṁ bodhisattvānāṁ cetasaiva cetaḥ
parivitarkamājñāya tān bodhisattvānāmantrayāmāsa- samamasmābhiḥ
kulaputrā ekakṣaṇe ekamuhūrte mayā ca ānandena ca anuttarāyāṁ
samyaksaṁbodhau cittamutpāditaṁ dharmagaganābhyudgatarājasya
tathāgatasyārhataḥ samyaksaṁbuddhasya saṁmukham| tatraiṣa kulaputrā
bāhuśrutye ca satatasamitamabhiyukto'bhūt,
ahaṁ ca vīryārambhe'bhiyuktaḥ| tena mayā kṣiprataramanuttarā
samyaksaṁbodhirabhisaṁbuddhā| ayaṁ punarānandabhadro buddhānāṁ
bhagavatāṁ saddharmakośadhara eva bhavati sma-yaduta bodhisattvānāṁ
pariniṣpattihetoḥ praṇidhānametatkulaputrā asya kulaputrasyeti||
atha khalvāyuṣmānānando
bhagavato'ntikādātmano vyākaraṇaṁ śrutvā anuttarāyāṁ samyaksaṁbodhau,
ātmanaśca buddhakṣetraguṇavyūhān śrutvā,
pūrvapraṇidhānacaryāṁ ca śrutvā,
tuṣṭa udagra āttamanaskaḥ pramuditaḥ prītisaumanasyajāto'bhūt| tasmiṁśca
samaye bahūnāṁ buddhakoṭīnayutaśatasahasrāṇāṁ saddharmamanusmarati sma,
ātmanaśca purvapraṇidhānam||
atha
khalvāyuṣmānānandastasyāṁ velāyāmimā gāthā abhāṣata—
āścaryabhūtā jina aprameyā
ye smārayanti mama
dharmadeśanām|
parinirvṛtānāṁ hi jināna
tāyināṁ
samanusmarāmī yatha adya śvo
vā||6||
niṣkāṅkṣaprāpto'smi
sthito'smi bodhaye
upāyakauśalya
mamedamīddaśam|
paricārako'haṁ sugatasya
bhomi
saddharma dhāremi ca
bodhikāraṇāt||7||
atha khalu
bhagavānāyuṣmantaṁ rāhulabhadramāmantrayate sma-bhaviṣyasi tvaṁ
rāhulabhadra anāgate'dhvani saptaratnapadmavikrāntagāmī nāma
tathāgato'rhan samyaksaṁbuddho vidyācaraṇasaṁpannaḥ sugato
lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devānāṁ ca manuṣyāṇāṁ ca
buddho bhagavān daśalokadhātuparamāṇurajaḥsamāṁstathāgatānarhataḥ
samyaksaṁbuddhān satkṛtya gurukṛtya mānayitvā pūjayitvā arcayitvā| sadā
teṣāṁ buddhānāṁ bhagavatāṁ jyeṣṭhaputro bhaviṣyasi tadyathāpi nāma
mamaitarhi| tasya khalu punā rāhulabhadra bhagavataḥ
saptaratnapadmavikrāntagāminastathāgatasyārhataḥ samyaksaṁbuddhasya
evaṁrūpamevāyuṣpramāṇaṁ bhaviṣyati,
evaṁ rūpaiva sarvākāraguṇasaṁpad bhaviṣyati tadyathāpi nāma tasya
bhagavataḥ sāgaravaradharabuddhivikrīḍitābhijñasya tathāgatasyārhataḥ
samyaksaṁbuddhasya sarvākāraguṇopetā buddhakṣetraguṇavyūhā bhaviṣyanti|
tasyāpi rāhula sāgaravaradharabuddhivikrīḍitābhijñasya
tathāgatasyārhataḥ samyaksaṁbuddhasya tvameva jyeṣṭhaputro bhaviṣyasi|
tataḥ paścāt pareṇānuttarāṁ samyaksaṁbodhimabhisaṁbhotsyasīti||
atha khalu bhagavāṁstasyāṁ
velāyāmimā gāthā abhāṣata—
ayaṁ mamā rāhula
jyeṣṭhaputro
yo auraso āsi kumārabhāve|
bodhiṁ pi prāptasya mamaiṣa
putro
dharmasya dāyādyadharo
maharṣiḥ||8||
anāgate'dhve bahubuddhakoṭyo
yān drakṣyase yeṣa pramāṇu
nāsti|
sarveṣa teṣāṁ hi jināna
putro
bhaviṣyatī bodhi
gaveṣamāṇaḥ||9||
ajñātacaryā iya rāhulasya
praṇidhānametasya ahaṁ
prajānami|
karoti saṁvarṇana
lokabandhuṣu
ahaṁ kilā putra
tathāgatasya||10||
guṇāna koṭīnayutāprameyāḥ
pramāṇu yeṣāṁ na
kadācidasti|
ye rāhulasyeha mamaurasatya
tathā hi eṣo sthitu
bodhikāraṇāt||11||
adrākṣītkhalu
punarbhagavāṁste dve śrāvakasahasre śaikṣāśaikṣāṇāṁ śrāvakāṇāṁ
bhagavantamavalokayamāne abhimukhaṁ prasannacitte mṛducitte
mārdavacitte| atha khalu bhagavāṁstasyāṁ
velāyāmāyuṣmantamānandamāmantrayate sma-paśyasi tvamānanda ete dve
śrāvakasahasre śaikṣāśaikṣāṇāṁ śrāvakāṇām?
āha-paśyāmi bhagavan,
paśyāmi sugata| bhagavānāha-sarva evaite ānanda dve bhikṣu sahasre samaṁ
bodhisattvacaryāṁ samudānayiṣyanti,
pañcāśallokadhātuparamāṇurajaḥsamāṁśca buddhān bhagavataḥ satkṛtya
gurukṛtya mānayitvā pūjayitvā arcayitvā apacāyitvā saddharma ca
dhārayitvā paścime samucchraye
ekakṣaṇenaikamuhūrtenaikalavenaikasaṁnipātena daśasu dikṣvanyonyāsu
lokadhātuṣu sveṣu sveṣu buddhakṣetreṣvanuttarāṁ
samyaksaṁbodhimabhisaṁbhotsyante| ratnaketurājā nāma tathāgatā arhantaḥ
samyaksaṁbuddhā bhaviṣyanti| paripūrṇaṁ caiṣāṁ kalpamāyuṣpramāṇaṁ
bhaviṣyati| samāścaiṣāṁ buddhakṣetraguṇavyūhā bhaviṣyanti| samaḥ
śrāvakagaṇo bodhisattvagaṇaśca bhaviṣyati| samaṁ caiṣāṁ parinirvāṇaṁ
bhaviṣyati| samaścaiṣāṁ saddharmaḥ sthāsyati||
atha khalu bhagavāṁstasyāṁ
velāyāmimā gāthā abhāṣata—
dve vai sahasre ime
śrāvakāṇāṁ
ānanda ye te mama agrataḥ
sthitāḥ|
tān vyākaromī ahamadya
paṇḍitā-
nanāgate'dhvāni
tathāgatatve||12||
ananta aupamyanidarśanehi
buddhāna agryāṁ kariyāṇa
pūjām|
ārāgayiṣyanti mamāgrabodhiṁ
sthihitva carimasmi
samucchrayasmin||13||
ekena nāmena daśaddiśāsu
kṣaṇasmi ekasmi tathā
muhūrte|
niṣadya ca drumapravarāṇa
mūle
buddhā bhaviṣyanti spṛśitva
jñānam||14||
ekaṁ ca teṣāmiti nāma
bheṣyati
ratnasya ketūtiha loki
viśrutāḥ|
samāni kṣetrāṇi varāṇi teṣāṁ
samo gaṇaḥ
śrāvakabodhisattvāḥ||15||
ṛddhiprabhūtā iha sarvi loke
samantataste daśasu ddiśāsu|
dharmaṁ prakāśetva yadāpi
nirvṛtāḥ
saddharmu teṣāṁ samameva
sthāsyati||16||
atha khalu te śaikṣāśaikṣāḥ
śrāvakā bhagavato'ntikāt saṁmukhaṁ svāni svāni vyākaraṇāni śrutvā tuṣṭā
udagrā āttamanaskāḥ pramuditāḥ prītisaumanasyajātā bhagavantaṁ
gāthābhyāmadhyabhāṣanta—
tṛptāḥ sma lokapradyota
śrutvā vyākaraṇaṁ idam|
amṛtena yathā siktāḥ
sukhitāḥ sama tathāgata||17||
nāsmākaṁ kāṅkṣā vimatirna
bheṣyāma narottamāḥ|
adyāsmābhiḥ sukhaṁ prāptaṁ
śrutvā vyākaraṇaṁ idam||18||
ityāryasaddharmapuṇḍarīke
dharmaparyāye ānandarāhulābhyāmanyābhyāṁ ca dvābhyāṁ
bhikṣusahasrābhyāṁ
vyākaraṇaparivarto nāma navamaḥ||